CHƯƠNG 3: XÃ HỘI CỔ ĐẠI
1. Ai Cập cổ đại

4. Trung Quốc từ thời
cổ đại đến thế kỉ VII

2. Lưỡng Hà cổ đại

5. Hy Lạp cổ đại

3. Ấn độ cổ đại

6. La Mã cổ đại

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII

KHỞI ĐỘNG

Quan sát video và cho
biết đây là địa điểm
thuộc quốc gia nào?

Vạn Lý Trường Thành – Trung Quốc

MỤC TIÊU
1

Trình bày được điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ
đại

2

Sơ lược tiến trình lịch sử Trung Quốc từ thời cổ đại
đến thế kỉ VII

3

Những thành tựu văn hóa tiêu biểu của Trung Quốc
thời kì này

I. Điều kiện tự nhiên

TRUNG QUỐC
TỪ THỜI CỔ
ĐẠI ĐẾN THẾ
KỈ VII

II. Quá trình thống nhất và xác lập
chế độ phong kiến dưới thời Tần
Thủy Hoàng
III. Từ Hán, Nam – Bắc triều đến
nhà Tùy
IV. Thành tựu tiêu biểu của nền văn
minh Trung Quốc cổ đại

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
I. Điều kiện tự nhiên
Em hãy nêu một vài hiểu biết về
Trung Quốc ngày nay.

Trung Quốc có nền kinh
tế đứng thứ 2 thế giới và
được coi là “công xưởng
của thế giới”,…

Trung Quốc nằm ở khu
vực châu Á. Thủ đô
Bắc Kinh

Trung
Quốc
Diện tích: 9,6 triệu
km2.

Là nước đông dân
nhất thế giới với
khoảng 1,3 tỷ người.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
I. Điều kiện tự nhiên
Quan sát lược đồ 9.2 và xác định vị trí địa
lí, điều kiện tự nhiên của Trung Quốc?

Điều kiện tự nhiên: Vị
trí: Nằm ở Đông Á, dịa
hình phần lớn là đồi
núi, cao nguyên và
đồng bằng được sông
Hoàng Hà, Trường
Giang bồi đắp.

Vị trí: Nằm ở Đông Á, giáp
với Mông Cổ, Nga, Triều
Tiên, Thái Bình Dương,
Việt Nam, Lào, Mianma,
Bu-tan, Nê-pan, Ấn Độ,
Pakixtan, Áp-ga-ni-xtan,
Tát-gi-ki-xtan, Cư-rơ-gưxtan, Ca-dắc-xtan.

Lược đồ các quốc gia châu Á ngày nay

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
I. Điều kiện tự nhiên
Theo em, sông Hoàng Hà và Trường Giang có
tác động như thế nào đến cuộc sống của cư dân
Trung Quốc thời cổ đại?

Tích cực: Bồi dắp phù
sa màu mỡ tạo nên
đồng bằng rộng lớn,
phì nhiêu, khí hậu ấm
áp, thuận lợi cho phát
triển nông nghiệp.

Hạn chế: Lũ luật của
hai con sông cũng gây
ra rất nhiều khó khăn
cho cuộc sống và cướp
đi sinh mạng của rất
nhiều người dân.

Sông Hoàng Hà: có tổng chiều dài 5464km, diện tích lưu vực sông gần 753 000km.
Đây là con sông lớn thứ năm trên thế giới và dài thứ hai ở Trung Quốc.

Sông Trường Giang (sông Dương Tử): dài 6 300km, là con sông dài thứ ba trên
thế giới.

I. Điều kiện
tự nhiên

- Người Trung Quốc xây dựng
nền văn minh đầu tiên ở lưu
vực sông Hoàng Hà, Trường
Giang.
- Phù sa của hai dòng sông đã
tạo nên đồng bằng rộng lớn
phì nhiêu, thuận lợi cho nông
nghiệp phát triển.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
II. Quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong
kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng
Giai đoạn từ thế kỉ XXI TCN đến năm 581,
Trung Quốc trải qua các triều đại nào?
 Hạ, Thương, Chu, Tần, Hán, Tùy

KĨ THUẬT THINK – PAIR – SHARE

(Tìm hiểu về quá trình thống nhất và xác lập chế độ
phong kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng)

THINK

Suy nghĩ độc lập
trả lời câu hỏi
(2 phút)

PAIR
ận
Ghép cặp thảo lu
(2 phút)

SHARE
Trình bày kết quả
thảo luận

PHIẾU HỌC TẬP
Thời gian  221 TCN – 206 TCN
Người  Tần Thủy Hoàng
thành lập
 Chấm dứt chiến tranh, thống nhất lãnh
Chính trị thổ, mở rộng lãnh thổ, xác lập chế độ
phong kiến.
Chính
 
sách
Kinh tế -  Thống nhất hệ thống đo lường, thống
văn hóa nhất tiền tệ, thống nhất chữ viết.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
II. Quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong
kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng
Những
Em có chính
nhậnsách
xét của
gì Tần
về
Thủy
Hoàngsách
có cai
nhiều
những chính
trị
điểm
tiến của
bộ Tần
góp Thủy
phần
đất nước
thiết
lập bộ máy nhà nước,
Hoàng?
củng cố đất nước.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
II. Quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong
kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng
Quan sát sơ đồ sự phân hóa xã hội dưới thời
Tần, em có nhận xét gì về quan hệ giữa nông
dân lĩnh canh và địa chủ?

XÃ HỘI CỔ ĐẠI
Chiếm nhiều ruộng đất

n
hậ
p
ộ
tb
ộ
M

Nông dân công xã

Địa chủ

có
u
g ià

Nộp tô

Quý tộc, quan lại

XÃ HỘI PHONG KIẾN

Bị mất ruộng đất
Phải nhận ruộng để canh tác

Nông dân lĩnh canh
(tá điền)

Hình 9: Sơ đồ sự phân hóa xã hội dưới thời Tần

Nông dân lĩnh canh phải nộp tô thuế cho địa chủ  quan hệ bóc lột

BÀI TẬP DỰ ÁN
Nêu một vài hiểu biết của
em về Tần Thủy Hoàng?

Tần Thủy Hoàng là vị hoàng đế
đầu tiên trên toàn lãnh thổ Trung
Quốc, lấy hiệu là Thủy Hoàng với
mong muốn nhà Tần tồn tại mãi
mãi. Ông coi trọng hình pháp,
thích cai trị bằng hình phạt hà
khắc nên nhà Tần chỉ tồn tại trong
thời gian ngắn ngủi khoảng 15
năm, trải qua hai đời vua.
Tần Thủy Hoàng (259 TCN – 210 TCN)

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
II. Quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong
kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng
Em hãy kể tên các nước bị nước Tần thôn
tính? Vì sao Tần Doanh Chính thống nhất
được lãnh thổ Trung Quốc?

Nhà Tần đã thực hiện
nhiều chính sách tiến bộ:
+ Chiến lược “bẻ đũa từng
chiếc” của Tần Thủy
Hoàng (lần lượt tiêu diệt
các nước bé sau đó đến
nước lớn)
+ Cải cách quy mô lớn về
chính trị, quân sự, kinh tế
+ Thực hiện chiến lược
trọng dụng nhân tài
…

II. Quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong
kiến dưới thời Tần Thủy Hoàng

Nhà Tần xác lập
triều đại phong kiến
đầu tiên năm 221
TCN, Tần Thủy
Hoàng là vị Hoàng
đế đầu tiên.

Nhà Tần chia đất
nước thành cấp cấp
quận, huyện, đặt các
chức quan cai quản.

Nhà Tần còn áp
dụng chế độ đo
lường, tiền tệ, chữ
viết và pháp luật.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
III. Từ Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tùy
Hoàn thành nội dung còn thiếu trên
dòng thời gian.

…………

1

Hán

……..

…….

208

581

…….

Tấn

Nam – Bắc triều

9.6. Sơ đồ đường thời gian từ nhà Hán đến nhà Tùy

……

Tùy

206 TCN

1

Hán

220

208

Tam
quốc

581

420

Tấn

Nam – Bắc triều

618

Tùy

9.6. Sơ đồ đường thời gian từ nhà Hán đến nhà Tùy

Đặc điểm nổi bật của thời kì này là gì?
 Các triều đại nối tiếp nhau ra đời, đây là thời kì thống nhất
xen kẽ chia rẽ.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
III. Từ Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tùy
BÀI TẬP DỰ ÁN (Nhóm) Em hãy trình bày hiểu
biết của em về một triều
đại mà em ấn tượng nhất.

Nhà Hán (206 TCN – 220): Trong
suốt gần 400 năm trị vì, triều đại nhà
Hán được coi là triều đại hoàng kim
trong lịch sử Trung Quốc, ảnh hưởng
mạnh mẽ đến bản sắc nền vă minh
Trung Quốc cho tới mãi về sau.
Người Trung Quốc luôn coi mình là
người Hán, ngôn ngữ của Trung
Quốc là tiếng Hán.
Hán Cao Tổ (256 TCN – 195 TCN) người
sáng lập triều đại nhà Hán

Ngụy

Thục

Ngô

Thời kì Tam Quốc
(220 – 280)
Đây là thời kì hỗn chiến, đua
nhau tranh hùng của của ba
quốc gia: Tào Ngụy, Thục
Hán, Đông Ngô. Đây được
coi là thời kì đẫm mãu nhất
trong lịch sử Trung Quốc.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
III. Từ Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tùy
Em có thể kể một số triều đại Trung Quốc
xâm lược nước ta? Nhà Hán có sự kiện gì
liên quan đến lịch sử Việt Nam?

