TRƯỜNG THCS HOÀNG VĂN THỤ

Giáo viên: Võ Thị Lệ Hằng

HOẠT ĐỘNG 1:
KHỞI ĐỘNG

Tiết 39, 40, 41

VIẾT: VIẾT BÀI VĂN THUYẾT MINH VỀ
MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I. ĐỊNH HƯỚNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu 1: Danh lam thắng cảnh là gì?
Câu 2: Thế nào là thuyết minh về
một danh lam thắng cảnh?
Câu 3: Kể tên các danh lam thắng
cảnh nổi tiếng của nước ta.
Câu 4: Để viết bài văn thuyết minh
về một danh lam thắng cảnh, ta cần
lưu ý điều gì?

I. ĐỊNH HƯỚNG
1. Giới thiệu kiểu bài: Danh lam
thắng cảnh là những cảnh quan thiên
nhiên đẹp; hoặc là địa điểm có sự kết
hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với
công trình kiến trúc có giá trị lịch sử,
thẩm mĩ, khoa học
2. Yêu cầu: Thuyết minh về một
danh lam thắng cảnh là nêu lên các
đặc điểm nổi bật của thắng cảnh đó,
phân tích làm sáng tỏ vẻ đẹp và giá trị
(vật chất và tinh thần) của di sản được
giới thiệu.

I. ĐỊNH HƯỚNG

Để viết bài văn thuyết mình về danh
lam thắng cảnh cần LƯU Ý:
Xác định danh lam thắng cảnh.
Tìm hiểu và ghi chép các thông tin
quan trọng.
Triển khai bài văn theo bố cục ba
phần.
Liên hệ và kết nối với những hiểu
biết, trải nghiệm của cá nhân.

II. THỰC HÀNH
1. Phân tích bài mẫu:
Đọc bài viết tham khảo và
thực hiện trả lời các câu hỏi trong
phiếu học tập số 2.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
CÂU HỎI
BIỂU HIỆN TRONG VĂN BẢN
1. Văn bản trên giới thiệu về danh lam thắng cảnh nào?
2. Xác định những ý chính của văn bản trên và những
thông tin chi tiết làm rõ cho từng ý chính.
3. Cho biết văn bản được trình bày theo cách thức nào?
4. Trong bài viết có sử dụng phương thức biểu đạt nào?
Lấy 01 dẫn chứng kèm theo và nêu hiệu quả biểu đạt
của nó
5. Nhận xét về cách sử dụng phương tiện ngôn ngữ và
phi ngôn ngữ trong văn bản.
6. So sánh đối chiếu thông tin với văn bản Vườn quốc
gia Tràm Chim – Tam Nông đã được học, tìm ra điểm
giống và khác nhau giữa hai văn bản này.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO)
Đọc VB sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
KHÁM PHÁ VƯỜN QUỐC GIA TRÀM CHIM

