CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh

Polyethylene

Tinh bột

Cellulose

Em hãy cho biết ứng dụng của các chất có trong hình.

Quan sát hình ảnh

Polyethylene

Tinh bột

Sản xuất chai nhựa

Làm thực phẩm

Cellulose

Sản xuất đồ gỗ

BÀI 32 :

POLYMER

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

02

Khái niệm, đặc điểm

Tính chất vật lí của

cấu tạo và phân loại

polymer

03

04

Một số vật liệu polymer

Ứng dụng của polyethylene và

phổ biến

vấn đề ô nhiễm môi trường

01
KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VÀ
PHÂN LOẠI

1. Khái niệm
Hãy viết công thức của tinh bột, cellulose, polyethylene.

(C6H10O5)n

(C6H10O5)m

–(CH2-CH2)n–

Tinh bột

Cellulose

Polyethylene

Tinh bột là một loại polymer,
được tạo thành bởi hàng nghìn
đơn vị glucose kết hợp với
nhau. Các đơn vị này được gọi
là mắt xích.

Quan sát hình ảnh

Em có nhận xét gì về khối lượng
phân tử của tinh bột?
Khối lượng phân tử rất lớn.
Polymer là gì? Làm thế nào để tạo

Monomers

thành polymer?

Polymerization

Polymer là những chất có khối
Polymer

lượng phân tử rất lớn do nhiều
đơn vị nhỏ (mắt xích) liên kết với
nhau tạo nên.

Các phân tử monomer kết hợp với nhau tạo nên polymer
Công thức polymer

Công thức monomer

Tên gọi (kí hiệu)

Tên gọi

( CH 2  CH 2 )

CH 2 CH 2

 CH 2  CH 33 


| 


CH 33  nn


CH 22 CH

Polyethylene (PE)

Polypropylene (PP)

Ethylene

|
CH 33

Propylene

Mắt xích

 CH 22 CH 22 

 CH 2  CH 
|
CH 33

2. Đặc điểm cấu tạo
Hãy cho biết các loại mạch của phân tử polymer.
Cho ví dụ.
Cầu nối

Mắt xích của polymer

a) Mạch không phân nhánh

b) Mạch phân nhánh

c) Mạng không gian

Hình 32.1 Các loại mạch polymer

Các mắt xích của polymer có thể nối với nhau thành các loại mạch như:
Mạch không

Mạch phân nhánh

Mạng không gian

Ví dụ: amylopectin,

Ví dụ: nhựa bakelite,

glycogen

cao su lưu hóa

phân nhánh
Ví dụ: amylose
Amylose

Amylopectin

Cao su lưu hóa

3. Phân loại
Dựa vào nguồn gốc, có thể chia polymer
thành những loại nào? Cho ví dụ.

Dựa vào nguồn gốc, polymer được chia thành 2 loại chính:
Polymer
Đặc điểm

Nguồn gốc

Polymer thiên nhiên

Có sẵn trong tự nhiên
Tinh bột, cellulose, protein,

Ví dụ

cao su thiên nhiên,…

Polymer tổng hợp
Tổng hợp bằng
phương pháp hóa học
PE, PP,…

Dựa vào nguồn gốc, polymer được chia thành 2 loại chính:

Polymer thiên nhiên

Polymer tổng hợp

Em hãy viết phương trình hóa học của phản ứng tổng
hợp các polymer PE, PP từ các monomer tương ứng.
Phương trình tổng quát

nCH 2 CH
|
R

t o , xt

 CH 2  CH 22 


|



R  nn


Polyethylene

Polypropylene

(PE).

(PP).

02
TÍNH CHẤT VẬT LÍ CỦA POLYMER

Hãy quan sát các mẫu vật được làm từ polymer

Đồ nhựa

Vải dệt quần áo

Cao su

Em hãy nêu một số tính chất vật lí đặc trưng của vật liệu
polymer (trạng thái, khả năng nóng chảy, tính tan,…).
Không có nhiệt độ

Hầu hết là chất rắn,

nóng chảy xác định

không bay hơi.

(một

số

polymer

không nóng chảy).

Vật liệu
polymer

Không tan trong nước,
một số tan được trong
dung môi hữu cơ.

03
MỘT SỐ VẬT LIỆU POLYMER
PHỔ BIẾN

1. Chất dẻo
Quan sát hình ảnh

Vỏ bút

Túi nylon

Chai nước

Chất dẻo là gì?

