Bài 6.
CHUYỆN KỂ VỀ NHỮNG NGƯỜI
ANH HÙNG
Tiết 73-74 - Văn bản: THÁNH
GIÓNG
 

I. Đọc và tìm hiểu chung
 

Sự việc chính:
(2)Tiếng (3) Gióng
(4)Gióng (5) Gióng
nói đầu
đòi roi
(6)Gióng
nhổ tre
(1) Sự ra
vươn vải
tiên xin sắt, ngựa
bay về
trở thành bên đường
đời kì lạ
đi đánh sắt, giáp
trời
tráng sĩ đánh giặc
giặc
sắt

*. Thể loại: truyền thuyết
Truyền thuyết Thánh Gióng liên quan đến sự thật lịch sử
ở thời đại Hùng Vương:
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- PTBĐ: tự sự
*. Cốt truyện
- Nhận vật chính: Thánh Gióng

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
 

H: Nêu thời gian, địa điểm, hoàn cảnh
diễn ra các sự việc diễn ra trong câu
chuyện? Nhận xét về hoàn cảnh đó?
 

- Thời gian: Đời Hùng Vương thứ sáu
- Không gian: làng Phù Đổng.
- Hoàn cảnh: Giặc Ân đến xâm phạm bờ cõi
nước ta.
=> Đất nước đối diện với lâm nguy, thử
thách to lớn.
 

2. Nhân vật Thánh Gióng
* Sự ra đời của Gióng:
 

H: Tìm các chi tiết nói về sự ra đời của
Gióng”? Em có nhận xét gì về sự ra đời của
Gióng?
 

* Bình thường:
- Quê hương: làng Gióng.
- Cha mẹ: chăm chỉ làm ăn, có tiếng là phúc đức.
* Khác thường:
- Người mẹ ướm chân lên vết chân to. Về nhà, bà thụ thai.
- Mẹ mang thai 12 tháng mới sinh, ba tuổi chưa biết nói,
biết đi.
 

- Vừa bình thường vừa khác thường (kì lạ).
- Tiếng nói đầu tiên của Gióng: Tiếng nói đòi đi đánh
giặc
-> Gióng có lòng yêu nước sâu sắc,có trách nhiệm khi tổ
quốc lâm nguy, thể hiện một niềm tin chắc thắng.
 

* Sự lớn lên của Gióng:

 

- Dân làng góp gạo nuôi Gióng
-> thể hiện tình cảm yêu thương đùm bọc,
sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc.

 

* Gióng ra trận giết giặc:

 

Chi tiết kì lạ, sự vươn vai của Gióng thể hiện sức mạnh
phi thường. Gióng đánh giặc bằng sức mạnh kì diệu của
nhân dân của thiên nhiên
-> Ca ngợi sức mạnh tiềm tàng mạnh mẽ, phi thường của
người Việt.

 

* Gióng bay về trời:

 

HĐCĐ (3p)- thực hiện yêu cầu:
•H1: Sau khi đánh tan giặc, anh hùng Gióng đã làm
gì? Chi tiết ấy gợi cho em suy nghĩ ntn?
•H2. Hình tượng Gióng gợi cho em suy nghĩ gì về
quan niệm và ước mơ của nhân dân?

 

- Gióng là người có công đánh giặc, nhưng
không màng danh lợi, bất tử trong lòng dân tộc.

 

III. Tổng kết
 

 

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
III. Tổng kết

Chi tiết tượng tượng
kì ảo.
1. Nghệ thuật:

Khéo kết hợp huyền
thoại và thực tế
Lời kể cô đọng, trang
trọng

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG

2. Nội dung, ý nghĩa:
- Nội dung: Truyện ca ngợi
công lao đánh đuổi giặc ngoại
xâm của người anh hùng Thánh
Gióng, qua đó thể hiện ý thức
tự cường của dân tộc ta.

- Ý nghĩa: Hình tượng Thánh
Gióng là biểu tượng rực rỡ của
lòng yêu nước, sức mạnh phi
thường, quyết tâm, tinh thần
đoàn của dân tộc. Truyền thuyết
thể hiện ước mơ của nhân dân về
người anh hùng đánh giặc.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

2. Tìm hiểu chung

a. Thể loại: Truyền thuyết
- Thể loại: truyền thuyết
Truyền thuyết Thánh Gióng liên quan đến sự thật lịch sử ở thời
đại Hùng Vương:
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- PTBĐ: tự sự
b. Cốt truyện
- Nhận vật chính: Thánh Gióng

b. Cốt truyện
Sự việc chính:
(2)Tiếng (3) Gióng
(4)Gióng (5) Gióng
nói đầu
đòi roi
(6)Gióng
nhổ tre
(1) Sự ra
vươn vải
tiên xin sắt, ngựa
bay về
trở thành bên đường
đời kì lạ
đi đánh sắt, giáp
trời
tráng sĩ đánh giặc
giặc
sắt

c. Bố cục văn bản:
Phần 3: Còn
Phần 1: Từ
Phần 2: Tiếp
cục của văn lại (Thánh
đầu đến “…đặtNêu bố đến“…cứu
Gióng
đâu nằm đấy”bản? nước”(Sự
lớn
Có
thể
chia
đánh giặc và về
(Sự ra đời của
lên của Thánh
trời)
Thánh Gióng) theo cách
Gióng)
khác?

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
III. Đọc- hiểu văn bản

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Nhân vật Thánh Gióng
a. Sự ra đời của Thánh Gióng

HĐ nhóm và thực hiện nhiệm vụ sau:
+ Đọc thầm phần 1 của văn bản
truyện: từ đầu đến “…nằm đấy”.
+ Thảo luận nhóm, thời gian 3 phút:
Hoàn thành phiếu HT 01:

PHIẾU HỌC TẬP 01: Sự ra đời của Thánh Gióng
 

1. Tìm những chi tiết kể về sự ra
đời của Gióng (bình thường/ khác
thường)?
2. Nhận xét về những chi tiết ấy?
Suy nghĩ gì về nguồn gốc của
Gióng?
 
 
 

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………............................
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP 01: Sự ra đời của Thánh Gióng
 

- Tìm những chi tiết kể về sự ra đời
của Gióng (bình thường/ khác
thường)?
- Nhận xét về những chi tiết ấy? Suy
nghĩ gì về nguồn gốc của Gióng?
 
 
 

1. Nhân vật Thánh Gióng
a. Sự ra đời của Thánh Gióng
- Sự bình thường:
Con hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn
và phúc đức.
- Sự khác thường:
+ bà mẹ ướm vết chân lạ, về thụ thai.
+ mười hai tháng sau sinh một cậu bé ....
+ lên ba vẫn không biết nói, biết cười,
chẳng biết đi, cứ đặt đâu thì nằm đấy.
-> Sự ra đời của Thánh Gióng kì lạ, khác
thường. Nhưng Gióng xuất thân bình dị,
gần gũi - người anh hùng của nhân dân.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Nhân vật Thánh Gióng
b. Sự lớn lên của Thánh Gióng
HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP 02
HOẠT ĐỘNG NHÓM

PHIẾU HỌC TẬP 02:
Sự lớn lên, quá trình đánh giặc và bay về trời của Thánh Gióng
Nhóm....... Nhóm trưởng:..................................................
 

Chi tiết

Ý nghĩa

a.Tiếng nói đầu tiên xin đi đánh giặc

 
 
 

b.Gióng đòi roi sắt, ngựa sắt, giáp
sắt

 
 
 

c. Bà con góp gạo nuôi Gióng

 
 

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
b. Sự lớn lên của Thánh Gióng

Chi tiết

Cảm nhận về ý nghĩa chi tiết

a. Tiếng nói + Ca ngợi lòng yêu nước tiềm ẩn...
đầu tiên xin + Nguyện vọng, ý thức tự nguyện đánh giặc cứu nước, yêu
đi đánh giặc nước tạo khả năng kì lạ.
+ Sức mạnh tự cường và niềm tin chiến thắng.
=> Chi tiết kì ảo, Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình
thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng khi đất nước gặp nguy biến
thì họ sẵn sàng đứng ra cứu nước.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
b. Sự lớn lên của Thánh Gióng
Chi tiết
Cảm nhận về ý nghĩa chi tiết
b. Gióng đòi roi - Vũ khí lợi hại
sắt, ngựa sắt,  Chi tiết thể hiện mơ ước có vũ khí thần kỳ . Đó còn là thành tựu văn
giáp sắt
hoá, kĩ thuật thời Hùng Vương. Nhân dân đã có sự tiến bộ, đã rèn sắt, đúc
đồng phục vụ nhu cầu cuộc sống và chống giặc.
c. Bà con góp -> Tinh thần đoàn kết cộng đồng. Đánh giặc cứu nước là ý chí, sức mạnh
gạo nuôi Gióng toàn dân.
Gióng lớn lên bằng cơm gạo của nhân dân. Sức mạnh của Gióng là sức
mạnh của cả cộng đồng, toàn dân chung sức, đồng lòng đánh giặc. Đó là
tinh thần đoàn kết dân tộc.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Nhân vật Thánh Gióng
c. Thánh Gióng đánh giặc và bay về trời
1) Tìm và liệt kê các chi tiết kì ảo về Gióng đánh tan
giặc và bay về trời ? Từ “chú bé” được thay bằng
“tráng sĩ” có ý nghĩa gì? Chi tiết kì ảo đó có ý nghĩa
gì?
(2) Chiến công phi thường của Gióng đã làm nên điều
gì? Em hãy nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng?

