BÀI 8: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
VĂN BẢN 1:
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
– Hồ Chí Minh –

Sắp xếp và điền tên của các nhân vật sau theo trật tự thời gian
lịch sử vào ô trống phía dưới:
Bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Bà Triệu, Lê Lợi, Quang Trung.

Bà
Trưng

Bà
Triệu

Trần
Hưng
Đạo

Lê
Lợi

Quang
Trung

BÀI 8: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Đọc – hiểu văn bản (1)
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN
TA
Chí Minh –

– Hồ

Ngữ văn 7

HOẠT ĐỘNG 1
KHỞI ĐỘNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu hỏi tìm hiểu
(1)Muốn bày tỏ ý kiến, quan điểm về một vấn đề văn học hay
vấn đề xã hội thì cần tạo lập kiểu văn bản nào?
(2) Mục đích của việc tạo lập văn bản nghị luận là gì?
(3)Trong chương trình ngữ văn học kì I em đã
được học kiểu văn bản nghị luận nào?
(4) Mục đích của văn bản nghị luận văn học là gì?
(5) Em muốn viết bài suy nghĩ về hiện tượng học qua loa, đối
phó của một số bạn trong lớp, em sẽ tạo lập kiểu văn bản nào?

 

 
 
 

Sản phẩm dự kiến

 

Câu hỏi tìm hiểu
(1) Muốn bày tỏ ý kiến, quan điểm về một vấn đề
văn học hay vấn đề xã hội thì cần tạo lập kiểu văn
bản nào?
(2) Mục đích của việc tạo lập văn bản nghị luận là
gì?

Sản phẩm dự kiến
Tạo lập văn bản nghị luận.
Thuyết phục người đọc, người nghe về
một vấn đề nào đó.

(3) Trong chương trình Ngữ văn học kì I em đã
được học kiểu văn bản nghị luận nào?

Chương trình Ngữ văn kì I đã tìm hiểu
về văn bản nghị luận văn học.

(4) Mục đích của văn bản nghị luận văn học là gì?

Thuyết phục người đọc về một vấn đề
văn học, thường là tập trung phân tích
vẻ đẹp về nội dung, nghệ thuật của tác
phẩm văn học.

(5) Em muốn viết bài suy nghĩ về hiện tượng học
qua loa, đối phó của một số bạn trong lớp, em sẽ Nghị luận xã hội.
tạo lập kiểu văn bản nghị luận nào?

I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
1. Khái niệm văn bản nghị luận xã hội
2. Đặc điểm của văn bản nghị luận xã hội

Thế nào và văn
bản nghị luận xã
hội?
01

Nêu đặc điểm
của văn bản nghị
luận xã hội.
02

1. Khái niệm
Văn nghị luận xã hội được
viết ra nhằm thuyết phục
người đọc, người nghe về
một tư tưởng, quan điểm
nào đó, hướng tới giải
quyết những vấn đề đặt ra
trong đời sống.

2. Đặc điểm của văn
nghị luận xã hội
Phương tiện để
thuyết
phục
người đọc người
nghe: lí lẽ, dẫn
chứng cụ thể
chính xác.

Căn cứ lựa chọn
vấn đề nghị
luận: xuất phát
từ yêu cầu thực
tế.

II. Đọc -Tìm
hiểu chung

1. Tác giả

Cuộc thi
“Ai hiểu biết hơn học sinh lớp 7”
Có một đoàn du khách nước ngoài đến
thăm Việt Nam và muốn tìm hiểu về Hồ
Chí Minh. Nếu là hướng dẫn viên du lịch
em sẽ giới thiệu những gì cho đoàn du
khách đó.

1. Tác giả
Hồ Chí Minh (1890 – 1969), quê
ở Nghệ An
Là vị lãnh tụ vĩ đại, người anh hùng
giải phóng dân tộc, một chiến sĩ
Cộng sản quốc tế.
Một nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc,
một Danh nhân văn hóa thế giới.

Bác làm
việc tại
chiến
khu
Việt Bắc

Bác
làm
việc tại
phủ
Chủ
tịch

Bác
trong
cuộc
chiến
tranh
biên
giới
1950

Bác
chia
kẹo
cho
thiếu
nhi

2. Tác phẩm
a. Đọc – từ khó
Đọc: To, rõ ràng, nhiệt huyết
Tìm hiểu từ ngữ:

Kiều bào: Người dân một nước sinh sống ở nước
ngoài.
Vùng bị tạm chiếm: vùng đất đang bị tạm chiếm
đồng thời bị giặc chiếm đóng.
Hậu phương: Ở vùng phía sau mặt trận, có nhiêm
vụ đáp ứng, chi viện cho tiền tuyến.

b. Tìm hiểu
chung

Phiếu học tập số 1
Câu hỏi
(1) Nêu xuất xứ, hoàn cảnh ra đời của văn bản.
(2) Xác định kiểu văn bản và cho biết văn bản nghị luận về
vấn đề gì của đời sống xã hội.
(3) Nhan đề văn bản có liên quan đến vấn đề ấy như thế
nào?
(4) Xác định nội dung chính của từng phần trong văn bản
“Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”.
(5) Mục đích nghị luận của văn bản này là gì?

