Đạo đức 5

Chủ đề: Phòng, tránh xâm hại

Bài 10. Em phòng,
tránh xâm hại

Ấn để đến trang
sách

Hãy ghép các chữ cái trong ba tấm khiên thành những từ ngữ
có nghĩa liên quan đến việc bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi
xâm hại.Bộ luật Hình sự
Tấm

khiên

là

biểu tượng của
điều gì? Các từ Luật Trẻ em 
khoá ghép được
có ý nghĩa gì?

 Bảo vệ

Ấn để đến trang
sách

HOẠT ĐỘNG 1: ĐỌC THÔNG TIN VÀ THỰC HIỆN YÊU
CẦU
LÀM VIỆC NHÓM
Làm việc nhóm từ 4 – 6 HS. Đọc thông tin
SGK tr.51 – 53, Nêu một số quy định của
pháp luật về phòng, tránh xâm hại trẻ em.

Bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc,

Xâm hại tình dục, bạo lực, lạm

đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

dụng, bóc lột trẻ em.

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến xâm hại
trẻ.
Lợi dụng việc nhận chăm sóc thay thế trẻ em để xâm hại trẻ em.

tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi
riêng tư:

Quyền bí mật đời sống

Bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật thư
thông tin riêng tư khác; được bảo vệ danh dự,
nhân phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện
tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư
khác;
Bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá
nhân và gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ.

Trách nhiệm cung cấp, xử lí thông tin,
thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ
Các

cơ

quan,

tổ Cơ

em:
quan lao

dộng

–

chức, cơ sở giáo dục, thương binh và xã hội, cơ
gia đình, cá nhân có quan công an các cấp và
trách
tin,

nhiệm
thông

thông Uỷ ban nhân dân cấp xã

báo,

tố có trách nhiệm tiếp nhận,

giác hành vi xâm hại xử lí thông tin, thông báo,
trẻ em.

tố giác.

Chính phủ thiết lập
tổng đài điện thoại
quốc gia thường trực
để tiếp nhận, xử lí
thông tin, thông báo,
tố

giác

nguy

cơ,

hành vi xâm hại trẻ
em.

Quy định của pháp
luật về xử lí xâm
hại trẻ em:

Người thực hiện hành

Người hiếp dâm người

vi xâm hại trẻ có thể

dưới 16 tuổi có thể

bị phạt hành chính

chịu mức án chung

hoặc hình sự.

thân hoặc tử hình.

• Pháp luật đã được thực thi như thế
nào đối với các đối tượng xâm hại
trẻ?
• Để đẩy mạnh việc phòng, tránh và
bảo vệ trẻ trước hành vi xâm hại cần
có các giải pháp nào?

ĐÁP ÁN
Pháp luật đã thực thi đúng người đúng tội thể hiện sự nghiêm
minh, răn đe đối với tội phạm và sự công bằng, bảo vệ lẽ phải
đối với các nạn nhân.

ĐÁP ÁN
Để đẩy mạnh việc phòng, tránh và bảo vệ trẻ trước hành vi xâm
hại:
• cần có sự giáo dục từ gia đình, nhà trường về các biện pháp ứng
phó khi trẻ bị xâm hại.
• phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật siết chặt các quy
định về xử lí đối tượng xâm hại và các cơ quan hỗ trợ trẻ em ở
các địa phương.

HOẠT ĐỘNG 2: QUAN SÁT TRANH VÀ TRẢ LỜI CÂU
HỎI
• Bạn nào trong tranh đã nhận biết được nguy cơ
và biết cách phòng, tránh xâm hại?
• Việc phòng, tránh nguy cơ xâm hại có ý nghĩa
như thế nào đối với bản thân em?

Gợi ý trả lời

Nguy cơ đường vắng vẻ, trời tối
– bạn nhỏ biết cách phòng,
tránh xâm hại bằng cách đi
nhanh hơn.

Gợi ý trả lời

Nguy cơ về sự phức tạp của
Internet – bạn nhỏ chưa biết
cách phòng tránh xâm hại vì
chưa tìm hiểu kĩ tính bảo mật
đã vội vàng điền thông tin cá
nhân.

Gợi ý trả lời

Nguy cơ tiếp xúc với người lạ bạn nhỏ biết cách phòng tránh
xâm hại bằng cách không đáp
ứng yêu cầu của người lạ.

Gợi ý trả lời

Nguy cơ tiếp xúc với người lạ bạn nhỏ biết cách phòng, tránh
xâm hại bằng cách không đáp
ứng yêu cầu của người lạ.

Gợi ý trả lời

Nguy cơ tiếp xúc với người lạ bạn nhỏ chưa biết cách phòng,
tránh xâm hại bằng cách đồng
ý với yêu cầu của người lạ.

Gợi ý trả lời

Nguy cơ bị mẹ bỏ mặc – Bạn
nhỏ biết cách phòng tránh xâm
hại bằng cách yêu cầu sự chăm
sóc từ mẹ.

• Bạn nhỏ trong video đã gặp tình huống có nguy cơ bị xâm
hại như thế nào?
• Bạn nhỏ sẽ phải đối mặt với những hậu quả nào nếu như
bị xâm hại?
• Qua câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

Gợi ý trả lời
Bạn nhỏ trong video đã gặp tình
huống có nguy cơ bị xâm hại như
thế nào?
 Gặp phải những lời dụ dỗ, lôi kéo,
thách thức cởi đồ khi đang thực hiện
cuộc nói chuyện trực tuyến trên một
nền tảng mạng xã hội.

Gợi ý trả lời
Bạn nhỏ sẽ phải đối mặt với những
hậu quả nào nếu như bị xâm hại?
 Đối mặt với việc bị lộ các hình ảnh
nhạy cảm và riêng tư của bản thân
không những thế các hình ảnh đó còn bị
phát tán rộng rãi, phục vụ cho những
mục đích xấu.

Gợi ý trả lời
Qua câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho bản thân trước
những tình huống có nguy cơ bị xâm hại trên mạng xã hội?
 Không gian mạng cũng là một trong
những nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro về xâm
hại trẻ. Để sử dụng mạng xã hội an
toàn cần cảnh giác, trò chuyện với
người quen, bảo mật thông tin cá nhân.

HOẠT ĐỘNG 3: QUAN SÁT TRANH VÀ THỰC HIỆN
YÊU CẦU
• Em hãy sắp xếp các tranh theo thứ tự phù hợp.
• Bạn trong tranh đã ứng xử như thế nào khi gặp
người có hành vi xâm hại?

ĐÁP ÁN

Bạn trong tranh đã ứng xử như thế nào
khi gặp người có hành vi xâm hại?

đẩy người lạ ra

thái độ yêu cầu
dừng hành động lại

Bạn trong tranh đã ứng xử như thế nào
khi gặp người có hành vi xâm hại?

kêu cứu

kể cho mẹ nghe

Kể thêm các cách phòng tránh xâm hại mà em
biết

Nói không một

Rời đi

Không thực hiện

cách kiên quyết

chỗ khác

theo yêu cầu

Ấn để đến trang
sách

1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì
sao?

a. Hành vi dùng vũ lực, đe doạ, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham
gia vào các hành vi liên quan đến tình dục là vi phạm pháp luật.

Em đồng tình vì các hành vi dùng vũ lực, đe dọa, ép
buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên
quan đến tình dục là hành vi vi phạm pháp luật, bị pháp
luật nghiêm cấm.

b. Pháp luật nước ta nghiêm cấm việc nhận chăm sóc trẻ em để thực
hiện hành vi xâm hại.

Em đồng tình vì việc nhận chăm sóc trẻ em để
thực hiện hành vi xâm hại là hành vi trái pháp
luật và bị nghiêm cấm.

c. Tuỳ theo tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, người
thực hiện hành vi xâm hại trẻ em có thể bị xử phạt hành chính hoặc
xử lí hình sự.