Vườn quốc gia Tràm Chim còn có tên gọi khác là Đồng Tháp Mười. Tràm chim Tam
Nông thuộc tỉnh Đồng Tháp vào mùa nước lên vào khoảng từ tháng 8 đến tháng 11
âm lịch, tham quan Vườn quốc gia Tràm Chim du khách sẽ được thỏa thích nhìn một
vùng trời nước bao la, rừng tràm xanh ngút ngàn cùng hệ động, thực vật phong phú.
Vị trí tọa lạc và lịch sử hình thành
Tràm Chim có tổng diện tích là 7 588 ha với hệ sinh thái đa dạng. Vườn
Quốc gia nằm cách sông Mê Kông 19 km về phía đông, có độ cao so với mực nước
biển là 1 m; địa hình bằng phẳng, cao dần về phía đông. Năm 1986, Tràm Chim
được Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đồng Tháp chọn làm Khu bảo tồn Sếu cổ trụi. Năm
1944, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Tràm Chim chính thức được thành lập với tên gọi là
Tràm Chim Tam Nông. Đến cuối năm 1998, Tràm Chim Tam Nông đổi tên thành
Vườn Quốc gia Tràm Chim.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Đa dạng sinh học Vườn Quốc gia Tràm Chim
Vườn Quốc gia Tràm Chim là khu du lịch sinh thái nổi tiếng, với cảnh
quan thiên nhiên đặc trưng cho vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười. Nơi đây
quần tụ rất nhiều loài thực vật, cũng gần 200 loài chim nước, chiếm khoảng một
phần tư số loài chim ở Việt Nam, trong đó có nhiều loài chim quý hiếm trên thế
giới. Về hệ động vật, nổi tiếng nhất ở Tràm Chim là sếu đầu đỏ (còn có tên gọi
khác là sếu cổ trụi) - một trong số các loài sếu đang có nguy cơ tuyệt chủng trên
thế giới. Sếu đầu đỏ có đủ bộ lông xám mượt, chân và cổ cao, đôi cánh dang rộng
khi bay, dáng đi khoan khoai, chậm rãi. Một số loài chim bị đe dọa tuyệt chủng
khác cũng được tìm thấy tại Vườn Quốc gia Tràm Chim như ô tác, điểng điếng,
già đẫy nhỏ và rồng rộc vàng. Ngoài ra, Tràm Chim còn là nơi sinh sống của một
số loài chim nước như le khoang cổ, nhát hoa, già lôi nước,... Do có vai trò quan
trọng trong công tác bảo tồn các loài chim,Tràm Chim đã được công nhận là một
trong số các vùng quan trọng của Việt Nam có nhiều chim.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Hình ảnh Sếu đầu đỏ ở Vườn Quốc gia Tràm Chim
Về hệ thực vật, Vườn Quốc gia Tràm Chim rất đa dạng về các kiểu thảm thực
vật. Bao gồm đồng cỏ ngập ngước theo mùa, rừng tràm tái sinh và các đầm nước
trống. Tràm Chim có 5 quần xã cỏ dại chính, nổi bật nhất là quần xã Năng ngọt và
Lúa ma. Ngoài ra, nơi đây còn có dạng thảm thực vật nổi quan trọng khác là sen và
súng. Tràm phân bố rộng khắp trong Vườn Quốc gia, bao gồm các khu tràm trồng và
tràm mọc rải rác xen lẫn trong các trảng cỏ và đầm nước.
Giá trị của Vườn Quốc gia Tràm Chim
Vườn Quốc gia Tràm Chim là nơi lưu trữ nước trong thời gian lũ và giữ cho
lũ thoát ra chậm nhằm làm giảm nhẹ ảnh hưởng xấu của lũ đối với các vùng đất
nông nghiệp xung quanh. Tràm Chim còn là một trong những nơi nổi tiếng về du
lịch sinh thái ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Với cảnh quan thiên nhiên
tuyệt đẹp, hệ thực vật và động vật đa dạng, Tràm Chim đã thu hút nhiều du
khách, nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế đến đây tham quan và nghiên cứu.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Cách tham quan Vườn Quốc gia Tràm Chim

Mùa nước nổi từ tháng Tám đến tháng Mười Một âm lịch (khoảng tháng Chín đến
tháng Mười Hai dương lịch) là mùa du lịch của Vườn Quốc gia Tràm Chim. Đến đây, du
khách có dịp tận mắt chứng kiến cuộc sống của những loài chim; tham gia các hoạt động
thú vị, đặc trưng của vùng sông nước như: chèo xuồng ba lá; giang lưới, đặt lợp.đặt trúm,
câu cá,... Vào mùa khô từ tháng Mười Hai đến tháng Năm âm lịch (khoảng tháng Một đến
tháng Sáu âm lịch), du khách nên đến đây để chiêm ngưỡng vũ điệu tuyệt vời của sếu đầu
đỏ. Sau hành trình khám phá Tràm Chim, du khách sẽ được thưởng thức các món ngon dân
dã, mang hương vị đồng quê như: cá lóc nướng trui, cá khô bông súng, lầu cua đồng,.... và
mua sắm những món quà lưu niệm đặc trưng của Đồng Tháp như: sữa hạt sen, mật ong
hương tràm,...
Hằng năm, hàng ngàn lượt khách từ khắp nơi về với Tràm Chim, trong đó du
khách quốc tế chiếm khoảng 30%. Nếu đến đây. Bạn sẽ có cơ hội sống trong một khung
cảnh yên tĩnh, tĩnh lặng ngắm nhìn những đàn sếu bay về vùng đất trũng Đồng Tháp
Mười mênh mông trời nước.
(Nguồn: SGK Ngữ văn 9, tập 1, Chân trời sáng tạo, NXB Giáo dục Việt Nam)

1. Văn bản trên giới thiệu về danh lam thắng cảnh nào?
Văn bản trên giới thiệu về Vườn Quốc gia Tràm Chim

2. Xác định những ý chính của văn bản trên và những thông tin chi tiết làm rõ cho
từng ý chính.
Phần 1 (Từ đầu đến “phong phú”) -> Mở bài: Giới thiệu khái quát về thắng cảnh
Phần 2 (Từ “vị trí tọa lạc” đến “mật ong hương tràm,…”)
Thân bài: Trình bày thông tin liên quan đến đặc điểm của thắng cảnh:
+ Đoạn 1. Giới thiệu vị trí tọa lạc, lịch sử hình thành của Vườn Quốc gia Tràm
Chi
+ Đoạn 2. Giới thiệu hệ sinh thái động vật và thực vật tại Vườn Quốc gia Tràm
Chim
+ Đoạn 3. Giới thiệu giá trị của thắng cảnh Vườn Quốc gia Tràm Chim
+ Đoạn 4. Gợi ý cách thức tham quan thắng cảnh.
• Phần 3 (Đoạn còn lại) Kết bài: Đánh giá khái quát về thắng cảnh, đưa ra lời
mời gọi tham quan.

3. Cho biết văn bản được trình bày theo
cách thức nào?
Cách triển khai văn bản: Phân loại đối
tượng kết hợp với chính – phụ

4. Trong bài viết có sử dụng phương thức biểu đạt nào?
Lấy 01 dẫn chứng kèm theo và nêu hiệu quả biểu đạt của nó.
Bài viết sử dụng phương thức biểu đạt chính: thuyết minh; kết hợp với các
phương thức biểu đạt khác: miêu tả, biểu cảm:
• PTBĐ miêu tả (Chi tiết “Sếu đầu đỏ có đủ bộ lông xám mượt, chân và cổ cao, đôi
cánh dang rộng khi bay, dáng đi khoan khoai, chậm rãi.”,....)
=> Mô tả cụ thể nét đặc trưng của loài sếu đầu đỏ; từ đó giúp người đọc hình dung cụ thể,
tại ấn tượng về vẻ đẹp đặc trưng của loài vật này.
• PTBĐ tự sự (đoạn văn Cách tham quan Vườn quốc gia Tràm Chim)
=> Thuật lại trải nghiệm khám phá tham quan vườn quốc gia Tràm Chim; từ đó đưa ra sự
chỉ dẫn cách thức tham quan để người đọc dễ nắm bắt, tạo hứng thú mong muốn đến nơi
đây khám phá.

5. Nhận xét về cách sử dụng phương tiện ngôn ngữ
và phi ngôn ngữ trong văn bản.
Cách viết: sử dụng phương tiện ngôn ngữ kết hợp phương tiện phi ngôn
ngữ (hình ảnh, số liệu) khiến bài viết hấp dẫn, dễ hình dung hơn đối với
người đọc:
+ Sử dụng số liệu, con số: để chứng minh sự đa dạng phong phú của
hệ sinh thái tại Vườn Quốc gia Tràm Chim
+ Sử dụng hình ảnh minh họa về sếu đầu đỏ để người đọc có thể
hình dung, nhận biết được hình dạng của loài sinh vật quý hiếm ở đây.

6. So sánh đối chiếu thông tin với văn bản Vườn quốc gia Tràm Chim –
Tam Nông đã được học, tìm ra điểm giống và khác nhau giữa hai văn bản.

Nhận xét: Tùy theo mục đích viết, văn bản thông tin có thể triển khai
theo nhiều cách khác nhau và thông tin lựa chọn để giới thiệu cũng khác
nhau.

2. Hướng dẫn quy trình viết

2. Hướng dẫn quy trình viết
Dựa vào thông tin trong SGK, kết
hợp với phần phân tích mẫu, hãy nêu
quy trình viết bài văn thuyết minh
giới thiệu về một danh lam thắng
cảnh (theo Phiếu học tập 2)
Thời gian: 5 phút

2. Hướng dẫn quy trình viết
Kiểm tra lại
và sửa chữa

Tìm ý và
lập dàn ý

Bước 1
Chuẩn bị

Bước 2

Bước 3
Viết bài

Bước 4

2. Hướng dẫn quy trình viết
Bước
1
Bước
2
Bước
3
Bước
4

CHUẨN BỊ
- Xác định danh lam thắng cảnh cần giới thiệu
- Tìm hiểu và ghi chép các thông tin quan trọng cần giới thiệu
về danh lam thắng cảnh.
- Tìm hiểu thông tin về danh lam thắng cảnh qua sách báo, tài
liệu khoa học, internet, vận dụng tri thức từ các môn khác như
Lịch sử, Địa lý,… (cần dựa vào số liệu tin cậy để tổng hợp)
- Xác định cách triển khai trình bày thông tin cho bài viết

2. Hướng dẫn quy trình viết
Bước
1
Bước
2
Bước
3
Bước
4

Tìm ý và lập dàn ý
Xây dựng dàn ý dựa trên các câu hỏi tìm ý:
- Danh lam thắng cảnh đó ở đâu? Có thể đến địa điểm này bằng
cách nào?
- Danh lam thắng cảnh này có vẻ đẹp gì đặc sắc?
- Giá trị vật chất và tinh thần của danh lam thắng cảnh này là
gì?
- Cần làm gì để bảo vệ, phát huy giá trị của danh lam thắng
cảnh này?

Mở
bài

• Giới thiệu đối tượng thuyết minh: Danh lam thắng cảnh mà em định giới
thiệu.
• Cảm nghĩ khái quát của em về danh lam thắng cảnh đó.

Thân
bài

• Giới thiệu khái quát: vị trí địa lí, địa chỉ; diện tích; phương tiện di chuyển
đến đó; Cảnh quan xung quanh;...
• Giới thiệu về lịch sử hình thành: thời gian xây dựng, nguồn gốc hình
thành; ý nghĩa tên gọi hoặc tên gọi khác (nếu có);....
• Giới thiệu về kiến trúc, cảnh vật nổi bật của danh lam thắng cảnh đó
• Ý nghĩa về lịch sử, văn hóa của danh lam thắng cảnh đó (đối với địa
phương và đất nước)

Kết
bài

• Khẳng định lại một lần nữa giá trị, ý nghĩa của đối tượng thuyết minh.
• Nêu cảm nghĩ của bản thân.

2. Hướng dẫn quy trình viết
Bước
1
Bước
2
Bước
3
Bước
4

VIẾT BÀI

- Đảm bảo cấu trúc ba phần của bài viết
- Sắp xếp các ý chính theo trình tự đã xác
định (thời gian, không gian, nguyên nhân –
kết quả, phân loại đối tượng,…)
- Sử dụng phương tiện ngôn ngữ kết hợp
với phương tiện phi ngôn ngữ
- Chú ý vận dụng các yếu tố miêu tả và tự
sự trong bài viết thuyết minh để tăng sức
hấp dẫn, lôi cuốn.

2. Hướng dẫn quy trình viết
Bước
1
Bước
2
Bước
3

Kiểm tra và chỉnh sửa
Bước
4

Đánh giá bài viết và chỉnh sửa
theo bảng kiểm

Các phần

Mở bài

Nội dung kiểm tra

Nêu tên của danh lam thắng cảnh
Giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh

Trình bày có hệ thống những thông tin liên quan đến các phương diện khác nhau của danh
Thân bài lam thắng cảnh
Kết hợp thuyết minh với miêu tả, tự sự và biểu cảm
Đánh giá khái quát về danh lam thắng cảnh
Kết bài

Bày tỏ suy nghĩ, tình cảm của người viết về danh lam thắng cảnh 
Đưa ra lời mời gọi tham quan (nếu có)
Có nhan đề và các đề mục, các đề mục nêu được thông tin chính của phần / đoạn bài viết.
Sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ để làm rõ các thông tin quan trọng.

Hình thức
Sử dụng hiệu quả các cách trình bày thông tin.
và diễn
đạt
Đặt tên cho các phương tiện phi ngôn ngữ và trích dẫn nguồn (nếu có)
Diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu.