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Nhân vật Thánh Gióng
c. Thánh Gióng đánh giặc và bay về trời

* Chú bé ươn vai trở thành tráng sĩ oai phong lẫm liệt.
- Sự lớn dậy phi thường về thể lực của Gióng để đáp ứng yêu cầu cứu nước.
- Gióng mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt, cưỡi ngựa sắt ... đánh hết lớp này đến lớp
khác. ->Đó là vẻ đẹp dũng mãnh của người anh hùng theo cái nhìn lí tưởng hoá
của nhân dân.
* Roi sắt gãy, Gióng nhổ những bụi tre bên đường đánh giặc.
Gióng không chỉ đánh giặc bằng vũ khí hiện đại (sắt) mà bằng cả vũ khí thô sơ,
bằng cỏ cây, hoa lá của đất nước.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Nhân vật Thánh Gióng

c. Thánh Gióng đánh giặc và bay về trời

* Tráng sĩ đánh giặc xong, cởi áo giáp sắt bỏ lại và bay
về trời.
- Người anh hùng vô tư, trong sáng, không màng địa vị,
công danh.
- Sự ra đi phi thường là ước muốn bất tử hoá Thánh Gióng.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2. Chi tiết hoang đường kì ảo:

Liệt kê những chi tiết
hoang đường kì ảo trong
truyện? Nêu ý nghĩa của
những chi tiết đó?

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2. Chi tiết hoang đường kì ảo:
* Chi tiết hoang đường kì ảo:
+ Sự ra đời của Gióng: bà mẹ ướm vết
chân lạ, về thụ thai. Tiếng nói đầu tiên
là đòi đi đánh giặc.
+ Gióng lớn nhanh như thổi, vươn vai
thành tráng sĩ.
+ Tráng sĩ nhổ tre quật vào lũ giặc
+ Đánh giặc xong, cả người lẫn ngựa
bay về trời.

* Ý nghĩa:
- Tác giả dân gian ca ngợi phẩm chất của
Thánh Gióng như có lòng yêu nước, có ý
chí, quyết tâm, có sức mạnh, trong sáng,
vô tư. Nhấn mạnh sự ra đời thần kì,
chiến công phi thường và hóa thân bất tử
của người anh hùng .
- Ca ngợi tinh thần yêu nước, đoàn kết
của nhân dân và gửi gắm ước mơ về
người anh hùng cứu nước.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. Các chi tiết liên quan đến sự thật lịch sử
(1)? Nêu thời gian, địa điểm, hoàn cảnh diễn
ra các sự việc trong câu chuyện? Hoàn cảnh
ấy cho ta biết được điều gì?
(2) Những dấu tích của truyền thuyết Thánh
Gióng để lại đến ngày này là gì?
(3) Lời kể nào trong truyện Thánh Gióng
hàm ý rằng câu chuyện đã thực sự xảy ra
trong quá khứ? Nhận xét về ý nghĩa của lời
kể đó?

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. Các chi tiết liên quan đến sự thật lịch sử

* Câu chuyện được đặt trong hoàn cảnh cụ thể:
- Thời gian: Đời Hùng Vương thứ 6.
- Địa điểm: Tại làng Gióng.
Hoàn cảnh ấy cho biết sự thật lịch sử:
- Đã có những cuộc chiến tranh ác liệt diễn ra giữa dân tộc ta và giặc
ngoại xâm từ phương Bắc (giặc Ân).
- Người Việt thời bấy giờ đã chế tạo ra vũ khí bằng sắt, thép.
- Người Việt cổ đã cùng đoàn kết đứng lên chống giặc ngoại xâm, dùng tất
cả các phương tiện để đánh giặc.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. Các chi tiết liên quan đến sự thật lịch sử

* Dấu tích
Đền thờ Phù Đổng
Thiên Vương

Bụi tre đằng
ngà

Ao hồ liên tiếp

Dấu chân ngựa
của Thánh Gióng

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
3. Các chi tiết liên quan đến sự thật lịch sử

* Ý nghĩa:
- Nhân dân ta tin rằng Thánh Gióng là
người anh hùng có thật, thể hiện sự trân
trọng, biết ơn, niềm tự hào và ước muốn
về một người anh hùng đánh giặc cứu
nước.
- Tăng tính xác thực cho câu chuyện, tạo
niềm tin cho người đọc.

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
IV. Tổng kết

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Chi tiết tượng tượng
kì ảo.
1. Nghệ thuật:

Khéo kết hợp huyền
thoại và thực tế
Lời kể cô đọng, trang
trọng

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
IV. Tổng kết

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

2. Nội dung, ý nghĩa:

Nội dung: Truyện ca ngợi công lao
đánh đuổi giặc ngoại xâm của
người anh hùng Thánh Gióng, qua
đó thể hiện ý thức tự cường của
dân tộc ta.

