BÀI 3:
NHỮNG DI TÍCH LỊCH
SỬ VÀ DANH THẮNG

I.Tri thức ngữ văn

II. Văn bản 1

Vườn Quốc gia Cúc Phương
(Theo Đào Thị Luyến, Hoàng Trà My, Hoàng Lan
Anh)

1.Trải nghiệm cùng văn bản

2. Suy ngẫm và phản hồi
Hoạt động 1:
Thảo luận nhóm khoảng 6 phút
Chia lớp thành 4 nhóm.
Thảo luận câu 1/SGK theo phiếu học tập số 1.
Đổi phiếu giữa các nhóm.
Đại diện nhóm trình bày , nhận xét, đánh giá.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

a. Đặc điểm cấu trúc của VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh được thể hiện trong VB Vườn Quốc gia Cúc Phương:
Gợi ý: Theo em, cấu trúc của VB thông tin thường gồm những yếu tố/ phần nào? Chức năng của những phần ấy là gì?
Cấu trúc của VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh có đặc điểm như thế nào?
Cấu trúc của văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh hoặc
Cấu trúc của văn bảnVườn Quốc gia Cúc Phương
di tích lịch sử
(2)
(1)

Phần …..:
 
 

 
 
 

b. Đặc điểm hình thức của VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh được thể hiện trong VB Vườn Quốc gia Cúc Phương:

Đặc điểm hình thức của văn bản giới thiệu một danh lam
thắng cảnh hoặc di tích lịch sử

Đặc điểm hình thức của văn bản Vườn Quốc gia Cúc
Phương

…………

…………

…………

…………

c. Cách trình bày thông tin của VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh được thể hiện trong VB Vườn Quốc gia Cúc Phương:
Gợi ý: VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thường sử dụng (những) cách trình bày thông tin nào? VB Vườn Quốc gia
Cúc Phương sử dụng (những cách trình bày thông tin nào? Xác định dấu hiệu nhận biết của các cách trình bày ấy trong VB Vườn Quốc gia
Cúc Phương.
…

a. Về cấu trúc
Cấu trúc của văn bản giới thiệu một
Cấu trúc văn bản Vườn Quốc gia Cúc Phương
danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử
Phần mở đầu: giới thiệu khái quát về Phần mở đầu: “Cách Thủ đô Hà Nội 120km…
danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử
đời thường ồn ã”  Giới thiệu khái quát về Vườn
Quốc gia Cúc Phương
Phần nội dung: giới thiệu có hệ thống Phần nội dung: “Quần thể động, thực vật…dân
những phương diện khác nhau của danh tộc Mường”  Giới thiệu một cách có hệ thống
lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
những phương diện khác nhau (quần thể động,
thực vật; cảnh quan thiên nhiên và giá trị văn hoá)
làm nên sức hấp dẫn, thú vị của rừng Cúc
Phương.
Phần kết thúc: nhận xét khái quát về giá
trị của danh lam thắng cảnh hoặc di tích
lịch sử; có thể bày tỏ tình cảm, thái độ của
người viết dành cho danh lam thắng cảnh
hoặc di tích lịch sử

Phần kết thúc: “Nếu đến Cúc Phương vào buổi
chiều…hẹn mùa sau trở lại”  Nhận xét khái quát
về giá trị của rừng và bày tỏ tình cảm, thái độ của
người viết

b/ Đặc điểm hình thức của văn bản
giới thiệu một danh lam thắng cảnh
hoặc di tích lịch sử

Đặc điểm hình thức của văn bản Vườn Quốc gia Cúc Phương.

- Các đề mục làm nổi bật thông tin

- Hệ thống hai đề mục (Quần thể động, thực vật; Cảnh quan thiên
nhiên và giá trị văn hoá) để làm nổi bật thông tin;

- Một số từ ngữ chuyên ngành

- Từ ngữ chuyên ngành Địa lí( phía nam, mùa khô…) sinh học (ví dụ:
quần thể động thực vật, tầng rừng, cây gỗ tán, cây bụi, thảm tươi, dây
leo thân gỗ, kí sinh, bì sinh, chò xanh, chò chỉ, sấu,…), lịch sử (ví dụ:
di chỉ, di cốt), văn hoá (ví dụ: người Mường, nhà sàn, lễ hội cồng
chiêng, phong tục, tập quán,…).

- Từ ngữ giàu giá trị miêu tả, biểu cảm. - Từ ngữ giàu giá trị miêu tả, biểu cảm: nổi tiếng, hấp dẫn, khoáng đạt,
bao la, kì vĩ, phong phú, quái dị, khổng lồ, đa dạng, tưng bừng, lấp
lánh, lung linh, huyền hoặc, xào xạc, dập dìu,…
- Hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu, số liệu… - Hình ảnh minh hoạ.

c/ Cách trình bày thông tin

Cách trình bày thông tin trong
văn bản “Vườn quốc gia Cúc
Phương”

Thông tin có thể được trình bày theo
thứ tự:
không gian, thời gian, quan hệ nhân
quả, Mức độ quan trọng của đối
tượng, Cấu trúc so sánh và đối chiếu,
theo cách phân loại đối tượng.

- Trình bày thông tin theo quan hệ
nhân quả.
- Trình bày thông tin theo cách phân
loại đối tượng(về thực vật, động vật)

c. Về cách trình bày thông tin
- Phần mở đầu: khẳng định vườn là điểm du lịch sinh thái nổi tiếng
và hấp dẫn
Trình bày
- Phần nội dung: lí giải cụ thể về sức hấp dẫn và thú vị của rừng:
thông tin
+ Đa dạng sinh học với quần thể động, thực vật phong phú
theo quan
+ Cảnh quan thiên nhiên và giá trị văn hoá
hệ nhân quả
- Phần kết thúc: khẳng định vẻ đẹp lung linh, huyền ảo, điểm đến
hấp dẫn thu hút du khách, níu giữ lòng người
Trình bày
thông tin theo cách phân loại
đối tượng

Giới thiệu chung về quần thể động, thực vật.
Trình bày cụ thể sự phong phú, đa dạng về hệ thực vật và động
vật của Vườn Quốc gia Cúc Phương.

Nhiệm vụ 2:
Trả lời câu hỏi số 2/SGK
Thảo luận cặp đôi, khoảng 3 phút
Đại diện nhóm trình bày, nhận xét, bổ sung

Câu 2: Văn bản đã trình bày những thông tin cơ bản nào? Nhan đề Vườn
Quốc gia Cúc Phương đã làm nổi bật và khái quát được nội dung của
toàn văn bản chưa?

- Thông tin cơ bản của phần VB (Quần thể động, thực vật)
được trình bày đầy đủ, thuyết phục và góp phần thực hiện mục
đích của văn bản.

- Nhan đề: khái quát được nội dung của toàn văn bản (tất cả các
thông tin trong văn bản đều tập trung hướng đến việc giới thiệu,
làm rõ những đặc điểm của vườn Quốc gia Cúc Phương)

Trả lời cá nhân câu 3/SGK
Xác định cách trình bày thông tin của
phần văn bản: “Vườn Quốc gia Cúc
Phương có quần thể động, thực vật vô
cùng phong phú và đa dạng…dệt nên
tám thảm hoa đủ màu hay tạo thành một
bức tranh thiên nhiên hoa lá, động vật kì
ảo”. Cách trình bày ấy có vai trò như
thế nào đối với việc thực hiện mục
đích của văn bản?

Trình bày thông tin theo cách phân loại đối tượng
Dấu hiệu:
+ Đầu tiên: giới thiệu khái quát về đặc điểm quần
Cách trình bày thông
thể động, thực vật của vườn
tin
+ Tiếp theo: giới thiệu chi tiết làm rõ biểu hiện cụ
thể của sự phong phú, đa dạng ấy (thực vật, động
vật)
Vai trò của cách trình
bày thông tin với việc
thể hiện mục đích của
Văn bản

- Cung cấp rõ những biểu hiện, minh chứng cụ thể
về sự đa dạng, phong phú của vườn
- Làm cho thông tin cơ bản của văn bản trở nên đầy
đủ, thuyết phục

Thảo luận nhóm bốn bạn. phiếu số 2/câu 4/sgk.
Thời gian 4 phút. Nhóm trình bày, nhận xét.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
a. Tìm trong VB Vườn Quốc gia Cúc Phương ít nhất hai đoạn trích cho thấy sự xuất
hiện của yếu tố miêu tả và hoàn thành bảng sau:

Một số đoạn
trích có yếu tố
miêu tả
 

Nội dung chính của Sự thể hiện của yếu
đoạn trích
tố miêu tả
 

Vai trò của yếu tố
miêu tả trong
đoạn trích

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 
 

b. Việc sử dụng yếu tố miêu tả trong VB trên có làm ảnh hưởng đến mục đích cung cấp thông
tin chính xác về thắng cảnh không? Vì sao?

Một số đoạn Nội dung Sự thể hiện của yếu tố Vai trò của yếu tố miêu tả
trích có yếu chính của
miêu tả
trong đoạn trích
tố miêu tả
đoạn
trích
- Thiên nhiên
ở
Cúc
Phương….
cây gỗ kim
giao rất quý
hiếm

- Sự kì thú
và đa dạng
của
thé
giới thực
vật
ở
Vườn

- Đại diện là loài cây
bàm bàm với đường
kính…như chiếc võng
trời
- Hay sức sống mãnh liệt
của các loài cây sống
trên núi đá vôi…xuyên
qua từng vách núi
- Đặc biệt, có cây chò
khổng lồ…

- Giúp người đọc hình dung
rõ hơn về cảnh tượng kì
thú, phong phú của rừng
Cúc Phương.
- Góp phần thể hiện tình
cảm của người viết: thích
thú, kinh ngạc, sững sờ đối
với bức tranh thiên nhiên
hoang sơ, kì vĩ của vườn

Một số đoạn Nội dung Sự thể hiện của yếu
trích có yếu chính của
tố miêu tả
tố miêu tả
đoạn
trích
- Cúc Phương
còn là nơi cư
trú…thiên
nhiên, hoa lá,
động vật

Sự
phong
phú,
đa
dạng về
động vật ở
vườn
Quốc gia
Cúc
Phương

- Mùa bướm nở, rừng
già như trẻ lại….bức
tranh thiên nhiên hoa
lá, động vật kì ảo.

