KHỞI ĐỘNG

Theo em, ngoài cách tiếp
cận lịch sử thông thường
qua các cuộc chiến tranh,
qua sự biến đổi và tiếp nối
của các triều đại, các cuộc
cách mạng,… người ta còn
có thể tiếp cận lịch sử bằng
những cách nào khác?

- Qua các phương tiện
truyền thông: phim tài
liệu, phim truyền hình
liên quan đến lịch sử,
…

- Qua khảo cổ học
- Qua văn học nghệ
thuật: thơ ca, nhạc họa,…

Lịch sử
qua văn học nghệ thuật

Lịch sử
qua đời sống thường nhật

Lịch sử
qua khảo cổ học

BÀI 8. DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 87:
VĂN BẢN 3:

I
TÌM HIỂU CHUNG

- Em hãy nêu những nét
chính về tác giả Mác Kơlen-xki?
- Những hiểu biết về văn
bản Đời muối?

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả Mác Kơ-len-xki
- Sinh năm 1948, là nhà báo, nhà
văn người Mĩ.

- Nổi tiếng với các cuốn sách

nghiên cứu về những đối tượng
bình dị, vô hình, những vật dụng
thường nhật, bị chìm khuất trong
đời sống nhưng có khả năng làm
thay đổi thế giới như cá tuyết,
muối, giấy... một góc nhìn thú vị
và mới mẻ về lịch sử loài người.

- Tác phẩm tiêu biểu: Khi loài cá biến mất (1997); Đời
muối; Lịch sử thế giới (2002); Giấy, Lật giở từng trang
sử (2016); Cá hồi và trái đất; Lịch sử của một số phận
bình thường (2020)

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Văn bản
- Thể loại: văn bản thông tin
- Xuất xứ: trích trong cuốn Đời
muối: Lịch sử thế giới (2002) – cuốn
sách khám phá hành trình của muối
trong lịch sử nhân loại.

II
KHÁM PHÁ VĂN BẢN

THẢO LUẬN NHÓM

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Vai trò của muối trong tiến trình lịch sử nhân loại
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
ĐỜI MUỐI (Mác Kơ-len-xki)
Tìm hiểu về vai trò của muối trong tiến trình lịch sử nhân loại
Nhóm: 1

Lớp: 12C7

Câu 1: Tiến trình lịch sử nhân loại đã được tác giả tóm lược như
thế nào? Trong tiến trình lịch sử đó, theo tác giả, muối đóng vai trò
gì?
………………………………………………………………………

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Vai trò của muối trong tiến trình lịch sử nhân loại
Giai
đoạn
1

2

Thời điểm

Con người

Trước khi muối
trở thành nhu cầu
cần thiết

- Phát triển chậm chạp.
- Thuần hoá động vật hoang dã, nuôi
động vật trong nhà, trồng cây để sinh
sống.

Sau khi muối trở
thành như cầu
cần thiết

- Thúc đẩy công nghiệp, giao thông,
thương mại, hoá học phát triển, tạo nên
những thay đổi lớn về chính trị, kinh tế,
xã hội.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Vai trò của muối trong tiến trình lịch sử nhân loại
Khẳng định vai trò
quan trọng của muối

Gắn bó mật thiết
với những thăng
trầm của lịch sử
loài người

1
2

4

Tạo ra một cách phân kỳ
lịch sử khác, nhìn lịch sử
nhân loại từ một góc độ
khác, nhìn ra những quy
luật khác của lịch sử .

3

Thúc đẩy sự
phát triển của
nhân loại.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Dữ liệu và cách trình bày dữ liệu trong văn bản
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
ĐỜI MUỐI (Mác Kơ-len-xki)
Tìm hiểu về cách sử dụng và trình bày dữ liệu trong văn bản
Nhóm: 2

Lớp: 12C7

Câu 2: Dữ liệu được tác giả sử dụng là dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp?
Em cảm nhận như thế nào về mức độ chính xác, đáng tin cậy của
dữ liệu?
………………………………………………………………..……
Câu 3: Phân tích và đánh giá cách trình bày dữ liệu của tác giả
trong văn bản.
………………………………………………………………………

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Cách sử dụng và trình bày dữ liệu trong văn bản
a. Dữ liệu
- Tác giả sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các nguồn sách báo, tài
liệu lịch sử.
- Mức độ tin cậy:
+ Dữ liệu được sử dụng có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin
cậy.
+ Tuy nhiên, trong văn bản tác giả còn sử dụng một số dữ
liệu truyền miệng (không đầy đủ nguồn dẫn) cho nên cần
được kiểm chứng rõ ràng.
 

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Dữ liệu và cách trình bày dữ liệu trong văn bản
b. Cách trình bày dữ liệu:

- Tác giả trình bày dữ liệu theo trình tự thời gian, được tổ
chức dưới hình thức một câu chuyện.
+ Mở đầu miêu tả bối cảnh, sau đó xuất hiện các nhân vật,
tiếp đến là sự kiện xảy ra.
+ Các sự kiện lịch sử được liệt kê theo thời gian.
- Sử dụng nhiều hình ảnh, ví dụ sinh động hấp dẫn.
- Kết hợp nhiều phương pháp như miêu tả, biểu cảm, nghị
luận.

- Cách trình bày của tác giả khoa học,
logic và dễ hiểu.
- Giúp người đọc hình dung rõ ràng về tiến
trình lịch sử và vai trò của muối.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Góc nhìn và quan điểm của tác giả
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
ĐỜI MUỐI (Mác Kơ-len-xki)
Tìm hiểu về cách sử dụng và trình bày dữ liệu trong văn bản
Nhóm: 3

Lớp: 12C7

Câu 4: Góc nhìn và quan điểm của tác giả về lịch sử có gì độc đáo?
………………………………………………………………..……
………………………………………………………………………

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Góc nhìn và quan điểm của tác giả
- Góc nhìn:
+ Tác giả đã nhìn toàn bộ lịch sử của nhân loại qua lịch sử
của muối.
+ Tác giả đã tạo ra một cách phân kì lịch sử khác, nhìn lịch
sử nhân loại từ một góc độ khác.
- Quan điểm:
+ Tác giả đề cao giá trị của muối trong đời sống con người.
+ Nhấn mạnh vai trò của muối trong quá trình phát triển của
xã hội.
+ Thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị văn hóa truyền
thống.

III
TỔNG KẾT

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
- Tác phẩm cung cấp
một cái nhìn toàn diện
về lịch sử của muối, và
cho thấy cách mà loại
gia vị này đã ảnh
hưởng đến sự phát
triển của nhân loại.
 

2. Nghệ thuật
- Sử dụng phong phú các
chi tiết hiện thực cùng với
thái độ đánh giá của
người viết.
- Lí lẽ, lập luận xác đáng,
chặt chẽ.

IV
LUYỆN TẬP

IV. LUYỆN TẬP
Theo em, tác giả muốn
gửi thông điệp gì qua
văn bản?
Thông điệp: Muối là một vật phẩm
thiết yếu, đóng vai trò quan trọng
trong lịch sử nhân loại. Chúng ta nên
trân trọng những giá trị văn hóa
truyền thống và biết ơn những thế hệ
trước đã góp phần tạo dựng cuộc
sống tốt đẹp ngày nay.

V
VẬN DỤNG

V. VẬN DỤNG
Thời nay, nhân loại không
còn xung đột với nhau vì tranh
giành muối, nhưng vẫn còn rất
nhiều cuộc chiến tranh và xung
đột xảy ra nhằm tranh giành kim
cương, dầu mỏ, đất hiếm, nguồn
nước,... Em nghĩ gì về vấn đề
này? Hãy viết đoạn văn (khoảng
150 chữ) trình bày suy nghĩ của
em.

V. VẬN DỤNG

Mở
đoạn

Giới thiệu được vấn đề nghị luận: các cuộc
chiến tranh và xung đột xảy ra nhằm tranh
giành kim cương, dầu mỏ, đất hiếm, nguồn
nước,... trên thế giới hiện nay.

V. VẬN DỤNG

Thân
đoạn

Kết
đoạn

+ Thực trạng các cuộc chiến tranh và xung
đột xảy ra nhằm tranh giành kim cương, dầu
mỏ, đất hiếm, nguồn nước,... trên thế giới
hiện nay.
+ Nguyên nhân dẫn đến các cuộc chiến tranh,
xung đột.
+ Hậu quả của các cuộc chiến tranh, xung
đột.
+ Giải pháp khắc phục tình trạng chiến tranh,
xung đột.
- Khái quát lại vấn đề và rút ra bài học.

BẢNG KIỂM KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN

STT

Tiêu chí

Đạt/ Chưa
đạt
 

1

Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung
lượng 150 chữ

2

Đoạn văn đúng chủ đề

3

Đoạn văn có luận điểm rõ ràng, các lí lẽ,  
bằng chứng thuyết phục; đảm bảo tính liên
kết giữa các câu trong đoạn văn, có sự kết
hợp các thao tác lập luận phù hợp.
Đoạn văn đảm bảo yêu cầu về chính tả,
 
cách sử dụng từ ngữ, ngữ pháp.

4
5

Đoạn văn thể hiện sự sáng tạo: suy nghĩ
sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn
đạt mới mẻ.