ôi là ai?

Luận đề

Vấn đề thảo luận,
Rõ ràng là đây.
Trong văn nghị luận,
Tôi dẫn đường ngay!
 Tôi là ai?

Luận điể
m

Ý kiến, quan điểm,
Về luận đề đây.
Làm sáng tỏ thêm,
Cùng bạn tranh bày.
 Tôi là ai?

Lí lẽ

Là cơ sở rõ,
Cho ý thêm sâu.
Quan điểm cần có,
Lập luận bền lâu.
 Tôi là ai?

Bằng
chứng

Nhân vật, sự kiện,
Số liệu thực tiễn.
Tôi chứng minh thêm,
Cho lý thêm liền.
 Tôi là ai?

Bài 6:
ng vấn đề toàn cầu
ăn bản nghị luận)

Tri thức
Ngữ văn

I.
Ý tưởng, thông điệp
của văn bản

THINK
PAIR
SHARE

Sơ đồ 1:
Quá trình phát triển từ ý tưởng thành thông điệp
Hình thành ý
tưởng (suy nghĩ,
dự định, mục tiêu)

TÁC GIẢ

Ý tưởng phát triển thành
thông điệp (bài học, tư
tưởng,…) trong văn bản

Tiếp nhận, hiểu thông
điệp, nâng cao nhận thức
và cách ứng xử.

VĂN BẢN

NGƯỜI ĐỌC

Sơ đồ 2:
Ví dụ về ý tưởng và thông điệp trong văn bản
“Bức thư của thủ lĩnh da đỏ”
Ý TƯỞNG CỦA
TÁC GIẢ:

THÔNG ĐIỆP
TRONG VĂN BẢN:

TÁC ĐỘNG ĐẾN
NGƯỜI ĐỌC:

Mối quan hệ giữa
người da đỏ với
thiên nhiên.

Bài học về thái độ
sống tôn trọng và
hài hòa với tự nhiên

Nâng cao nhận thức
và có hành xử phù
hợp với tự nhiên.

II.
Bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã
hội trong việc đọc hiểu văn
bản

Bối cảnh, lịch
sử, văn hoá,
xã hội là:
Hoàn cảnh,
điều kiện lịch
sử, văn hoá, xã
hội liên quan
đến VB

Loại 1:
Bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã
hội tại thời điểm VB ra đời

Loại 2:
Bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã
hội tại thời điểm đọc VB

Tác dụng với việc
đọc hiểu VB: Hiểu
thêm về mục đích
viết và nội dung
của VB, tác động
đến cách hiểu, cách
suy nghĩ, cảm xúc
của người đọc

Những hình ảnh sau gợi cho em suy nghĩ gì?

Bài 6:
Những vấn đề toàn cầu
(Văn bản nghị luận)
Văn bản

Đấu tranh
cho một thế giới hoà bình
G.G Mác-két

I.
Trải nghiệm
cùng văn bản

1. Đọc – chú thích
a. Đọc
- Đọc nối tiếp
- Đọc to, rõ ràng
- Chú ý chiến lược đọc Theo dõi, suy luận

1. Theo dõi: Xác định bằng Một số bằng chứng khách quan trong đoạn: Việc UNICEF
chứng khách quan trong đề ra chương trình giải quyết vấn đề cấp bách cho 500 triệu
đoạn này?
trẻ em nghèo khổ nhất thế giới vào năm 1981 nhưng không
thực hiện được; số liệu cho thấy 100 tỉ đô la chỉ gần bằng
chi phí bỏ ra cho 100 máy ném bom chiến lược B.1B và cho
dưới 7 000 tên lửa vượt đại châu
2. Suy luận: Những số liệu Các số liệu về thời gian cho thấy phải tốn rất nhiều thời gian
về thời gian trong đoạn này để sự sống trên Trái Đất hình thành và con người có trí tuệ,
có ý nghĩa gì?
hiểu biết, cảm xúc. Vì thế, sự sống trên Trái Đất là vô cùng
quý giá và không thể chấp nhận việc sản xuất vũ khí huỷ
diệt sự sống.
3. Suy luận: Giải pháp Giải pháp được đề xuất trong đoạn văn này hướng đến
được để xuất trong đoạn văn nguyên thủ các nước tham gia cuộc họp tại Mê-hi-cô; nhân
này hướng đến những đối dân thế giới; nguyên thủ các nước có chạy đua vũ trang.
tượng nào?

