GIÁO ÁN THAO GIẢNG MÔN NGỮ VĂN 9 NĂM HỌC: 2024-2025

TIẾT 48.THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Tiệp

- Khi viết, cần tham khảo tài liệu từ các nguồn khác
nhau để tiếp cận vấn đề một cách toàn diện và sâu sắc.
- Có thể dẫn tài liệu tham khảo theo hai cách: trực tiếp
và gián tiếp.
- Khi dẫn tài liệu tham khảo cần lưu ý:
+ Nêu rõ tác giả được trích dẫn và xuất xứ của tài liệu.
+ Truyền tải trung thực nội dung ý tưởng và thông tin
được trích dẫn

Ví dụ:
(1). Trong mắt mọi người, Quỳnh chỉ là một thằng hề, để tiêu khiển để mua
vui cho đám đông hồn nhiên, vô tâm: “Họ lấy anh làm trò tiêu khiển.Anh
giúp họ giải buồn hoặc thỏa mãn tính hiếu kì hoặc lấp đầy những phút giây
nhàn rỗi”. ( Trần Văn Toàn, Từ “thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh
nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi)
(2). Trần Đình Sử quan niệm đọc văn chính là hành trình người đọc khám phá
ý nghĩa thú vị bên trong tác phẩm văn chương, bởi theo ông ý nghĩa của tác
phẩm là điều có sức hấp dẫn với độc giả (“Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa”)

BÀI TẬP 1: Trong hai cách trích dẫn tài liệu sau đây, cách nào đúng quy
định ? Dựa vào đâu em xác định như vậy ?

a.Cách 1: Một nền giáo dục phiến diện, có thể sinh ra những người nông cạn về
tinh thần, những con người một chiều kích.
Cách 2: Một nền giáo dục phiến diện, có thể sinh ra những người nông cạn về
tinh thần, “những con người một chiều kích” như Hơ bớt Mac- kiu- dơ
( Herbert Marcuse) đã nói.

BÀI TẬP 1: Trong hai cách trích dẫn tài liệu sau đây, cách nào đúng quy
định ? Dựa vào đâu em xác định như vậy ?

b. Cách 1: Nhưng có một điều chắc chắn, để đi đến đích, em sẽ phải trải qua không ít
thử thách, gian nan. Những lúc như vậy, hãy luôn nhớ rằng. “Đường đi khó, không
khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông.”( Nguyễn Bá Học )
(Theo Đoàn Công Lê Huy, câu chuyện về con đường)
Cách 2: Nhưng có một điều chắc chắn, để đi đến đích, em sẽ phải trải qua không ít
thử thách, gian nan. Những lúc như vậy, hãy luôn nhớ rằng, đường đi khó, không
khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông.

BÀI TẬP 1: Trong hai cách trích dẫn tài liệu sau đây, cách nào đúng quy
định ? Dựa vào đâu em xác định như vậy ?

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI (5p)
Nhóm 1,3: Câu a
Nhóm 2,4: Câu b

BÀI TẬP 1:
a. Cách trích dẫn thứ 2 cho thấy tác giả đã tuân thủ quy định khi tham khảo
và trích dẫn tài liệu là đặt phần dẫn trong dấu ngoặc kép.

b. Cách trích dẫn thứ nhất là đúng quy định vì tác giả đã tuân thủ các quy định
về cách dẫn trực tiếp: đặt phần dẫn trong dấu ngoặc kép và ghi chú tên tác giả.

BÀI TẬP 2: Dấu hiệu nào trong các đoạn trích sau cho thấy người viết

tuân thủ quy định khi tham khảo tài liệu và trích dẫn? Từ đó em rút ra được
bài học gì trong việc tham khảo và trích dẫn tài liệu ?
a.

Vũ Nương trở về dương thế, nhưng chỉ hiện ra ở “ ở giữa dòng mà nói
vọng vào: -{…} thiếp chẳng trở về nhân gian được nữa”. Ảo ảnh chập chờn
và mau chóng tan biến. Chia li là vĩnh viễn, người chết chẳng thể nào sống
lại: “ trong chốc lát bóng nàng loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất”.
( Nguyễn Đăng Na, “Người con gái Nam Xương”- một bi kịch của con người)

b. Sau này tâm hồn thi sĩ, ngòi bút tài hoa của Hoàng Cầm cũng khiến ta chẳng
thể nào quên nụ cười của những cô gái miền quê kinh Bắc:
Những cô gái hàng xén răng đen
Cười như mùa thu tỏa nắng
( Bên kia sông đuống)
( Lê Quang Hưng, “Nắng mới” – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ
mộng)

c. Từ hơn nửa thế kỉ trước trước đây, Nguyễn Tuân đã sớm cảm thấy cái sức truyền
cảm tuy kín đáo nhưng khó cưỡng lại ấy trong văn chương của Thạch Lam khi viết
một câu văn đúng và đẹp lạ lùng : “ Đọc “Hai đứa trẻ” thấy bận bịu vô hạn về một
tấm lòng quê hương êm mát và sâu kín.”( Nguyễn Tuân, “Thạch Lam”, trích lại
trong “ Thạch Lam, văn và đời”).

BÀI TẬP 2.
THẢO LUẬN NHÓM
(7p)
Nhóm 1,3: Câu b,c
Nhóm 2,4: Câu a,c

BÀI TẬP 2:
. a.Dấu hiệu cho thấy tác giả đã tuân thủ quy định khi tham khảo và trích
dẫn tài liệu là đặt phần dẫn trong dấu ngoặc kép.
b.Dấu hiệu cho thấy tác giả đã tuân thủ quy định khi tham khảo, trích dẫn
tài liệu là ghi rõ nguồn của hai câu thơ: Những cô hàng xén răng đen/ Cười
như mùa thu toả nắng.
b.

c.Dấu hiệu cho thấy tác giả đã tuân thủ quy định khi tham khảo và trích dẫn
tài liệu là đặt phần dẫn trong dấu ngoặc kép, ghi rõ tên tác giả, tác phẩm
trích dẫn trong ngoặc đơn bên cạnh

- Bài học rút ra trong việc tham khảo và trích dẫn tài
liệu:
+ Tuỳ vào mục đích viết và tính chất của kiểu văn bản,
người viết có thể trích dẫn theo nhiều cách và nêu nguồn
trích dẫn với các mức độ cụ thể khác nhau.
+ Nêu rõ tác giả và xuất xứ của nguồn tài liệu.
+ Truyền tải trung thực nội dung ý tưởng và
thông tin được trích dẫn

BÀI TẬP 3
Thảo luận cá nhân( 5p)

BÀI TẬP 3: Trong tạo lập văn bản, việc không dẫn nguồn tài liệu khi dùng lời hoặc
ý của người khác và việc trích dẫn theo cách gián tiếp khác nhau như thế nào ?

BÀI TẬP 3: Việc không dẫn nguồn tài liệu khi dùng lời hoặc ý của người khác bị
coi là đạo văn. Điều này khác với việc trích dẫn theo cách gián tiếp, vì khi trích dẫn
gián tiếp, phần dẫn không đặt trong dấu ngoặc kép nhưng người viết vẫn nêu rõ tên tác
giả và xuất xứ của phần trích dẫn

Vận dụng cách sử dụng tài liệu tham khảo và trích dẫn tài liệu để viết một đoạn
văn nghị luận (từ 5 - 7câu) về ý kiến sau: Cái mạnh của con người Việt Nam ta là
sự cần cù, sáng tạo. (Chuẩn bị hành trang, Vũ Khoạn)