Trả lời
 
 
 
 
 

b. Tìm hiểu chung

Xuất xứ:

Trích trong Báo cáo chính trị của Bác Hồ tại Đại
hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam, họp
tại Việt Bắc vào tháng 2 năm 1951.

Phương thức
biểu đạt

Nghị luận

Vấn đề nghị
luận

Tinh thần
yêu nước
của nhân
dân ta.

Bố cục
Đoạn 1: Từ đầu …
lũ cướp nước

Đoạn 2: Tiếp …
nồng nàn yêu nước

Đoạn 3:
Còn lại

Nhận định về lòng
yêu nước của nhân
dân ta (Nêu vấn đề)

CM những biểu hiện
của lòng yêu nước
(Giải quyết vấn đề)

Nhiệm vụ của
Đảng ta (Kết thúc
vấn đề )

Nội dung chính

III. Tìm hiểu
chi tiết

1. Nhận định về lòng yêu nước
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.
Câu chủ đề:
Đặt vấn đề trực tiếp, ngắn gọn bằng câu khẳng định.
Đó là một truyền thống quý báu của ta.
Lòng yêu nước sôi
nổi,
mãnh
là tình cảm đẹp, vốn có của dân
Tác
giả
đã
có liệt
Câu
văn
nào
ởnhững
phần
tộc ta từ bao đờinhận
1nay.
kháiđịnh,
quátđánh
được giá
nội
như
thếvấn
nàođề
ở nghị
phần
dung
Nghệ thuật:
đặt
vấn
đề?
luận
trong
văn
- So sánh: Lòng yêuỞ
nước
–tác
làngiả
sóng.
đây,
đãbản?
sử
- Động từ mạnhdụng
gì? tính của làn sóng: Kết
phùnghệ
hợp thuật
với đặc
Nêu
tác dụng
thành, lướt qua,
nhấn
chìm.của
nghệ thuật đó?
- Các tính từ: mạnh mẽ,
to lớn, nguy hiểm, khó khăn.
- Điệp cấu trúc: “nó kết thành”, “nó lướt qua”, “nó nhấn
chìm”
 Gợi
tả sức mạnh và khí thế mạnh mẽ của
lòng yêu nước.

Liên hệ

2. Biểu hiện của lòng yêu nước
Bà Trưng; Bà Triệu

a.Trong
quá khứ

Những
Trần
Hưng
Đạo
Đọc
thầm
+
Tìm
dẫn
cuộc
chứng về lòng yêu
kháng
Lê Lợi
nước của nhân
dân
chiến vĩ
ta.
đại của:
Quang Trung

…..

Dân tộc ta có
rất nhiều vị
anh hùng dân
tộc giàu lòng
yêu nước.
 Chúng ta phải
ghi nhớ công
ơn.

- Nghệ thuật: Dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc, liệt kê theo trình tự thời gian.

2. Biểu hiện của lòng yêu nước
b.Trong
cuộc
kháng
chiến hiện
tại (năm
1951)

Rất
xứng
đáng với
tổ tiên
ngày
trước

Từ các cụ già đến các cháu nhi đồng…
Từ kiều bào đến đồng bào…
Từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi …
…

chiến sỹ

…

công chức …

…

phụ nữ

…

các bà mẹ …

…

nam nữ

… đồng bào điền chủ

- Chịu đói, bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc

Nhiều
hành
động yêu
nước

- Nhịn ăn để ủng hộ bộ đội.
- Khuyên chồng con tòng quân
- Xung phong giúp việc vận tải.
- Săn sóc yêu thương bộ đội.
- Thi đua tăng gia sản xuất.
- Quyên ruộng đất cho Chính phủ.

Đủ mọi
lứa tuổi,
địa bàn
cư
trú,
tầng lớp,
giai cấp,
nghề
nghiệp

 Đều góp
công sức
vào cuộc
kháng
chiến
chống
Pháp.

Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày
trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu trẻ thơ, từ những kiều
bào ở nước ngoài đến vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược
đến nhân dân miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước,
ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để
bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu
phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên
chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận
tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương chiến sĩ như
con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi
đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần
vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất
ruộng cho Chính phủ…

2. Biểu hiện của lòng yêu nước
Liệt kê (con người
+ hành động)

Nghệ
thuật

Điệp cấu trúc
“Từ … đến”

Tất cả mọi
người đều có
lòng yêu
nước và có
những
việc làm cụ
thể phục vụ
cho kháng
chiến

2. Biểu hiện của lòng yêu nước
a. Lòng yêu nước từ trong quá khứ
của lịch sử dân tộc.

b. Trong cuộc kháng chiến hiện tại
( năm 1951)

…những trang lịch sử vẻ vang của
thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần
Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…

Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi
đồng…Từ những chiến sĩ đến công chức
hậu phương…Từ những nam nữ công
nhân đến đến những đồng bào điền chủ…

Chúng ta phải ghi nhớ công lao
của các anh hùng dân tộc.