Ống nước PVC

Khái niệm: chất dẻo là loại
vật liệu được chế tạo từ các
polymer có tính dẻo.

Thành phần chính của chất dẻo là gì?
Polymer, chất độn, chất hóa dẻo, chất tạo màu,....

Một số thành phần khác có trong chất dẻo

Chất độn

Chất hóa dẻo

Chất tạo màu

Quan sát hình ảnh và cho biết tính dẻo là gì?

TÍNH
DẺO

Bị biến dạng khi chịu tác dụng của nhiệt, áp lực bên ngoài.
Vẫn giữ sự biến dạng đó khi thôi tác dụng.

Hãy cho biết các ứng dụng của chất dẻo.

Hình 32.2 Một số sản phẩm từ chất dẻo

Ứng dụng: làm nguyên liệu sản xuất vật dụng trong đời sống
và nhiều ngành công nghiệp.

Em có lưu ý gì khi sử dụng chất dẻo?

Chất độn, chất phụ gia, sử dụng nhựa tái chế có thể gây
LƯU Ý

độc, ảnh hưởng sức khỏe đối với con người ⇒ lưu ý khi
sử dụng các đồ vật bằng chất dẻo để đựng nước uống,
thực phẩm.

Ở nhiệt độ cao, chất dẻo bị mềm, một số bị phân hủy
thành sản phẩm độc hại ⇒ không để vật dụng làm bằng
chất dẻo ở gần nguồn nhiệt cao, hạn chế sử dụng đồ
nhựa đựng thức ăn nóng.

Hãy quan sát và tìm hiểu thông tin trong hình 32.3 để lựa chọn
đồ nhựa phù hợp với mục đích sử dụng.

An toàn

Dùng được Sử dụng được An toàn khi

khi đựng

trong lò

thực phẩm

vi sóng

trong máy rửa đông lạnh
chén, bát

Nhiệt độ

Mã số

tối đa

nhận diện

sử dụng

nhựa

Hình 32.3 Ý nghĩa các kí hiệu thường gặp trên đồ nhựa gia dụng

Dùng được Sử dụng được An toàn khi

An toàn
khi đựng

trong lò

thực phẩm

vi sóng

trong máy rửa đông lạnh
chén, bát

Nhiệt độ

Mã số

tối đa

nhận diện

sử dụng

nhựa

Hình 32.3 Ý nghĩa các kí hiệu thường gặp trên đồ nhựa gia dụng

Tiếp tục quan sát hình 32.3 và trả lời câu hỏi sau:
 Các kí hiệu trên đồ nhựa gia dụng có ý nghĩa gì?
 Hãy quan sát các kí hiệu in trên các vật dụng bằng nhựa trong
gia đình và tìm hiểu xem chúng được làm từ loại nhựa nào,
cần lưu ý gì khi sử dụng.

TRẢ LỜI
• Các kí hiệu in trên đồ nhựa gia dụng giúp nhận biết loại
nhựa sử dụng và mục đích sử dụng.
• Một số loại nhựa dùng trong các vật dụng:

PET

PE

PP

PVC

PS

2. Tơ
Nêu một số tơ, sợi mà em đã biết được dùng để dệt vải làm
quần áo sử dụng trong đời sống hàng ngày.
Tơ tằm
Sợi cotton
Sợi len

Quan sát hình ảnh:

Sản phẩm từ sợi bông

Tơ nylon

Dựa vào nguồn gốc và quá trình chế tạo, tơ được chia
thành những loại nào?

Dựa vào nguồn gốc, tơ được chia thành:
Tơ thiên nhiên

Tơ tổng hợp

Ví dụ: tơ tằm, bông vải,

Ví dụ: tơ nylon, tơ polyester,…

len lông cừu,…

Kém bền với nhiệt, acid và kiềm.
Tính chất của một số loại tơ:

Ít thấm nước.

Từ những tính chất vật lí được cung cấp, hãy cho
biết các lưu ý khi sử dụng sản phẩm làm từ tơ sợi.
Lựa chọn chế độ giặt
Cần đọc kĩ hướng dẫn sử

(nếu giặt bằng máy)

dụng trước khi giặt :

Nhiệt độ là, sấy.
Chất giặt rửa phù hợp.

