TRƯỜNG THCS HOÀNG VĂN THỤ

MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
Giáo viên: VÕ THỊ LỆ HẰNG

20%

BÀI 5. NGHỊ
LUẬN XÃ HỘI

HOẠT ĐỘNG 1

KHỞI ĐỘNG

TIẾT 58, 59 VĂN BẢN 2

MÁC- XIM GO-RƠ-KI

HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Tiết 58, 59: Văn bản 2

I. Đọc- tìm hiểu chung:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả:

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

* Hướng dẫn đọc:
- Đọc to, rõ ràng, diễn cảm.
- Lưu ý các chiến lược đọc như
theo dõi, hình dung, dự đoán, đối
chiếu.
Trình bày vài nét về tác giả?

2.Tác giả:
- Mác-xim Go-rơ-ki (1868-1936) là một nhà văn người Nga của
thế kỉ 20, ông tên thật là A-lếch-xây Pê-scop.
- Quê quán: Ông sinh tại thành phố công nghiệp Nizhni
Novgorod trên bờ sông Vôn-ga trong một gia đình lao động.
- Ông mồ côi cha từ khi 3 tuổi.
- Ngay từ thời thơ ấu, Go-rơ-ki đã phải chịu một sự giáo dục
nghiệt ngã, hà khắc của ông ngoại.
- Khi lên 10 tuổi, mồ côi cả cha lẫn mẹ, ông đã phải lăn vào đời
để kiếm sống, ông làm đủ nghề, có lúc ông phải đi ăn xin.
- Ông rất ham đọc sách và chính niềm đam mê này cùng những
bươn trải đã giúp ông nảy sinh cảm hứng và năng lực áng tác
văn chương.

Tiết 58, 59: Văn bản 2

I. Đọc- tìm hiểu chung:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả:

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

- Mác-xim Go-ri-ki (1868 – 1936).
- Ông là một trong những nhà văn
lớn của nước Nga và của thế giới
trong thế kỷ XX

Tiết 58, 59: Văn bản 2

I. Đọc- tìm hiểu chung:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả:
3. Tác phẩm:

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

c
á
T
.
3 ẩm
ph

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tìm hiểu chung về văn bản “Khoa học muôn năm” – Gorơ-ki
1. Cho biết hoàn cảnh ra đời của
văn bản.

 

2. Văn bản được viết theo thể loại
nào? PTBĐ.
3. Văn bản được viết ra nhằm mục
đích gì?

 

4. Đối tượng thuyết phục của văn
bản là ai?

 

5. Xác định bố cục và nội dung
từng phần của văn bản.

 

 

c
á
T
3.

m
ẩ
ph

 - Xuất xứ: Được ra đời vào tháng 4 năm 1917. In trong
Những bài diễn thuyết nổi tiếng trong lịch sử thế giới, NXB
Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2009.

- Thể loại: văn bản nghị luận
- PTBĐ: nghị luận
-Mục đích: nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa
học
- Bố cục: 3 phần

Bố cục văn bản
Nội dung:
- Phần 1 (từ “tôi cho
Giá trị của khoa học
rằng” đến “nhân
loại”)
Phần 2 (tiếp theo Khoa học và nền dân chủ
đến … “chúng ta)
nước Nga.
Phần 3 (tiếp theo Tưởng tượng về “toà thành
đến … “khoa học
khoa học”
muôn năm”)

Tiết 58, 59: Văn bản 2
I/ Đọc-tìm hiểu chung:

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

1/ Đọc văn bản:
2/ Tác giả:
3/ Tác phẩm:
- Xuất xứ: ra đời tháng 4-1917
- Thể loại: Văn bản nghị luận (NLXH)
- PTBĐ: Nghị luận
- Mục đích: nhấn mạnh tầm quan trọng của
khoa học.
- Bố cục: 3 phần

PHIẾU HỌC TẬP
Xác định luận đề của VB. Để triển khai luận đề
này, tác giả đã đưa ra những luận điểm nào?
Gợi ý : Xác định luận đề dựa vào nhan đề VB, nội
dung bao quát của VB. Xác định bố cục và nội
dung chính của từng phần, từ đó suy ra luận điểm.

4. Luận đề của VB: Ca ngợi sự kì diệu của khoa học đối
với đời sống
* Hệ thống luận điểm:
+ LĐ 1: Giá trị của khoa học.
+ LĐ 2: Khoa học và nền dân chủ nước Nga.
+ LĐ 3: Tưởng tượng về “toà thành khoa học”.

Câu hỏi/ 
kĩ năng đọc.

Câu trả lời 
của tôi

Ở phần (2), tác giả đã nêu lên sự khác biệt chủ yếu nào giữa nghệ thuật
và khoa học?

 

Tác giả muốn khẳng định điều gì ở phần (3)?

 

Điều “mơ ước” đã cho thấy thái độ của tác giả với khoa học như thế
nào?
Xác định mối quan hệ giữa các đoạn trong phần (4).

 

Điểm giống và khác nhau về nội dung thể hiện ở phần (1) và phần (5) là
gì?

