THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:
MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ

HS nhìn hình ảnh để đặt câu có trạng ngữ và cho biết trạng ngữ đó được
dùng để làm gì?

Ngoài vườn, hoa đua nhau nở rộ.
(Trạng ngữ chỉ địa điểm)

Bằng sự ân cần, bà chăm lo cho cháu.
(Trạng ngữ chỉ cách thức)

Vì rét, cây bàng rụng lá.
(Trạng ngữ chỉ nguyên nhân)

=> Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, thường đứng ở
đầu câu, được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa
điểm, nguyên nhân, mục đích, cách thức...

I. MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ
A. Tác dụng của mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ

-Xác định trạng ngữ trong hai câu a và b.
- Trạng ngữ ở câu nào là một từ, trạng ngữ ở câu nào được mở rộng bằng
cụm từ ?
- Việc mở rộng trạng ngữ ở câu đó có tác dụng gì?
a. Đêm, trời mưa như trút nước.
-> TN là một từ.

b. Đêm hôm đó, trời mưa như trút
nước.
-> TN là cụm từ.
-> Tác dụng: Cung cấp thông tin cụ thể
hơn về thời gian.

Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ giúp câu cung cấp
được nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe.

B. Luyện tập
1. So sánh các câu trong từng cặp câu dưới đây và nhận xét về tác dụng
của việc mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ:
a. - Hôm qua, nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn.
- Suốt từ chiều hôm qua, nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn.
-> Trạng ngữ “Hôm qua” cung cấp thông về thời gian.
Trạng ngữ “Suốt từ chiều hôm qua” cung cấp thông tin cụ thể hơn: thời
gian “ hôm qua” + quá trình xảy ra sự việc: bắt đầu vào buổi chiều và
và kéo dài.

b.
- Trong gian phòng
-> Cung cấp thông tin về địa điểm.
- Trong phòng lớn tràn ngập ánh sáng
-> Cung cấp thông tin cụ thể hơn: địa điểm + đặc điểm của căn phòng
(lớn, tràn ngập ánh sáng).
c.
- qua một đêm
-> Cung cấp thông tin về thời gian.
- qua một đêm mưa rào
-> Cung cấp thông tin cụ thể hơn: thời gian + đặc điểm của đêm (mưa
rào).

d.
- Trên nóc một lô cốt -> Cung cấp thông tin về địa điểm.
- Trên nóc một lô cốt cũ kề bên một xóm nhỏ -> Cung cấp thông tin cụ thể
hơn: địa điểm + đặc điểm và vị trí của lô cốt (cũ, kề bên một xóm nhỏ ).

2. Viết một câu có trạng ngữ là một từ. Mở rộng trạng ngữ của câu thành
cụm từ và nêu tác dụng của nó.
Ví dụ 1:
- Chiều, khu vườn rộn rã tiếng chim ca.
->Cung cấp thông tin về thời gian (chiều).
-Vào buổi chiều lộng gió, khu vườn rộn rã tiếng chim ca.
-> Cung cấp thông tin cụ thể hơn: thời gian + đặc điểm (lộng gió).

II. TỪ LÁY
Từ láy là những từ giữa các tiếng có quan hệ với nhau về âm.
Bài tập 3, trang 18.
a. “xiên xiết”
-> Nhấn mạnh mức độ chảy của dòng sông; cảm giác lo sợ của Mên và
Mon.
b. “bé bỏng”
-> Nhấn mạnh sự bé nhỏ, non nớt nhưng dũng cảm của những chú chim
chìa vôi con.

c. “mỏng manh”, “run rẩy”
->Nhấn mạnh sự nhỏ bé, yếu ớt của bầy chim chìa vôi nhưng chúng đã
thực hiện thành công một hành trình kì diệu.

VẬN DỤNG
Viết đoạn văn (5 đến 7 câu) miêu tả một cảnh đẹp mà em đã được trải
nghiệm trong dịp nghỉ hè. Trong đoạn có sử dụng trạng ngữ (trạng ngữ là
cụm từ) và từ láy.