Đạt

Chưa
đạt

THẢO LUẬN: Lớp chia thành 2 dãy bàn để thảo luận, trả lời một số câu hỏi tương ứng
những ví dụ sau. (Thời gian: 2 phút)
Ví dụ 2: “Khác với động Thiên Cung (cửa
Ví dụ 1: “Sau khi đi bộ dọc các cánh rừng, hang mở giữa lưng chừng núi), hồ Ba Hầm,
với nhiều điểm chiêm ngưỡng thác I-goa-du đáy là mặt vịnh, trần cách mặt nước 4 - 5
được xây dựng công phu, tiện nghi ở dọc mét khi triều xuống thấp. Hồ Ba Hầm nằm
đường, chúng tôi được lên thang máy dựng giữa một hòn đảo đá lớn có tên Đầu Bê, tiếp
đứng, bấm nút lên đỉnh cao ngắm toàn cảnh giáp với vùng biển Long Châu bát ngát. Cửa
thác. Dọc đường, các loài chim to lớn bay hang hình bán nguyệt nhìn ra bên vách đá
rợp trời, cầy hương, kì đà, nhiều loài hoang bằng phẳng ở phía tây bắc của đảo. Đáy cửa
dã quý hiếm nhởn nhơ chơi. Chúng tôi ngắm hang là mặt nước thông với dòng hải lưu uốn
thác, từ Bra-xin sang Ác-hen-ti-na. Tuy lượn khuất khúc chảy từ Cửa Vạn vào. Hồ
nhiên, việc xông vào trung tâm “Họng quỷ” Ba Hầm là một hệ thống gồm ba trũng biển,
luôn là một thách thức được lan truyền, số có tiết diện tròn, vách dựng đứng thành vại,
người dám tham gia khám phá việc mạo thông với nhau từng đôi qua một hang luồn
hiểm này không nhiều…”
hẹp và quanh co.”
(Trích Khám phá kì quan thế giới: thác I(Trích Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên
goa-du, theo Đỗ Doãn Hoàng, SGK Ngữ văn
nhiên độc đáo và tuyệt mĩ, theo Thi Sách,
8, Bộ Cánh diều, tr.62)
SGK Ngữ văn 8, bộ Cánh diều, tr. 59 -60)

NHÓM 1
Ví dụ 1: “Sau khi đi bộ dọc các cánh rừng, với nhiều điểm chiêm ngưỡng thác I-goa-du
được xây dựng công phu, tiện nghi ở dọc đường, chúng tôi được lên thang máy dựng
đứng, bấm nút lên đỉnh cao ngắm toàn cảnh thác. Dọc đường, các loài chim to lớn bay
rợp trời, cầy hương, kì đà, nhiều loài hoang dã quý hiếm nhởn nhơ chơi. Chúng tôi
ngắm thác, từ Bra-xin sang Ác-hen-ti-na. Tuy nhiên, việc xông vào trung tâm “Họng
quỷ” luôn là một thách thức được lan truyền, số người dám tham gia khám phá việc
mạo hiểm này không nhiều…”
(Trích Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du, theo Đỗ Doãn Hoàng,
SGK Ngữ văn 8, Bộ Cánh diều, tr.62)
Câu hỏi:
Câu 1: Hãy chỉ ra những câu văn có yếu tố tự sự trong đoạn ngữ liệu trên.
Câu 2: Cho biết tác dụng của việc sử dụng yếu tố tự sự này đối với nội dung của toàn
văn bản.
Câu 3: Theo em, khi sử dụng yếu tố tự sự trong văn bản thuyết minh, chúng ta cần lưu
ý điều gì?

n ngữ
oạ
đ
g
n
o
tr
sự
tự
tố
ếu
y
có
n
vă
u
Câu 1: Hãy chỉ ra những câ
liệu trên.
c
á
th
g
n
ưỡ
ng
m
iê
h
c
m
iể
đ
u
ề
hi
n
ng, với
rừ
h
n
cá
c
cá
c
dọ
ộ
b
i
đ
i
h
k
u
a
S
i
“
tô
g
n
ú
ch
,
g
ờn
ư
đ
c
ọ
d
ở
i
gh
tiện n
,
u
ph
ng
cô
ng
ự
d
ây
x
c
ợ
ư
đ
du
I-goacảnh
n
à
to
m
ắ
g
n
o
ca
h
ỉn
đ
n
lê
t
ú
n
bấm
,
g
n
ứ
đ
g
n
ự
d
áy
m
g
an
th
n
lê
c
ợ
ư
đ
thác.”
-ti-na.”
en
h
cÁ
ng
sa
in
-x
ra
B
từ
c,
á
th
- “Chúng tôi ngắm
...
i
ớ
v
i
ố
đ
y
à
n
sự
tự
tố
ếu
y
g
n
ụ
sử d
ệc
vi
a
củ
g
ụn
d
c
tá
t
iế
b
o
h
C
:
2
u
Câ
nội dung của toàn văn bản.
hám
k
m
iệ
h
g
n
ải
tr
ề
v
ả
u
q
u
iệ
h
g
n
tă
- Việc sử dụng yếu tố tự sự giúp
c
ộ
đ
,
c
sắ
c
đặ
t
é
n
ật
b
ổi
n
m
là
đó
từ
u;
-d
oa
g
Iác
th
i
tạ
”
ỷ
u
q
g
n
ọ
“h
há
p
a-du
go
Ic
á
th
h
n
cả
ng
ắ
th
m
la
h
an
d
a
đáo củ
ọc
đ
i
ờ
gư
n
ho
c
n
dẫ
ấp
h
,
ốn
cu
i
lô
- Tạo sự

