Tiết ……
VĂN BẢN 2: ĐỒ GỐM GIA DỤNG
CỦA NGƯỜI VIỆT
Theo Phan Cẩm Thượng

KHỞI ĐỘNG

- Kể tên những đồ gia dụng gốm mà em quan sát qua video ?
- Đoạn video giúp em biết gì về đồ gia dụng gốm của Việt
Nam?
- Cảm xúc của em sau khi xem video ?
- Kể tên một số đồ gốm gia dụng trong gia đình em ( nếu có).
Những đồ gốm ấy có thể “nói” với em về (những) điều gì?

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:

1. Đọc văn bản, giải thích từ khó

- Đọc.
- Tìm hiểu và giải thích từ khó ( SGK/Tr 90,91,92)

-7-

HOẠT ĐỘNG NHÓM
PHIẾU HT 01: Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi sau:
Câu hỏi tìm ý
Trả lời
- Nêu xuất xứ, bố cục của văn bản. Mối quan hệ giữa bố cục và  
nhan đề của văn bản?
- Xác định thể loại, phương thức biểu đạt chính của văn bản.
 
- Nội dung chính của văn bản?
 
 
- Tìm trong đoạn văn ít nhất hai ý kiến/ quan điểm của tác giả và  
ít nhất hai dữ liệu?
- Đoạn văn này trình bày một xu hướng riêng của đồ gốm gia  
dụng trong xã hội Việt Nam từ sau thế kỉ XV. Đó là xu hướng gì?

2. Xuất xứ, bố cục của văn bản
Xuất xứ: In trong “Văn minh vật chất của người Việt”
NXB Thế giới 2018 , trang 228-230
Bố cục
+ Từ đầu → “tập tục ăn ở khác nhau”: Giới thiệu về
lịch sử phát triển và hình thành đồ gốm gia dụng của
người Việt.
+ Tiếp theo → “thế kỉ XVIII - XIX”: tiền thân của
chiếc bát.
+ Tiếp theo → “đất không tinh, nhưng giá rẻ”: Sự
khác biệt của đồ gốm gia dụng thời Lý - Trần.
+ Tiếp theo → Hết: Xu hướng chuộng đồ gốm gia
dụng Trung Hoa
và Nội phủ từ sau thế XV.
-9-

3. Thể loại và phương thức biểu đạt
chính
- Thể loại: Văn bản thông tin.
- Phương thức biểu đạt chính:
Thuyết minh .
4. Nội dung văn bản:
Văn bản giới thiệu về lịch sử hình
thành và phát triển của đồ gốm gia
dụng, đồng thời nêu lên sự khác biệt
của đồ gốm Lý – Trần và xu hướng
chuộng đồ gốm Trung Hoa và Nội
phủ từ sau thế kỉ XV.

5. Hai ý kiến/ quan điểm của tác giả và hai dữ liệu

- Ý kiến/ quan điểm của tác giả:
+ “Tiền thân của cái bát có lẽ do con người dùng….”
+ “hình như con người lại không ưa một sự mô phỏng thuần túy như thế…”

5. Hai ý kiến/ quan điểm của tác giả và hai dữ liệu

- Dữ liệu:
+ “Chỉ riêng cái bát ăn cơm mỗi thời mỗi khác và phản ánh những tập tục ăn ở
khác nhau”.
+ “Cái bát thuyền trong các mộ thời Hán có dạng như một lòng bàn tay, có hai
cạnh để cầm và nó cũng giống như hình một chiếc thuyền thúng”

Xu hướng dùng đồ
gốm gia dụng Trung
Hoa và Nội phủ.

6 . Xu hướng riêng của đồ gốm gia dụng
trong xã hội Việt Nam từ sau thế kỉ XV

II. SUY NGẪM PHẢN HỒI

1. Cách trình bày
a. Trình bày theo lối diễn dịch
Giúp cho người viết dễ dàng đưa thông tin, còn người đọc, người
nghe dễ dàng tìm hiểu thông tin một cách đầy đủ, ngắn gọn nhất.

b. Trình bày theo lối quy nạp
Giúp cho người viết dễ dàng kết nối nội dung giữa các phần, khiến
cho bài không bị ngắt quãng; người đọc người nghe hiểu được lịch
sử của đồ gốm gia dụng thông qua các lý lẽ, dẫn chứng một cách
tích cực không buồn tẻ, nhàm chán.