Những cử chỉ đó, tuy khác nhau nơi việc
làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng
nàn yêu nước.

 Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện được liệt
kê theo trình tự thời gian lịch sử, giàu sức thuyết phục

3. Nhiệm vụ của Đảng
Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được
trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong
hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín
đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải
thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu
nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công
việc yêu nước, công việc kháng chiến.

3. Nhiệm vụ của Đảng

Tinh thần
yêu nước
tồn tại ở 2
trạng thái

Bác đã nhận định
Bổn phận, nhiệm
nhưlộthế nào về tinh
Bộc
thần yêu nước ở vụ: Động viên,
rõ ràngđoạn cuối?
khích lệ khơi dậy

Tiềm ẩn
kín đáo

tiềm năng yêu
nước của mọi
người vào công
việc kháng chiến.

Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Những biểu hiện của lòng yêu nước
Trong quá khứ

Trong cuộc k/chiến hiện tại

Nhiệm vụ của Đảng
Động viên, khích lệ khơi dậy tiềm năng yêu nước của
mọi người vào công việc kháng chiến.

IV. Tổng kết

1. Nghệ thuật đặc sắc của văn bản là:
Dẫn chứng
tiêu biểu,
chọn lọc
Lập luận
chặt chẽ

B
A

C

Sử dụng từ ngữ,
hình ảnh so sánh
hiệu quả

D

Tất cả các
đáp án trên

Nghệ thuật nghị luận đặc sắc
Lập luận
chặt chẽ

Dẫn chứng tiêu
biểu, chọn lọc

Sử dụng từ ngữ, hình
ảnh so sánh hiệu quả

Giá trị nội dung
Ca ngợi và tự hào về
tinh thần yêu nước

Kêu gọi mọi người phát huy
truyền thống yêu nước

Thảo luận nhóm
1. Vì sao nói văn bản “ Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta” là một văn bản nghị luận chứng minh
mẫu mực?
2. Em cần làm gì để phát huy
truyền thống yêu nước của dân
tộc?

Văn bản nghị luận mẫu mực
Bố cục mạch lạc, sáng sủa
Lí lẽ thống nhất với dẫn chứng, dẫn chứng phong
phú, lí lẽ diễn đạt dưới dạng hình ảnh so sánh nên
sinh động và dễ hiểu.
Giọng văn tha thiết, giàu cảm xúc

Mở bài
Thân bài
Bà
Trưng
Bà
Triệu

Kết bài

Lòng yêu nước là truyền thống quý báu của nhân dân
ta
Trong quá khứ

Trần
Hưng
Đạo

Lê
Lợi

Quang
Trung
……

Trong cuộc k/chiến hiện tại
Từ
cụ
già
đến
các
cháu

Từ
Từ
Từ
kiều miền chiến
sỹ
bào ngược
đến
đến
đến
đồng miền công
bào
xuôi chức

Từ
phụ nữ
đến
các
bà
mẹ

Từ
công
nhân
nông dân
đến điền
chủ…

- Khẳng định giá trị của lòng yêu nước
- Kêu gọi mọi người phát huy truyền thống yêu nước.

HÀ NỘI
ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

Chiến dịch Linebacker II là chiến dịch quân sự
cuối cùng của Hoa Kỳ chống lại Việt Nam Dân
chủ Cộng hoà trong Chiến tranh Việt Nam, từ 18
tháng 12 đến 30 tháng 12 năm 1972 sau khi Hội
nghị Paris bế tắc và đổ vỡ do hai phía Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa và Mỹ bất
đồng về các điều khoản trong
hiệp định.

Ở Việt Nam sự kiện này thường được gọi là "12
ngày đêm" và báo chí, truyền thông hay dùng
hình tượng "Điện Biên Phủ trên không" để
nhấn mạnh ý nghĩa thắng lợi cuối cùng và to lớn
của sự kiện. Với chiến thắng vang dội bắn rơi 81
máy bay các loại trong đó có 34 máy bay B52,
đập tan âm mưu của đế quốc Mỹ đưa Hà Nội về
thời kỳ “đồ đá” đã viết nên bản tráng ca bất
tử gây chấn động thế giới.

Chiến thắng Hà Nội-Điện Biên Phủ trên
không đã buộc Mỹ phải xuống thang, ngồi
vào bàn đàm phán để ký Hiệp định chấm
dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt
Nam, đồng thời cũng tạo tiền đề cho cuộc
tổng tiến công giải phóng hoàn toàn miền
Nam năm 1975.

LUẬT CHƠI
Hãy chọn các quả tên
lửa (đã được đánh
số) và trả lời đúng
các câu hỏi tương
ứng để tiêu diệt các
máy bay của địch.
-

D
N
E
THE

HÀ NỘI
ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Bài văn tinh thần yêu nước của nhân dân ta được viết trong
thời kỳ nào ?
A. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ
B. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp
C. Thời kỳ đất nước ta xây dựng CNXH ở miền Bắc
D. Những năm đầu thế kỷ XX

B

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta
diễn ra vào thời gian nào?
A. 1930 – 1945
B. 1946 – 1954
C. 1954 – 1975

B