yết
u
th
ản
b
ăn
v
g
n
o
tr
sự
tự
tố
ếu
y
Câu 3: Theo em, khi sử dụng
minh, chúng ta cần lưu ý điều gì?

Lưu ý 1.
h
n
i
m
t
ế
y
u
h
t
n
ả
b
văn
g
n
o
r
t
ự
s
ự
t
ố
t
u
ế
y
ng
m
ệ
i
h
g
n
i
ả
r
t
i
- Không nên lạm dụ
lạ
ể
k
sẻ/
a
i
h
c
i
h
k
ự
s
tự
ố
t
u
yế
g
n
ụ
d
ử
s
h
íc
n
h
â
k
h
c
n
ế
h
y
n
tí
g
n
- Khu
tă
m
ằ
ó nh
đ
h
n
ả
c
g
n
ắ
h
t
m
a
l
anh
d
n
a
u
q
m
a
t
h
ế
t
y
,
u
á
h
h
t
p
g
n
ợ
ư
t
khám
i
ố
đ
của
o
á
đ
c
ộ
đ
t
é
n
t
ậ
b
i
ổ
mn
là
à
v
c
ụ
h
p
t
ế
y
u
h
t
thực,
minh.

NHÓM 2

Ví dụ 2: “Khác với động Thiên Cung (cửa hang mở giữa lưng chừng núi), hồ Ba Hầm,
đáy là mặt vịnh, trần cách mặt nước 4 - 5 mét khi triều xuống thấp. Hồ Ba Hầm nằm giữa
một hòn đảo đá lớn có tên Đầu Bê, tiếp giáp với vùng biển Long Châu bát ngát. Cửa hang
hình bán nguyệt nhìn ra bên vách đá bằng phẳng ở phía tây bắc của đảo. Đáy cửa hang là
mặt nước thông với dòng hải lưu uốn lượn khuất khúc chảy từ Cửa Vạn vào. Hồ Ba Hầm
là một hệ thống gồm ba trũng biển, có tiết diện tròn, vách dựng đứng thành vại, thông với
nhau từng đôi qua một hang luồn hẹp và quanh co.”
(Trích Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ,
theo Thi Sách, SGK Ngữ văn 8, bộ Cánh diều, tr. 59 -60)
Câu hỏi:
Câu 1: Hãy chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả trong đoạn ngữ liệu trên.
Câu 2: Cho biết tác dụng của việc sử dụng yếu tố miêu tả này đối với nội dung của toàn
văn bản.
Câu 3: Theo em, khi sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh, chúng ta cần lưu
ý điều gì?

i ệu
l
ữ
g
n
n
ạ
o
đ
g
n
tro
ả
t
u
ê
i
m
ố
t
u
ế
y
có
n
ă
v
u
â
c
g
n
ữ
h
an
với
r
p
ỉ
á
h
i
c
g
y
p
ã
ế
i
H
t
:
,
1
ê
B
u
Câ
ầu
Đ
n
ê
t
ó
c
n
ớ
l
á
đ
o
ả
đ
n
ò
h
t
ộ
m
trên.
a
g iữ
m
ằ
n
m
ầ
y
H
â
t
a
B
a
í
h
p
ở
- “Hồ
”
g
.
t
n
hẳ
ng á
p
t
g
á
n
b
ằ
u
b
â
á
h
đ
C
h
g
c
n
á
o
nv
ê
b
a
r
n
ì
h
vùng biển L
n
t
ệ
y
gu
n
n
á
b
h
n
ì
h
g
c
n
ú
h
k
t
ấ
u
h
k
- “Cửa ha
n
ợ
lư
n
ố
u
u
ư
l
i
ả
h
”
g
.
n
dò
i
ớ
v
g
n
ô
bắc của đảo
h
t
c
ớ
t nư
ặ
m
à
l
g
n
a
h
a
ử
- “Đáy c
.”
o
à
v
n
ạ
V
a
ử
C
ừ
chảy t
i
ớ
v
i
ố
đ
y
à
n
ả
t
u
iê
m
ố
t
u
ế
...
y
g
n
ụ
d
ử
s
iệc
v
a
ủ
c
g
n
ụ
d
c
á
t
t
ế
Câu 2: Cho bi
.
n
ả
b
n
ă
v
n
à
o
t
a
ịa
ủ
đ
c
m
iể
đ
c
ặ
đ
g
nội dung
n
ữ
h
n
ề
v
ụ thể
c
tả
ô
m
p
iú
g
tả
u
iê
m
quan
h
n
ả
c
a
ủ
c
o
á
đ
c
ộ
- Việc sử dụng yếu tố
đ
p
ẹ
đ
vẻ
t
ậ
b
i
ổ
n
m
là
ó
đ
từ
;
m
ầ
hình của Hồ Ba H
g
n
o
L
ạ
H
h
ịn
V
i
tạ
n
iê
thiên nh
c
ọ
đ
i
ờ
ư
g
n
o
h
c
n
ẫ
d
p
ấ
h
- Tạo sự lôi cuốn,