 

 

Câu hỏi/ 
kĩ năng đọc.

Câu trả lời 
của tôi

Ở phần (2), tác giả đã nêu lên sự khác biệt - Nghệ thuật là tình cảm, phụ thuộc vào cảm xúc, khuất phục trước
chủ yếu nào giữa nghệ thuật và khoa học? cá tính, khó phá vỡ rào cản định kiến.
- Khoa học thực nghiệm là kinh nghiệm, tri thức thông qua quan
sát tỉ mỉ, lí luận logic, thoát khỏi thứ mà nghệ thuật không rũ bỏ
được và nó mang tính quốc tế, nhân loại. 
Tác giả muốn khẳng định điều gì ở phần
(3)?

Tác giả muốn khẳng định: Nền dân chủ nước Nga cùng với nền
khoa học chính xác đi tới cuộc sống mới. 

Xác định mối quan hệ giữa các đoạn trong Mối quan hệ liên kết logic với nhau:
phần (4).
- Đưa ra tưởng tượng về “tòa thành khoa học”.
- Giá trị của tòa thành ấy.
- Con người cần phải làm gì trong lao động. 
Điểm giống và khác nhau về nội dung thể - Điểm giống nhau: cả hai phần đều đề cao sự sáng tạo và kì diệu
hiện ở phần (1) và phần (5) là gì?
của khoa học.
- Điểm khác nhau: ở phần 1, tác giả có nhắc đến nghệ thuật nhưng
ở phần 5, tác giả tuyệt đối hóa tầm quan trọng của khoa học.
 

Tiết 58, 59: Văn bản 2

I. Đọc- tìm hiểu chung:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả:
3. Tác phẩm:

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Giá trị của khoa học:

Tác giả đã nhấn mạnh ý kiến
của mình ở phần (1) bằng
cách nào? Ưu điểm của cách
nhấn mạnh đó là gì?

- Tác giả nhấn mạnh bằng cách đưa ra các từ ngữ
phủ định rồi lại khẳng định; và thêm vào đó là
việc bộc lộ sự chân thành của mình.
- Các nhấn mạnh đó có ưu điểm là sẽ tạo sự ấn
tượng với người đọc, gây cảm xúc xúc động, tin
tưởng.

Sự khác biệt giữa nghệ thuật và
khoa học được lí giải ở phần (2)
nhằm mục đích gì? Nhận xét về
cách nêu lí lẽ và phân tích bằng
chứng trong phần này.

- Nêu sự khác biệt giữa nghệ thuật và khoa học
nhằm mục đích nhấn mạnh sự ưu việt, giá trị
chân lí của khoa học.
- Tác giả đưa ra lí lẽ chặt chẽ, xác đáng, các
bằng chứng rất thuyết phục.

Tiết 58, 59: Văn bản 2

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

I. Đọc- tìm hiểu chung:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả:
3. Tác phẩm:
II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Giá trị của khoa học:

Bằng lí lẽ chặt chẽ, xác đáng, bằng chứng
thuyết phục  Khoa học mang đến ánh sáng, sức
mạnh và tiến bộ, giúp con người cải tạo cuộc sống và
tin vào tương lai.

Tiết 58, 59: Văn bản 2

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

I. Đọc- tìm hiểu chung:
II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Giá trị của khoa học:
2. Khoa học và nền dân chủ nước Nga:

Câu nói của nhà khoa học nổi
tiếng được trích dẫn trong phần
(3) có tác dụng như thế nào trong
việc thể hiện ý kiến của người
viết?

- Câu nói của nhà khoa học
Timiryazev “Tương lai thuộc về
khoa học và dân chủ” tăng tính tin
cậy, thuyết phục người đọc về giá
trị mà khoa học có thể đem lại cho
nhân loại.

Vậy tác giả muốn khẳng định
điều gì ở phần 3?

Nền dân chủ nước Nga cùng với nền khoa
học chính xác đi tới cuộc sống mới.

Tiết 58, 59: Văn bản 2

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

I. Đọc- tìm hiểu chung:
II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Giá trị của khoa học:
2. Khoa học và nền dân chủ nước Nga:
- Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ.
- Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự
có tương lai.
=> Bằng lí lẽ và dẫn chứng xác đáng tác giả khẳng định ý kiến
mình, thuyết phục được người đọc.
3. Tưởng tượng về “toà thành khoa học”:

Xác định luận điểm của phần (4).
Những yếu tố nào góp phần tạo
nên sức thuyết phục trong cách
trình bày luận điểm này?

* Luận điểm: Thái độ trân trọng, ngưỡng mộ của tác giả đối
với các nhà khoa học và sự kì diệu của khoa học.
* Những yếu tố tạo nên sức thuyết phục:
- Giọng điệu đầy nhiệt huyết, biểu cảm “hãy cho phép tôi…,
tôi tin chắc chắn rằng,…”
- Những lời văn giàu hình ảnh “toà thành khoa học; như
những người thợ ngọc,…”
- Thái độ cương quyết, rõ rang của người viết thông qua điệp
cấu trúc câu “Tôi tin tưởng rằng…”, “Tôi muốn nói rằng…”,
“Chúng ta cần phải…”.