* Ý nghĩa: Hình tượng Thánh Gióng
là biểu tượng rực rỡ của lòng yêu
nước, sức mạnh phi thường, quyết
tâm, tinh thần đoàn của dân tộc.
Truyền thuyết thể hiện ước mơ của
nhân dân về người anh hùng đánh
giặc.

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
LUYỆN TẬP
Lớp có 2 dãy, mỗi dãy thực hiện 1
nhiệm vụ. Thảo luận theo nhóm.
Mỗi nhóm 4 ng­ười (= một bàn),
mỗi ng­ười viết 2 ý kiến trên một tờ
giấy trong vòng 2 phút về cách giải
quyết câu hỏi và tiếp tục chuyển cho
ngư­ời bên cạnh.

DÃY 1

HS1

HS2

HS3

HS4

DÃY 2

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
LUYỆN TẬP
Dãy 1
Câu 1. Việc lập đền thờ và hàng
năm mở hội Gióng thể hiện điều gì?
Nêu một vài hiểu biết của em về
hội Gióng?

Dãy 2:
Câu 2. Tại sao hội thi thể thao
trong nhà trường mang tên“Hội
khỏe Phù Đổng”?

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
LUYỆN TẬP
1. Việc lập đền thờ và hàng năm mở hội Gióng thể hiện tấm lòng
tri ân người anh hùng bất tử, hướng về cội nguồn.
Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõ một
cách sinh động và khoa học diễn biến các trận đấu của Thánh
Gióng và nhân dân Văn Lang với giặc Ân. Thông qua đó có thể
nâng cao "nhận thức cộng đồng về các hình thức chiến tranh bộ
lạc thời cổ xưa và liên tưởng tới cuộc chiến tranh nhân dân, toàn
dân, toàn diện trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc".

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
LUYỆN TẬP
2. Lí do đặt tên:
– Hội thi dành cho lứa tuổi thiếu niên, lứa tuổi Thánh Gióng
trong thời đại mới.
– Hình ảnh Thánh Gióng là hình ảnh của sức mạnh, của tinh thần
chiến thắng rất phù hợp với ý nghĩa của một hội thi thể thao.
- Mục đích của hội thi là rèn luyện thể lực, sức khoẻ để học tập,
lao động, góp phần bảo vệ và xây dựng Tổ quốc sau này.

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
3. Viết đoạn văn:

VẬN DỤNG

Viết đoạn văn (từ 5 - 7 câu) về một
hình ảnh hay hành động của Thánh
Gióng đã để lại ấn tượng sâu sắc nhất
trong em?

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
3. Viết đoạn văn:

VẬN DỤNG

* Nội dung đoạn văn
- Xác định một hình ảnh hay hành động của Thánh Gióng đã để
lại ấn tượng sâu sắc nhất.
- Bày tỏ cảm xúc chân thực của mình trước hành động, hay hình
ảnh đó (VD: Xúc động về tiếng nói đầu tiên của Gióng, hoặc
hình ảnh Gióng nhổ tre quật vào lũ giặc...). lí giải vì sao xúc
động (nêu đặc sắc về nghệ thuật, ý nghĩa của chi tiết, liên hệ thực
tế HS trải nghiệm...)

VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
3. Viết đoạn văn:
* Hình thức đoạn văn
 
Tiêu chí

Mức độ  

Viết đoạn văn (từ 5 7 câu) về một hình
ảnh hay hành động
của Thánh Gióng đã
để lại ấn tượng sâu
sắc nhất trong em

VẬN DỤNG
Đánh giá bằng rubric

Mức 1

Chưa đúng hình thức đoạn
văn, nội dung chưa thể
hiện rõ một hình ảnh/ hành
động của Gióng gây ấn
tượng sâu sắc ; chưa biết lí
giải giá trị của hình ảnh
đó; còn sai 3-5 lỗi chính tả
trở lên, lỗi diễn đạt
(5 điểm trở xuống)

 

Mức 2

Đúng hình thức đoạn
văn, nhưng số câu chưa
đúng quy định; nội dung
thể hiện rõ một hình ảnh/
hành động của Gióng gây
ấn tượng sâu sắc ; biết lí
giải giá trị của hình ảnh
đó nhưng chưa sâu sắc( 67 điểm)

 

Mức 3

Đúng hình thức đoạn văn, số
câu đúng quy định; nội dung
thể hiện rõ một hình ảnh/ hành
động của Gióng gây ấn tượng
sâu sắc; biết lí giải giá trị của
hình ảnh đó sâu sắc, có cảm
xúc; diễn đạt sáng tạo, hấp
dẫn
(8-10 điểm)