ết
y
u
th
n
ả
b
n
ă
v
g
on
tr
tả
u
iê
m
tố
Câu 3: Theo em, khi sử dụng yếu
ì?
g
u
iề
đ
ý
u
lư
n
cầ
ta
g
n
ú
ch
,
h
min

Lưu ý 2.
h
n
i
m
t
ế
y
u
h
t
n
ả
b
n
ă
ng v
o
r
t
ả
t
u
iê
m
ố
t
u
ế
y
ng
ả
t
ô
m
,
n
iệ
h
- Không nên lạm dụ
i
á
t
c
ệ
vi
g
n
o
tr
tả
u
iê
m
tố
u
yế
g
n
ụ
d
ử
s
h
c
í
h
k
làm
n
ế
y
m
ằ
h
n
- Khu
h
n
i
m
t
ế
y
u
th
ng
ợ
ư
t
i
ố
đ
a
ủ
c
u
a
h
n
ác
t
ế
y
u
th
g
n
ợ
các phương diện kh
ư
t
i
ố
đ
ủa
c
t
ậ
b
i
ổ
n
g
n
ư
r
t
c
ặ
đ
/
o
á
đ
c
ộ
đ
p
ẹ
đ
ẻ
v
t
nổi bậ
minh.

3. Rèn luyện kĩ năng viết:
Miêu tả và tự sự trong văn thuyết minh

3. Rèn luyện kĩ năng viết:
Miêu tả và tự sự trong văn thuyết minh
1. Nêu đặc điểm của văn thuyết minh về danh
lam thắng cảnh và vai trò của yếu tố kể, tả trong
văn thuyết minh.
2. Viết 1 đoạn văn thuyết minh có sử dụng kết
hợp PTBĐ tự sự hoặc miêu tả.

3. Rèn luyện kĩ năng viết:
Miêu tả và tự sự trong văn thuyết minh
- Văn thuyết minh đề cao tính khách quan, khoa học trong việc trình bày,
giới thiệu, phổ biến, hoặc nhằm giải thích rõ đặc điểm cơ bản của một đối
tượng, cung cấp tri thức về các hiện tượng, sự vật trong tự nhiên và xã hội.
- Tuy nhiên, để bài thuyết minh hấp dẫn, người viết thường kết hợp thuyết
minh với các phương thức tự sự và miêu tả.
- Việc kể và tả trong văn bản thuyết minh chỉ giúp làm rõ thêm các đặc điểm
vốn có của đối tượng được giới thiệu, không làm người đọc hiểu sai về đối
tượng ấy.

Sa Pa là một thị trấn vùng cao, là một khu nghỉ mát nổi tiếng thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Việt
Nam. Nơi đây ẩn chứa nhiều điều kỳ diệu của tự nhiên, phong cảnh thiên nhiên với địa hình của núi đồi, màu
xanh của rừng cây, tạo nên bức tranh có bố cục hài hoà, có cảnh sắc thơ mộng và hấp dẫn từ cảnh quan đất trời
vùng đất phía Tây Bắc. Sa Pa nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, thị trấn Sa Pa ở độ cao 1.600 mét so với mực
nước biển, cách thành phố Lào Cai 38 km và 376 km tính từ Hà Nội. Mặc dù phần lớn cư dân huyện Sa Pa là
những người dân tộc thiểu số, nhưng thị trấn lại tập trung chủ yếu những người Kinh sinh sống bằng nông
nghiệp và dịch vụ du lịch. Sa Pa có khí hậu mang sắc thái ôn đới và cận nhiệt đới, không khí mát mẻ quanh
năm. Thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân, buổi trưa tiết trời như vào
hạ, thường có nắng nhẹ, khí hậu dịu mát, buổi chiều mây và sương rơi xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời
thu và ban đêm là cái rét của mùa đông. Sa Pa thành phố mờ hơi sương, với biết bao thắng cảnh đẹp đẽ làm
say mê lòng người. Ta biết đến một Phanxiphang hùng vĩ, nóc nhà của Đông Dương, những triền đồi vàng óng
khi đến mùa lúa được thu hoạch và cũng không thể không nhắc đến khu du lịch Hàm Rồng nổi tiếng vừa hùng
vĩ mà cũng rất đỗi nên thơ, trữ tình. Núi Hàm Rồng nằm ngay trung tâm thị trấn Sa Pa, điểm thấp nhất của núi
lên đến 1450m, và cao nhất là 1850 m so với mực nước biển. Núi Hàm Rồng rất hùng vĩ, đan xen nó là các
kiểu núi khác nhau, với màu xanh bạt ngàn của cây cối phủ kín bốn phương. Sa Pa còn có nhà thờ cổ ở ngay
thị trấn và từ thị trấn đi ngược về hướng đông bắc, trên đường đi tới động Tả Phìn lại có một tu viện được xây
gần toàn như bằng đá tại một sườn đồi quang đãng, thoáng mát. Khám phá thêm về Sa Pa, ta còn được
ghé thăm thác Bạc, nước ở trên cao đổ xuống theo sườn núi tựa như một dải lụa trắng hay thung lũng Mường
Hoa có 196 hòn chạm khắc nhiều hình kỳ lạ của những cư dân cổ xưa cách đây hàng ngàn vạn năm khiến
chúng ta chìm đắm. Vì vậy, Sa Pa chính là một nơi mà bạn nhất định phải ghé thăm một lần trong đời.

HOẠT ĐỘNG 3:
LUYỆN TẬP

Trong bài hát “Việt Nam quê hương tôi” của nhạc sĩ
Đỗ Nhuận có đoạn:
“Bạn ơi hãy đến quê hương chúng tôi
Ngắm mặt biển xanh xa tít chân trời
Nghe sóng vỗ dạt dào biển cả
Vút phi lao gió thổi bên bờ
Buồm vươn cánh vượt sóng ra ngoài khơi
Trong nắng hồng bừng lên sáng ngời”.
Từ cảm hứng tự hào về quê hương nêu trên, em
hãy viết một bài văn thuyết minh giới thiệu một danh
lam thắng cảnh của Việt Nam mà em yêu thích.

- Chia làm 4 nhóm.
- Nhiệm vụ:
Lựa chọn và viết bài văn thuyết
minh giới thiệu về một danh lam
thắng cảnh mà em yêu thích.
Lập dàn ý trong phiếu học tập số 3

HOẠT ĐỘNG 4:
VẬN DỤNG

Giả sử, em được một công ty du lịch thuê viết
bài giới thiệu về một danh lam thắng cảnh ở trên đất
nước ta mà du khách sẽ tìm thấy nhiều điều thú vị
khi đến đó.
Em sẽ lựa chọn giới thiệu danh lam thắng
cảnh nào? Trong vai 1 hướng dẫn viên, em hãy viết
một bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh đó,
sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm; các
phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để bài văn
thuyết minh của em đạt hiệu quả cao nhất?

Tiết 46
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
-Phạm Tiến Duật-

I. Tìm hiểu chung
1- Bài vừa học:
II. Đọc hiểu văn bản
- Nắm được 1.nội
dung
học.
Đọc
- Tìmbài
hiểuvừa
chú thích
2. Nhan đề bài thơ
3. Phân tích

2- Bài

3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
sắp học:
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
NÓIlạiVÀ
NGHE:
THUYẾT
MINH
dấu tích
trên những
chiếc
xe không kính.
THẮNG CẢNH

VỀ MỘT DANH LAM

Xin chào và hẹn
gặp lại !