1. Đọc – chú thích
b. Chú thích
- Dịch hạch: bệnh dịch nguy hiểm do
một loại vi khuẩn từ bọ chét trên
chuột mắc bệnh truyền sang người,
gây sốt, nổi hạch hoặc viêm phổi,
“dịch hạch” hạt nhân ý nói cuộc chạy
đua vũ khí hạt nhân lan truyền giống
như bệnh dịch hạch.

1. Đọc – chú thích
b. Chú thích
- Ca-lo: đơn vị dùng để tính
năng lượng nạp vào cơ thể từ
thực phẩm và tiêu hao trong quá
trình hoạt động của con người.
- Ngoại vi: vùng xa trung tâm
- Kỉ địa chất: đơn vị thời gian
địa chất, bậc dưới của đại, dài
từ hàng triệu đến chục triệu
năm.

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
G. Mác-két (1927 – 2014)
- Nhà văn nổi tiếng người
Colombia
- Tác giả của nhiều tiểu thuyết và
tập truyện ngắn theo khuynh
hướng hiện thực huyền ảo.
- Được nhận giải thưởng No-ben
văn học 1982

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Thể loại: nghị luận
(nghị luận xã hội)
- Xuất xứ: in trong
Ngữ văn 9, tập 1,
Nguyễn Khắc Phi
(Tổng chủ biên), NXB
Giáo dục, 2009.

- PTBĐ chính:
nghị luận

II.
Suy ngẫm
và phản
hồi

1.
Luận đề, luận điểm
trong văn bản

Giải mã vấn đề

Luận đề: vấn đề chạy đua vũ khí hạt nhân trên toàn cầu
Bố cục
Luận điểm
Phần 1 (từ đầu đến Thực trạng và các nguy cơ của việc chạy đua vũ
vận mệnh thế giới)
trang trong bối cảnh thế giới hiện đại
Phần 2 (Niềm an ủi Việc chạy đua vũ trang làm cho nhân loại mất đi
… xoá nạn mù chữ khả năng sống tốt đẹp hơn
cho toàn thế giới)
Phần 3 (Một nhà tiểu Việc chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí con
thuyết lớn … xuất người và lí trí tự nhiên
phát của nó)
Phần 4 (phần còn lại) Lời kêu gọi chấm dứt việc chạy đua vũ trang

2.
Lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu
trong văn bản

Luận điểm 2: Việc
chạy đua vũ trang
làm cho nhân loại
mất đi khả năng
sống tốt đẹp hơn

Lí lẽ: số tiền chi cho chạy đua vũ trang đã cướp đi cơ hội phát
triển, xây dựng cuộc sống ấm no cho nhân loại.
Bằng chứng:
- Số tiền bỏ ra cho 100 máy ném bom chiến lược B.1B của Mỹ
và cho dưới 7 000 tên lửa vượt đại châu (khoảng 100 tỉ đô la) là
số tiền cần để UNICEF thực hiện chương trình giải quyết vấn đề
cấp bách cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhất trên thế giới.
- Giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân kiểu tàu
Ni-mít đủ để thực hiện một chương trình phòng bệnh trong 14
năm, bảo vệ cho hơn 1 tỉ người khỏi bệnh sốt rét và cứu hơn 14
triệu trẻ em, riêng cho châu Phi mà thôi.
- Chỉ cần 27 tên lửa MX là đủ trả tiền nông cụ cần thiết cho các
nước nghèo để họ có được thực phẩm trong bốn năm tới.
- Chỉ hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ tiền xoá
nạn mù chữ cho toàn thế giới.

Nhà lí luận

Em có nhận xét gì về cách tác giả triển khai bằng chứng trong
phần (2) của văn bản.
- Các bằng chứng được trình bày dưới
dạng so sánh
- Các bằng chứng đa dạng, thể hiện
trên nhiều lĩnh vực: cứu trợ trẻ em, y
tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục.

 Tác giả đã nhìn
nhận, xem xét vấn đề
một cách toàn diện.

 Bằng chứng được triển khai hiệu quả, hợp lí, thuyết phục;
góp phần làm sáng tỏ luận điểm và luận đề của VB.