Thái độ của tác giả được thể hiện
như thế nào ở phần (5)? Từ cách
viết phần kết của tác giả, em có
thể học hỏi được điều gì?

- Thái độ của tác giả được thể hiện rất nồng nhiệt qua giọng
điệu giàu cảm xúc (những câu cảm than, những cụm từ được
lặp lại có ý nhấn mạnh: “không có thứ gì”. “chẳng có thứ gì”),
trân trọng, ngợi ca và tuyệt đối hóa giá trị của khoa học đối với
sự phát triển của nhân loại.
- Cách kết thúc được viết rất ấn tượng, phóng khoáng, gợi mở,
sáng tạo: thể hiện dụng ý nhấn mạnh khắc sâu vấn đề. Đặc biệt
tên văn bản được dung làm câu kết.
- Học hỏi: bên cạnh hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng,
cần đưa thêm cảm xúc cá nhân chân thành để chạm đến trái
tim người đọc.

Tiết 58, 59: Văn bản 2

KHOA HỌC MUÔN NĂM
(Mác-xim Go-rơ-ki)

I. Đọc- tìm hiểu chung:
II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Giá trị của khoa học:
2. Khoa học và nền dân chủ nước Nga:
3. Tưởng tượng về “toà thành khoa học”:

- Thái độ trân trọng, ngưỡng mộ của tác giả đối với các nhà
khoa học, thể hiện qua giọng điệu giàu cảm xúc.
=> Bằng giọng văn đầy nhiệt huyết, tác giả tìm ra chân lí, đem
lại sự tin tưởng cho người đọc về khoa học.

Tiết 46
Văn bản:

1- Nghệ thuật:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

I. Tìm hiểu chung
- Luận
điểm rõ ràng, thuyết phục.
II. Đọc hiểu văn bản
- Bố cục
bài
viếthiểu
hợpchú
lí,thích
chặt chẽ, các
1. Đọc
- Tìm
2. Nhan đề bài thơ
Phânvăn
tích bản:
2- Ý 3.
nghĩa

-Phạm Tiến Duật-

ý được dấn dắt tự nhiên.

3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
Khẳng định
ý nghĩa,
Hiện thực
khốc liệtsức
thời mạnh của khoa học, cùng thái
chiến
tranh:của
bomtác
đạn kẻ
độ trân
trọng
giảthù,
với khoa học và những người
những con đường ra trận để
làm khoa
học.
lại dấu
tích trên những chiếc
xe không kính.

3. Kĩ năng đọc hiểu văn bản nghị luận xã hội

Kĩ năng đọc hiểu văn bản nghị luận xã hội
- Tìm hiểu bối cảnh lịch sử, thời đại ra đời của tác phẩm, các thông tin về tác giả có
liên quan đến bài học. (Trả lời câu hỏi: Viết để làm gì? Đối tượng mà bài nghị luận
hướng tới là ai? Người viết có vai trò, ảnh hưởng gì trong xã hội?)
- Tìm hiểu và phân tích được các yếu tố luận đề, luận điểm, lí lẽ, ý kiến đánh giá chủ
quan và bằng chứng khách quan được tác giả triển khai trong bài.
- Tìm hiểu biện pháp nghệ thuật đặc sắc được tác giả sử dụng để làm nổi bật các vấn
đề được trình bày trong bài nghị luận.
- Chú ý yếu tố biểu cảm được bộc lộ qua ngôn từ, giọng điệu lập luận, thể hiện quan
điểm, tình cảm, thái độ của tác giả trước các vấn đề được đưa ra nhằm thuyết phục
người đọc, người nghe.
- Liên hệ ý nghĩa của văn bản với bản thân, cuộc sống và thời đại.

Khái quát và hệ thống lại những
nội dung đọc hiểu văn bản Khoa
học muôn năm! theo gợi ý trong
sơ đồ sau:

Khái quát và hệ thống lại những
nội dung đọc hiểu văn bản Khoa
học muôn năm! theo gợi ý trong
sơ đồ sau:

Trong bối cảnh đương đại với nhiều vấn đề toàn cầu như
dịch bệnh, sự bùng nổ của mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo,…
nghệ thuật và khoa học có còn cần thiết với chúng ta
không? Vì sao em cho là như vậy? Viết đoạn văn (khoảng
150- 200 chữ) thể hiện suy nghĩ của em về vấn đề trên.

BÀI THƠ
1- Bài vừa
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
-Phạm Tiến DuậtNắm được nội dung bài vừa học
Tiết 46
học:
Văn bản:

2- Bài

I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản
1. Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. Nhan đề bài thơ
Phân
tích
sắp 3.
học:
THỰC
HÀNH TIẾNG
3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
lại dấu tích trên những chiếc
xe không kính.

VIÊT:

CÂU ĐƠN, CÂU GHÉP