Em đồng tình bởi theo nghị định của Chính phủ và bộ
luật hình sự của nước ta có quy định rõ ràng tùy theo
mức độ nghiêm trọng kẻ xâm hại có thể chịu phạt hành
chính hoặc xử lí tử hình.

d. Bắt trẻ em lao động trước tuổi, quá thời gian hoặc làm công việc
nặng nhọc, độc hại là vi phạm pháp luật.

Em đồng tình vì bắt trẻ em lao động trước tuổi, quá
thời gian hoặc làm công việc nặng nhọc, độc hại là
xâm hại đến sức khỏe và thân thể của trẻ em.

e. Người lớn có quyền đánh hoặc làm tổn thương tỉnh thần trẻ em.

Em không đồng tình vì không có ai có quyền đánh hoặc
làm tổn thương tinh thần trẻ em.

9. Cha mẹ có quyền bỏ mặc, không quan tâm con.

Em không đồng tình bởi cha mẹ phải có trách nhiệm
quan tâm, chăm sóc con cái.

2. Thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi
Theo em, các “từ khóa” sau cần thực hiện trong
trường hợp nào để phòng tránh xâm hại?

Gợi ý trả lời

• Cảnh giác - Khi xuất hiện các tình huống khác thường.
• Bình tĩnh - Khi xuất hiện các tình huống nguy hiểm.
• Từ chối - Khi người lạ yêu cầu thực hiện một việc nào đó
• Tự vệ - Khi ai đó làm tổn hại đến cơ thể.

Gợi ý trả lời

• Rời khỏi - Khi xuất hiện các tình huống nguy hiểm.
• Chia sẻ - Khi ai đó thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật
• Nhờ hỗ trợ - Khi bản thân không tự giải quyết được.
• Gọi tổng đài 111 - Khi cần sự hỗ trợ.

3. Xử lí tình huống
THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1

Nhóm 2

Tình huống 1

Tình huống 2

TÌNH HUỐNG ĐƯA RA

Chỉ vì không cho bạn chép bài trong giờ
kiểm tra, Minh đã bị nhóm bạn ngồi gần
cô lập, không cho chơi cùng nữa.
 Nếu chứng kiến việc làm của các bạn
trên, em sẽ khuyên các bạn như thế nào?

TÌNH HUỐNG 1

TÌNH HUỐNG ĐƯA RA
Do bố mẹ đi làm xa, Hoàng về quê sống
cùng với chú để tiện cho việc học hành.
Sau khi đi học về, Hoàng thường bị chú
bắt bưng bê đồ ăn cho khách và rửa bát
đĩa. Ngày nào công việc cũng lặp lại như
vậy, có khi đến 10 giờ tối.
 Nếu là Hoàng, em sẽ làm gì?

TÌNH HUỐNG 2

Tình huống 1

CÁCH XỬ LÍ
TÌNH
HUỐNG

• Em sẽ nói với các bạn đây là hành vi bắt nạt
trong trường học hay nói khác đi là hành vi xâm
hại trẻ em. Hành vi này không phù hợp với quy
định của pháp luật.
• Việc chép bài của người khác là gian lận trong
kiểm tra, đánh giá. Minh không cho bạn chép bài
là đúng với nội quy của nhà trường. Em cũng sẽ
nói thêm về cảm xúc của bạn khi bị cô lập.

Tình huống 2
• Trước tiên, em nên nói với chú về độ tuổi của em
CÁCH XỬ LÍ
TÌNH
HUỐNG

chưa thích hợp để lao động. Em cần tập trung
cho việc học.
• Em có thể sắp xếp để phụ giúp chú trong thời
gian rảnh, chỉ một số việc phù hợp với độ tuổi và
không thể dành quá nhiều thời gian cho việc phụ
giúp được, vì nhiệm vụ chính của em vẫn là học
tập. Nếu chú không đồng ý, em nên nói với bố
mẹ.