3.
Mục đích, ý nghĩa
của văn bản

Đối tượng
hướng đến

Mục đích đối với từng đối tượng

Nguyên thủ
nước tham
cuộc họp

Ý nghĩa

sáu Khẳng định thiện chí kêu gọi chấm dứt Thuyết phục từ
gia chạy đua vũ khí hạt nhân để đảm bảo an bỏ cuộc chạy
ninh và hoà bình cho thế giới
đua vũ trang để
đảm bảo một
Nhân dân thế giới Nâng cao nhận thức về hiểm hoạ hạt cuộc sống hoà
nhân để từ đó khích lệ, kêu gọi tiếng nói bình,
công
đấu tranh chống chạy đua vũ trang, đòi bằng
hỏi cuộc sống hoà bình, công bằng
Các nước đang Cảnh báo các nguy cơ về hiểm hoạ hạt
tham gia chạy đua nhân và kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ
vũ trang trên thế trang
giới

III.
Tổng kết

1. Nghệ thuật

2. Nội dung

- Lập luận chặt chẽ
- Hệ thống lập luận, dẫn chứng cụ
thể, xác thực
- Giọng tranh luận, đối thoại
ngầm.

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đang đe dọa loài người và sự
sống trên trái đất . Mọi người cần
phải đấu tranh, ngăn chặn chiến
tranh hạt nhân cho một thế giới
hòa bình.

Năng lượng hạt nhân khi
không dùng để sản xuất vũ
khí hủy diệt có thể trở thành
nguồn năng lượng có ích cho
nhân loại. Tìm hiểu những lợi
ích của năng lượng hạt nhân
và thiết kế sản phẩm sáng tạo
để giới thiệu thông tin này
trên góc truyền thông của
lớp.

Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng
chứng trong văn bản.
Gợi ý:
Luận đề: vấn đề chạy đua vũ khí hạt nhân trên toàn cầu
Luận điểm 1:
Thực trạng và các
nguy cơ của việc
chạy đua vũ trang
trong bối cảnh thế
giới hiện đại

Luận điểm 2:
Việc chạy đua vũ
trang làm cho
nhân loại mất đi
khả năng sống tốt
đẹp hơn

Luận điểm 3:
Việc chạy đua vũ
trang là đi ngược
lại lí trí con
người và lí trí tự
nhiên

Luận điểm 4:
Lời kêu gọi
chấm dứt việc
chạy đua vũ
trang

Lí lẽ Bằng chứng

Lí lẽ Bằng chứng

Lí lẽ Bằng chứng Lí lẽ Bằng chứng

XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

1. Chi tiết nào không đúng khi nói về chiến tranh
hạt nhân phi lí và tốn kém
A. Dẫn ví dụ về giáo dục
B. Dẫn ví dụ về y tế
C. Dẫn ví dụ về tiếp tế thực phẩm
D. Dẫn ví dụ về văn hóa

D

2. Để chứng minh cho sự tốn kém vô lí của cuộc chạy đua
vũ trang hạt nhân, tác giả nêu số liệu so sánh "Giá của
10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân kiểu tàu Nimít" tương đương với:
Chi phí phòng bệnh sốt rét cho
hơn 1 tỉ người và cứu hơn 14
triệu trẻ em châu Phi.

3. Dựa vào đặc điểm nào để khẳng định văn bản Đấu tranh cho
một thế giới hòa bình vào phương thức nghị luận?
A. Vì văn bản sử dụng nhiều phương pháp thuyết minh kết hợp với tự sự.
B. Vì văn bản sử dụng nhiều từ ngữ và câu văn biểu cảm.
C. Vì văn bản có luận điểm, luận cứ rõ ràng và sử dụng các phép lập luận.
D. Vì văn bản kể lại diễn biến của một câu chuyện theo trình tự thời gian.

C

4. Đấu tranh cho một thế giới hòa bình là văn
bản viết theo phương thức nào?

Nghị luận

5. Luận đề của văn bản trên là gì?
Vấn đề chạy đua vũ khí hạt
nhân trên toàn cầu

6. Hình ảnh thanh gươm Đa-mô-clét trong
văn bản Đấu tranh cho một thế giới hòa
bình, có ý nghĩa gì?
Chỉ mối nguy cơ đe dọa trực
tiếp, cực kì nguy hiểm.