Vai trò của yếu tố miêu tả
trong đoạn trích

- Giúp người đọc hình dung
cụ thể hơn về sức hấp dẫn, thú
vị của thế giới thực vật, động
vật, đặc biệt là khung cảnh
huyền ảo vào mùa bướm nở.
- Góp phần thể hiện tình cảm
của người viết: thích thú, ngỡ
ngàng, yêu mến đối với bức
tranh thiên nhiên đa dạng,
phong phú của vườn

- Việc sử dụng yếu tố miêu tả không làm ảnh hưởng đến mục đích
cung cấp thông tin chính xác về danh lam thắng cảnh.
- Ngược lại, còn góp phần giúp người đọc hình dung thông tin một
cách sinh động, hấp dẫn, cụ thể hơn; giúp người viết thể hiện tình
cảm đối với danh lam thắng cảnh.

Biểu tượng Vườn Quốc gia Cúc Phương – Vọoc mông trắng

Là loài quý hiếm,
không còn tồn tại ở
nơi nào khác  Cúc
Phương là môi
trường sinh thái
hoang sơ, cung cấp
đủ điều kiện sống cho
các loài động, thực vật

Là một chi tiết quan
trọng, làm rõ giá trị
về quần thể động vật
và môi trường sinh
thái ở vườn (phân biệt
Cúc Phương với
những vườn khác)

Minh chứng rõ
ràng, thuyết phục,
khẳng định Cúc
Phương là điểm
sinh thái nổi tiếng,
hấp dẫn

Trò chơi OẢN TÙ TÌ
Thể lệ:
Có 6 câu hỏi mỗi câu hỏi cử 2 bạn xung phong nhanh nhất
sau đó OẢN TÙ TÌ người thắng có quyền trả lời trước, nếu
trả lời sai người còn lại trả lời.

BẮT ĐẦU

CÂU 1

1. Rừng nguyên sinh ở vườn quốc gia Cúc
Phương Là những cánh rừng mọc tự nhiên
thời xa xưa, chưa hề bị chặt phá.

A. đúng
B. sai

2. Văn bản Rừng Cúc Phương cung cấp thông tin gì?

CÂU 2
A. Cung cấp thông tin về danh lam thắng cảnh.

B. Cung cấp thông tin về di tích lịch sử.
C. Cung cấp thông tin về một hiện tượng tự nhiên.

D. Cung cấp thông tin về một luật lệ.

CÂU 3

3. Tầng giữa của rừng Cúc Phương có đặc điểm gì?

A. Chủ yếu có các loài cây gỗ tán.

B. Cao 50 – 60m.
C. Phần nhiều là cây bụi và thảm tươi.

4. Vai trò của chi tiết loài voọc mông trắng được chọn làm biểu tượng

CÂU 4

của vườn Cúc Phương là gì?

A. Nhấn mạnh sự quý giá của loài voọc mông trắng.

B. Nhấn mạnh giá trị kinh tế của vườn Cúc Phương.
C. Nhấn mạnh sự đặc biệt, độc đáo của vườn Cúc Phương mà không
nơi nào khác trên thế giới có được.

5. Văn bản Vườn quốc gia Cúc Phương được trình

CÂU 5

bày theo cấu trúc nào?

A. Từ những đánh giá khách quan đến những đánh giá chủ quan của người viết.

B. Từ những số liệu đến những hình ảnh trực quan.

C. Từ giới thiệu tổng quan, khái quát đến giới thiệu chi tiết, cụ thể.

CÂU 6

Người viết đã trình bày những thông tin nào
để chứng minh sự đa dạng, phong phú của
hệ động thực vật ở rừng Cúc Phương?

A.Đưa thông tin về diện tích của rừng Cúc Phương.
B.Đưa số liệu về số lượng loài động thực vật.
C.Đưa số liệu về kích thước các loài thực vật.

Thiết kế một poster hoặc inforgraphic để giới
thiệu về vẻ đẹp của Vườn Quốc gia Cúc Phương
Tiêu chí

Đạt

Chưa
đạt
 

Giới thiệu được ít nhất hai vẻ đẹp của Vườn Quốc
gia Cúc Phương

 

Trình bày thông tin chính xác về Vườn Quốc gia
Cúc Phương
Bố cục cân đối, hài hoà
Lựa chọn được kiểu chữ, cỡ chữ và màu chữ phù
hợp
Sử dụng đa dạng và hiệu quả phương tiện phi
Hình thức
ngôn ngữ
Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu
Thể hiện được sự sáng tạo trong cách trình bày sản
phẩm

 

 

 
 

 
 

 

 

 
 

 
 

Nội dung