Nhãn kí hiệu đính kèm quần áo có ý nghĩa gì? Hãy quan sát các
nhãn kí hiệu đính kèm quần, áo và tìm hiểu ý nghĩa của các kí hiệu
đó.
• Nhãn kí hiệu đính kèm quần áo giúp lựa
chọn chế độ giặt (nếu giặt bằng máy), nhiệt
độ là (ủi), sấy và chất giặt rửa phù hợp.
• Hiện tại có 5 loại kí hiệu giặt là phổ biến
Hình 32.4 Nhãn kí hiệu giặt, là
được đính kèm quần, áo

thường được in trên nhãn mác bao gồm:
giặt, tẩy, sấy khô, là (ủi) và phơi. Mỗi loại sẽ
có từ 5 đến 8 kí hiệu riêng biệt.

3. Cao su
Quan sát hình ảnh

Nhận xét hình dạng trước và sau khi kéo đối
với mỗi sợi dây.
Sau khi không tác dụng lực, dây nylon
bị biến dạng còn dây cao su thì trở về
trạng thái ban đầu.
Tính chất nào đã giúp cho sợi dây cao su bị
biến dạng/không thay đổi hình dạng?
Tính đàn hồi

Quan sát hình ảnh

Ngoài cao su tự nhiên, theo em còn có loại cao su nào?

Cao su được chia thành 2 loại:

Cao su thiên nhiên

Cao su tổng hợp

(được lấy từ mủ cây cao su).

(được tổng hợp từ một số monomer).

GHI NHỚ

• Khái niệm: Cao su là vật liệu
polymer có tính đàn hồi.
• Tính đàn hồi: là tính bị biến dạng
khi bị tác dụng của lực bên ngoài và
trở lại trạng thái ban đầu khi lực đó
thôi tác dụng.
• Tính chất chung của cao su: đàn
hồi, không thấm nước, không thấm
khí, chịu mài mòn, cách điện,…

Nêu các vật dụng
được làm bằng cao su
trong gia đình em.

Hình 32.5 Một số sản phẩm từ cao su

Ứng dụng:

Các loại lốp xe
Lưu ý

Áo lặn

Ống dẫn

Không để các vật dụng làm từ cao su ở nơi có nhiệt độ quá cao,
nhiệt độ quá thấp hoặc nơi có ánh sáng mạnh, hạn chế xăng,
dầu, mỡ, hóa chất dính vào cao su.

4. Vật liệu composite
Vật liệu
composite là gì?

4. Vật liệu composite
Khái niệm: vật liệu composite là vật
liệu được tổ hợp từ hai hay nhiều vật
liệu khác nhau.

Vật liệu cốt

Quan sát hình ảnh và
cho biết thành phần của
vật liệu composite

Thành phần

Vật liệu nền

Vật liệu composite
Lớp sơn
Phần nền
Hình 32.5 Gỗ nhựa composite được
làm từ bột gỗ (cốt) và nhựa PE (nền)

Phần cốt

Vật liệu cốt

Vật liệu nền

Đặc điểm

Vai trò

Dạng tồn tại

Tăng cường tính cơ hợp của Liên kết các vật liệu cốt
vật liệu.

với nhau.

• Dạng sợi (sợi thủy tinh,

• Vật liệu có độ dẻo lớn

sợi carbon,…)
• Dạng hạt.

(polymer).

Kể tên một số loại vật liệu composite mà em biết. Xác định vật liệu cốt và
vật liệu nền trong các vật liệu tổ hợp được kể đến.

Vách nhà làm bằng bùn

Rơm

Vật liệu nền

Bê tông

Vật liệu cốt

Cốt thép

Ứng dụng: làm ống dẫn nước, bồn chứa nước và hóa chất, vật liệu
xây dựng, thân vỏ ô tô, máy bay, tàu thuyền,…
Túi chân không
Vật liệu dẫn nhựa
Vật liệu tháo khuôn
Vật liệu định vị cốt
Ống dẫn nhựa
Vật liệu làm kín
Vật liệu tháo khuôn
Lớp gia cường
Đầu nối và ống dẫn

Vật liệu composite dùng trong xây dựng

Em hãy tìm hiểu về các vật dụng trong gia đình được làm từ
cao su, vật liệu composite.
Cao su

Găng tay cao su

Săm lốp xe đạp

Em hãy tìm hiểu về các vật dụng trong gia đình được làm từ
cao su, vật liệu composite.
Vật liệu composite

Gỗ nhựa

Thùng rác

Bồn tắm

04
ỨNG DỤNG CỦA POLYETHYLENE
VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG