PHOØNG GD-ÑT HOÀNG NGÖÏ
Kính chaøo quí thaày coâ

GV

GV Giang dạy Huünh V¯n

Sắc thái nghĩa của từ ngữ
Và việc lựa chọn từ ngữ

Yeâu caàu caàn ñaït
Nhận biết được sắc thái nghĩa
của từ và vận dụng vào việc lựa
chọn từ ngữ.

Tôn trọng người khác trong
quá trình giao tiếp.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ
ngữ in đậm

a. Có lúc vểnh râu vai phụ lão
Cũng khi lên mặt dáng văn thân.
b. Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi
Này của Xuân Hương đã quệt rồi.
c.Ghế tréo lọng xanh ngồi bảnh choẹ,
Nghĩ rằng đồ thật hoá đồ chơi.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ
ngữ in đậm

a. Có lúc vểnh râu vai
phụ lão
Cũng khi lên mặt dáng
văn thân.

Vểnh râu: chỉ ý
“nhàn nhã” với cảm
xúc bông đùa.
Lên mặt: tỏ ra ý
kiêu căng, coi
Trong
ngữ khác.
cảnh
thường người

bài
Tự
trào,
những từ ngữ này
được dùng để thể
hiện cảm xúc tự
trà của Tú Xương
để tự chế giễu

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ
ngữ in đậm
b. Quả cau nho nhỏ, miếng

trầu hôi
Này của Xuân Hương
đã quệt rồi.

Quệt: thể hiện
thái độ tự tin và
có phần bông đùa
của Hồ Xuân
Hương khi mời
trầu.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ
ngữ in đậm

c. Ghế tréo lọng xanh ngồi
bảnh choẹ,
Nghĩ rằng đồ thật hoá đồ
chơi.
Bảnh choẹ: thể hiện thái độ
giễu cợt của Nguyễn
Khuyến dành cho
những “tiến sĩ giấy”.

Câu 2. Có thể thay từ “bác” bằng từ “bạn”
trong câu thơ sau không? Vì sao?

Đã bấy lâu nay, bác tới
nhà.

Không thể thay từ “bác”
bằng từ “bạn” vì sẽ làm
giảm sắc thái thân mật và
tình cảm sâu sắc, chân
thành mà Nguyễn Khuyến
dành cho bạn.

Câu 3. Theo em, có thể thay từ “ngang”
bằng từ “lên” không? Vì sao?

Ghé mắt trông ngang thấy
bảng treo,
Không thể thay từ “ngang”
bằng từ “lên” vì “trông
ngang” mới bộc lộ được thái
độ xem thường, giễu cợt của
Hồ Xuân Hương.

Câu 3. Thay thế từ “cheo leo” trong câu thơ
sau bằng một số từ có nghĩa tương tự. Từ
đó, chỉ ra cái hay trong việc sử dụng từ ngữ
của Hồ Xuân Hương.

Kìa đền Thái thú đứng cheo
leo.
Có thể thay thế từ “cheo leo” bằng từ
“chênh vênh” (đồng nghĩa: cao,
không có chỗ bấu víu, gây cảm giác
nguy hiểm, dễ rơi)
=> Tuy nhiên, từ “cheo leo” vần với
câu trên và gợi ra sắc thái giễu cợt
của Hồ Xuân Hương.

Câu 5. Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng
trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của
biện pháp
Sống
lâu,ấy:
lâu để làm gì

nhỉ?
Lâu để mà xem cuộc
chuyển vần.

 BPTT: Câu hỏi tu từ.
 Tác dụng: tác giả hỏi để
cười cho việc vô tích sự
của mình, nhấn mạnh sự
chua xót về thân phận,
gián tiếp phê phán sự
nhiễu nhương của xã hội.

Câu
hỏi tu
từ

Bµi tËp
1. S«ng dµi nhÊt ch©u ¸ (6300 km) lµ:
a. S«ng Mª C«ng ë §N¸.

bb. s«ng Tr­êng Giang ë TQ.

c. S«ng ¤-bi ë LB Nga.

d. S«ng H»ng ë Ên §é.

2. C¸c c¶nh quan ph©n bè ë khu vùc khÝ hËu
nhiÖt ®íi giã mïa lµ:
aa. Rõng nhiÖt ®íi Èm, xa van vµ c©y bôi.
b. Th¶o nguyªn vµ rõng hçn hîp.
c. B¸n hoang m¹c vµ hoang m¹c.
d. §µi nguyªn vµ rõng l¸ kim.

Vieát baøi vaên
Phaân tích moät taùc
phaåm
vaên hoïc

Tiết hoïc keát
thuùc