MỞ ĐẦU

Phân tử

BÀI 4:
PHÂN TỬ, ĐƠN
CHẤT, HỢP CHẤT
Thời gian thực hiện: 3 tiết

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. PHÂN TỬ

II. ĐƠN CHẤT

III. HỢP CHẤT

I.

PHÂN TỬ

a, Ban đầu

b, Sau khi đặt bình vào nước ấm

Hình 4.1. Sự lan toả của iodine

Khuấy đều

Phân tử đường
(C, H, O)

Các phân tử của cùng một chất giống nhau về
thành phần và hình dạng

a, Nước

b, Iodine

Hình 4.2. Mô hình phân tử nước và iodine

THẢO LUẬN NHÓM
Đọc thông tin SGK, thảo luận theo cặp đôi trả lời các câu hỏi sau:
Câu hỏi 1: Giải thích một số hiện tượng sau:
a) Khi mở lọ nước hoa hoặc mở lọ đựng một số loại tinh dầu sẽ
ngửi thấy có mùi thơm.
b) Quần áo sau khi giặt xong, phơi trong không khí một thời gian
sẽ khô.

THẢO LUẬN NHÓM
Đọc thông tin SGK, thảo luận theo cặp đôi trả lời các câu hỏi trong
phiếu học tập số 1
Câu hỏi 2: Khi nói về nước có hai ý kiến như sau:
(1) Phân tử nước trong nước đá, nước lỏng và hơi nước là
giống nhau.
(2) Phân tử nước trong nước đá, nước lỏng và hơi nước là
khác nhau.
Theo em, ý kiến nào là đúng? Vì sao?

Câu hỏi

LUYỆN TẬP

Phát biểu nào sau đây là đúng?
(1) Trong một phân tử, các nguyên tử luôn giống nhau.
(2) Trong một phân tử, các nguyên tử luôn khác nhau.
(3) Trong một phân tử, các nguyên tử có thể giống nhau hoặc khác
nhau

Trả lời
- Phát biểu đúng là (3) trong một phân tử, các nguyên tử có thể
giống nhau hoặc khác nhau

I. PHÂN TỬ
01. Khái niệm phân tử

Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử
liên kết với nhau bằng liên kết hoá học và thể
hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất

I. PHÂN TỬ
02. Khối lượng phân tử

H

S

H

a. Hydrogen

O
b. Carbon dioxide

O

c. Sulfur dioxide

I. PHÂN TỬ
02. Khối lượng phân tử
-

Kí hiệu: M
Bằng tổng khối lượng các nguyên tử có trong phân tử
Đơn vị: amu
Ví dụ:
Khối lượng phân tử carbon dioxide
M Carbon dioxide = 1 . 12 + 2 . 16 = 44 (amu)

LUYỆN TẬP
Dựa vào hình 4.3, tính khối lượng phân tử fluorine và
methane

F

F

a. fluorine

b. methane

Hình 4.3. Mô hình phân tử fluorine và methane

Câu hỏi

VẬN DỤNG

Một số nhiên liệu như xăng, dầu, … dễ tách ra các phân tử và
lan toả trong không khí. Theo em cần bảo quản các nhiên liệu
trên như thế nào để đảm bảo an toàn?

Trả lời
Một số nhiên liệu như xăng, dầu… dễ tách ra các phân tử và lan tỏa
trong không khí. Do đó, cần phải đậy nắp kín để tránh các phân tử
tách ra, lan toả ra ngoài. Hơn nữa, để nhiên liệu xa các nguồn lửa vì
nhiên liệu là những chất dễ cháy. Khi ngọn lửa bắt được các phân tử
xăng, dầu thì dễ gây cháy nổ.

II.

ĐƠN CHẤT

THẢO LUẬN NHÓM
- Hoạt động cá nhân, thảo luận cặp đôi, trả
lời câu hỏi: Quan sát hình 4.4 và hình 4.5,
cho biết các chất trong hình có đặc điểm gì
chung?
 Thời gian: 5 phút.

H

H

a, Hydrogen

b, Nitrogen

c, Chlorine

Hình 4.4. Mô hình phân tử một số đơn chất

Trả lời câu hỏi 3

Hình 4.5. Mô hình tượng trưng của kim loại Copper (đồng)

II. ĐƠN CHẤT

- Đơn chất là những chất được tạo thành từ một
nguyên tố hoá học

Các đơn chất kim loại đều ở thể rắn (trừ Mercury)

Than chì

Kim cương

Nguyên tố Carbon

Oxygen

Ozone

Nguyên tố Oxygen

LUYỆN TẬP
Câu hỏi
Hãy cho biết những chất nào là đơn chất trong các chất sau:
a, Kim loại Sodium được tạo thành từ các nguyên tố Na.
b, Lactic acid có trong sữa chua, được tạo thành từ các nguyên tố
C, H, O.
c, Kim cương được tạo thành từ các nguyên tố C.
d, Muối ăn được tạo thành từ các nguyên tố Na và Cl.

VẬN DỤNG
Câu hỏi
2. Nêu hai đơn chất kim loại thường được sử dụng để làm dây dẫn
điện ?
3. Đơn chất nào được tạo ra trong quá trình quang hợp của cây xanh và
có vai trò quan trọng đối với sự sống của con người?

VẬN DỤNG
(O2)
Oxygen

(CO2)
Quang năng

Carbon dioxide

Đường

Lõi dây dẫn
điện bằng đồng

Cáp điện bằng
lõi
bằng
Aluminium

III.

HỢP CHẤT

THẢO LUẬN NHÓM
- Hoạt động cá nhân, thảo luận cặp đôi, trả
lời câu hỏi: Quan sát hình 4.7 và nêu đặc
điểm chung của các chất có trong hình ?
 Thời gian: 2 phút.

a. Carbon dioxide

c. Ammonia

b. Hydrogen chloride

d. Ethanol

Hình 4.7. Mô hình phân tử một số hợp chất

III. HỢP CHẤT

- Hợp chất là những chất do hai hoặc nhiều
nguyên tố hoá học tạo thành

LUYỆN TẬP
Câu hỏi
Trong các chất sau, chất nào là đơn chất, chất nào là hợp
chất?
a, Đường ăn
b, Nước
c, Khí hydrogen (được tạo thành từ nguyên tố H)
d, Vitamin C (được tạo thành từ các nguyên tố C, H và O)
e, Sulfur (được tạo thành từ nguyên tố S)

LUYỆN TẬP
Quan sát mô hình phân tử một số chất sau, cho biết chất nào là đơn chất,
chất nào là hợp chất. Tính khối lượng phân tử của các chất?

a. nước

b. methane

d. Ammonia

c. Hydrogen chloride

VẬN DỤNG
Acetic acid có trong giấm ăn và là chất được sử dụng nhiều trong công
nghiệp; oxygen chiếm khoảng 21% thể tích không khí, có vai trò quan trọng
đối với sự sống; hydrogen peroxide có nhiều ứng dụng trong công nghiệp và
là chất sát khuẩn mạnh. Quan sát hình 4.8, cho biết chất nào là đơn chất,
chất nào là hợp chất ?

a. Acetic acid

b. Oxygen

Hình 4.8. Mô hình phân tử một số chất

c. Hidrogen peroxide

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học lại nội dung bài học: Khái niệm phân tử, đơn
chất, hợp chất.
- Tính khối lượng phân tử

CHÚC
CÁC EM
HỌC TỐT!