2. Hình thức văn bản
- Cách sử dụng yếu tố hình thức đặc biệt ở chỗ: tác giả sử
dụng nhiều hình ảnh minh họa.

- Tác dụng: Giúp người đọc hình dung được các sản phẩm
đồ gốm gia dụng, đồng thời giúp cho bài viết sinh động,
cuốn hút hơn.

3. Thông tin cơ bản và thông tin chi tiết

- Thông tin cơ
bản: “Đồ gốm sứ
nhỏ dùng trong
nhà có cả một lịch
sử phát triển không
giống như những
đồ sành như nồi
niêu, chum vại cả
ngàn năm hầu như
không thay đổi”.

- Thông tin chi
tiết:
+ “Tiền thân của
cái bát….”
+ “Cái bát thuyền
trong các mộ thời
Hán….”
+ “...những chiếc
bát men đen, men
ngọc thời Lý….”
Mối liên hệ: thông tin chi tiết bổ sung ý nghĩa, làm
rõ và làm sáng cho thông tin cơ bản.

4. Thái độ của tác giả

Thái độ trân trọng, ca ngợi và ngạc nhiên
về lịch sử đồ gốm thời Lý Trần.

5. Suy nghĩ về văn hóa dân tộc

5. Suy nghĩ về văn hóa dân tộc

+ Đây là một quá trình lịch sử hào hùng, vĩ đại khi phải trải qua nhiều khó khăn.
+ Văn hóa dân tộc không chỉ mang giá trị to lớn về vật chất mà còn mang cả những
giá trị to lớn về mặt tinh thần.
+ Ngày nay đồ gốm gia dụng vẫn được duy trì và phát triển trong đời sống người
Việt.

TỔNG KẾT

TỔNG KẾT

1. Hình thức trình bày của văn bản:
- Dùng hình ảnh minh hoạ làm nổi bật thông tin
chính, thu hút sự chú ý của người đọc.
- Kết hợp các PTBĐ tăng hiệu quả truyền đạt
thông tin.
 2.

Nội dung – Ý nghĩa
- Giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của
đồ gốm, nêu lên sự khác biệt của đồ gốm Lý – Trần
và xu hướng chuộng đồ gốm Trung Hoa và Nội
phủ từ sau thế kỉ XV.
- Giúp người đọc thêm hiểu hơn về giá trị của đồ
gốm gia dụng Việt Nam từ đó có ý thức trân trọng
và phát huy những giá trị văn hoá của địa phương,
quê hương, đất nước mình.

3. Cách đọc hiểu văn bản thông tin:
- Xác định cách trình bày, hình thức, thông tin cơ bản của văn bản.
- Xác định các thông tin chi tiết và trình tự triển khai thông tin của
văn bản.
- Suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các thông tin chi tiết và vai
trò của chúng trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản.
- Phân tích và đánh giá đề tài, thông tin cơ bản của VB, cách đặt
nhan đề của tác giả, nhận biết được mục đích viết và quan điểm của
người viết.
- Nhận biết và phân tích sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp ngôn
ngữ và các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung
VB một cách sinh động, hiệu quả.
- Rút ra được ý nghĩa hay tác động của VB thông tin đã đọc đối với
bản thân.

LUYỆN TẬP

1/ Em hãy quan sát kĩ 12 bức hình
minh họa trong văn bản. Nhận xét về
những bức hình này?

VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1: Sưu tầm 10-15 hình ảnh minh họa
( ảnh) về đồ gốm gia dụng Việt Nam và thế giới
làm video giới thiệu/Thuyết trình về những sản
phẩm mình sưu tầm.
.

Nhiệm vụ 2: Thiết kế một bưu thiếp
hoặc thiệp chúc tết/mừng sinh nhật trên
đó có hình vẽ một sản phẩm truyền
thống của địa phương.
- Thuyết trình/ giới thiệu trước lớp.

Tạm biệt
các em!