Em có thể kể một số triều đại Trung Quốc
xâm lược nước ta? Nhà Hán có sự kiện gì
liên quan đến lịch sử Việt Nam?

Nhà Hán, Đông Ngô, nhà Lương, Nhà Tùy, nhà Nguyên, nhà
Minh, nhà Thanh, …

Nhà Hán đô hộ nước ta, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa (40 – 43)

Em có nhận xét gì về hành vi xâm lược của phong
kiến phương Bắc?

- Hành vi xâm phạm chủ quyền lãnh thổ
của nước ta.

BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI
CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
IV. Thành tựu tiêu biểu của nền văn minh Trung
Quốc cổ đại
Theo dõi sử liệu SGK, thảo luận nhóm tìm hiểu về
những thành tựu nổi bật của văn minh Trung Quốc
từ thời cổ đại đến thế kỉ VII thông qua kĩ thuật
“Mảnh ghép”

“KĨ THUẬT
MẢNH GHÉP”

VÒNG CHUYÊN GIA
Nhóm 1,2: Tìm hiểu về Chữ
viết, văn học, tư tưởng
Nhóm 3,4: Tìm hiểu về khoa
học, kĩ thuật, kiến trúc
VÒNG MẢNH GHÉP
Hình thành nhóm mới khoảng
từ 6 – 8 người (bao gồm 2-3 hs
từ nhóm 1,2; 2,3 hs từ nhóm
3,4)

PHIẾU HỌC TẬP
Lĩnh vực

Thành tựu

- Chữ viết: Chữ giáp cốt
1. Chữ viết,
văn học, tư - Văn học: Kinh thi
tưởng
- Tư tưởng: Tiêu biểu Nho gia (Khổng Tử)
- Sử học: Sử kí (Tư Mã Thiên), Hán Thư (Ban Cố)
- Lịch: Sáng tạo lịch âm và lịch dương
2. Khoa
học, kĩ - Y học: nhiều cách chữa bệnh hiệu quả bằng thảo dược, bấm
thuật, kiến huyệt, châm cứu, …
- 4 phát minh quan trọng: giấy, thuốc nổ, la bàn, kĩ thuật in
trúc
- Thiết bị đo động đất
- Kiến trúc: Vạn Lý Trường Thành

BÀI TẬP DỰ ÁN (Nhóm)

Em hãy trình bày hiểu biết của em
về một thành tựu tiêu biểu của người
Trung Quốc cổ đại.

Chữ Giáp cốt được khắc trên mai rùa

Khổng Tử ( 551 TCN – 479)

Khổng Tử ngồi giảng bài cho học trò (Tranh minh họa)

Người có công phát triển Nho giáo thành một hệ tư tưởng lớn đó là Khổng Tử

Nho giáo: Người sáng lập và có
công phát triển Nho giáo thành
một hệ tư tưởng lớn đó là Khổng
Tử (551 – 479 TCN). Nho giáo
là một hệ thống đạo đức, triết
học xã hội, giáo dục, chính trị
với mục đích tạo dựng một xã
hội có đạo đức và lễ nghi chuẩn
mực.

Đây là công trình sử học lớn nhất
Trung Quốc và là một trong những
quyển sử nổi tiếng thế giới của tác giả
Tư Mã Thiên (145 TCN – 86 TCN).
Tác phẩm đồ sộ, có tất cả 52 vạn chữ.
Tác phẩm ghi chép lại lịch sử toàn bộ
dân tộc Trung Quốc kéo dài trên ba
ngàn năm từ Hoàng Đế đến Hán Vũ
Đế (Tây Hán) .

Bộ sử gồm 120 quyển ghi chép lịch sử từ năm 206 TCN đến năm 25.

Hoa Đà là "thần y" tiếng tăm
lẫy lừng từ cuối thời Đông
Hán Trung Quốc. Ông còn
được coi là thầy thuốc đầu
tiên thực hiện phương pháp
phẫu thuật gây mê. Ông được
coi là “ông tổ của nghề phẫu
thuật”. Tác phẩm tiêu biểu
“Hoàng đế nội kinh”
Hoa Đà (145 – 208)