LỊCH SỬ LỚP 8

Giáo viên: TRƯƠNG THỊ NGỌC MAI

KHỞI ĐỘNG

Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở
CÂU 1:
nước nào?
A Pháp.
Mỹ.
B

CC

Anh.

D

Đức.

Giêm Oát đã phát minh ra máy hơi nước vào
CÂU 2:
năm nào?
A

1769.

BB

1784.

C 1774.
D

1771.

Những tiền đề để diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp ở
CÂU 3:
Anh?
A Sự phát triển kĩ thuật.
B Vốn, nhân công, cuộc cách mạng tư sản.

CC

Vốn, nhân công, sự phát triển kĩ thuật.

D Vốn, nhân công.

1 TRÀNG VỖ TAY CỦA CẢ LỚP

Hình 4.1. Hải quân Anh tiến vào Y-an-gun (Miến Điện) (tranh vẽ)

CHƯƠNG 2
ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN
GIỮA THẾ KỈ XIX

TIẾT 7-BÀI 4
ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN
GIỮA THẾ KỈ XIX (t1)

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Khái quát quá trình xâm

3. Cuộc đấu tranh của nhân

nhập Đông Nam Á của

dân các nước Đông Nam Á

thực dân phương Tây

chống thực dân phương Tây

2. Tình hình Đông Nam Á
dưới ách đô hộ của
thực dân phương Tây

NỘI DUNG 1
1. Khái quát quá trình xâm nhập
Đông Nam Á của thực dân phương
Tây

Em hãy nêu
nguyên nhân
thực dân
phương Tây
xâm nhập Đông
Nam Á?

Lược đồ các nước Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XIX

Em hãy đọc thông tin mục 1,
quan sát hình 4.2 và trả lời câu
hỏi: Nêu những nét chính về quá
trình xâm nhập Đông Nam Á của
thực dân phương Tây từ nửa sau

Hình 4.2. Bảo tàng Hàng hải Ma-lắc-ca (Ma-lai-

thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.

xi-a) mô phỏng theo con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ
Đào Nha đến xâm lược Ma-lắc-ca năm 1511

Ở In-đô-nê-xi-a

Thực dân Bồ Đào

Thực dân Hà Lan, Tây

Hà Lan đã hoàn thành

Nha xâm nhập

Ban Nha, Anh xâm nhập

việc xâm lược

TK XVI

Giữa TK XIX

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
- Ở In-đô-nê-xi-a:
+ Thế kỉ XVI, Bồ Đào Nha xâm nhập.
+ Giữa thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành xâm lược.

Ở Mã Lai, Miến Điện

Hà Lan, Pháp, Anh

Là thuộc địa của

tranh chấp

thực dân Anh

Nửa sau TK
XVI

Cuối TK XIX

• Tải trọng: 400 tấn.
• Là một tàu chiến của Bồ Đào
Nha được đóng ở Li-xbon
năm 1502.
• Từng tham gia nhiều trận đánh
lớn.
• Người chỉ huy: vị tướng hải
quân An-phông-xô đơ An-búccơ.

Hình 4.2. Bảo tàng Hàng hải Ma-lắc-ca (Ma-lai-xi-a) mô
phỏng theo con tàu Phlo-đờ Ma của Bồ Đào Nha đến
xâm lược Ma-lắc-ca năm 1511

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây

- Ở Mã Lai, Miến Điện: Từ nửa sau thế kỉ XVI, Anh, Pháp, Hà
Lan tranh chấp.

Ở Phi-líp-pin

Tây Ban Nha xâm chiếm và

Mỹ xâm lược và

đặt ách thống trị 350 năm

biến thành thuộc địa

Giữa TK XVI

Cuối TK XIX

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây

- Ở Phi-líp-pin: Giữa thế kỉ XVI, Tây Ban Nha xâm chiếm.

Ở ba nước Đông Dương

Nhiều nước thực dân tranh

Pháp độc chiếm ba nước

giành ảnh hưởng

Đông Dương.

Từ TK XVI

Cuối TK XIX

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
- Ở ba nước Đông Dương: Từ thế kỉ XVI, nhiều nước thực dân
tranh giành.

Ở Xiêm
Thương nhân châu Âu

Thực dân Anh bắt đầu

xâm nhập vào nước này.
TK XVI

xâm nhập vào Xiêm.
Giữa TK XIX

Do chính sách ngoại giao mềm
dẻo của vua Rama V nên giữ
được nền độc lập tương đối.

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây

- Ở Xiêm: giữ được nền độc lập tương đối.

NỘI DUNG 2
2. Tình hình Đông Nam Á dưới
ách đô hộ của thực dân phương
Tây

• Chính quyền thực dân thường chia một nước
hoặc vùng thuộc địa thành các vùng, miền với

Nhận xét:
Em hãy đọc Tư liệu và trả
Tư liệu: Đoạn tư liệu nói về
lời câu hỏi: Tư liệu giúp
chính sách “chia để trị” của
em biết điều gì về chính
thực dân phương Tây đối với
sách cai trị của chính
một số nước hoặc vùng thuộc
quyền thực dân ở một số
địa ở khu vực Đông Nam Á.
nước Đông Nam Á?

các hình thức cai trị khác nhau và do đó, dân cư
mỗi vùng trong một nước lại chịu nhiều hình
thức cai trị khác nhau, tạo ra mâu thuẫn giữa họ
với nhau để thực dân dễ bề cai trị… Ví dụ, khi
thống trị ở Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và Bru-nây,
thực dân Anh đã hòa trộn ba khu vực này vào
nhau, sau đó chia thành bốn khu vực mới với
chế độ cai trị khác nhau.
(Theo Lương Ninh (chủ biên), Lịch sử Đông Nam Á, NXB Giáo dục,
2005, tr.233 – 234)

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI

Em hãy đọc thông tin sơ đồ Hình 4.3 và thực hiện nhiệm vụ:
Trình bày những nét chính về tình hình Đông Nam Á dưới ách đô
hộ của thực dân phương Tây.

Tình hình văn

Tình hình chính trị

hóa, xã hội
Tình hình kinh tế

Chân dung Paul Doumer- Toàn quyền Đông Dương.

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
- Về chính trị:
+ Chính quyền, tầng lớp trên đã đầu hàng, làm tay sai cho thực dân.
+ Bộ máy ở trung ương, cấp tỉnh do quan chức thực dân điều hành.

Khai thác thiếc ở thung lũng Kin-ta (Ma-lai-xi-a)

Cầu Long Biên (Việt Nam) do Pháp xây dựng

Người dân Gia-va (In-đô-nê-xi-a)
nộp mủ cao su thay cho thuế đất

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
- Về kinh tế:
+ Đẩy mạnh vơ vét, bóc lột người bản xứ.
+ Không chú trọng công nghiệp nặng.
+ Mở rộng hệ thống đường giao thông để phục vụ khai thác kinh tế.
+ Cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền,…

Nhiều tiệm hút thuốc phiện được mở ra ở Việt Nam
thời Pháp thuộc

Hình ảnh nhà tù Côn Đảo (phục dựng)

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
- Về văn hóa:
+ Du nhập của văn hoá phương Tây, gây ra sự xung đột văn hoá, tôn giáo ở
nhiều nước.
+ Thực hiện chính sách nô dịch nhằm đồng hoá và ngu dân để dễ bề cai trị.

Về xã hội
Có
Câu kết với thực dân
bóc lột nông dân.

sự

phân

hóa sâu sắc.

Quý tộc, lãnh
chúa phong kiến

Bị bần cùng hóa, lao
dịch nặng nề, phải
bán sức lao động.

Nông dân

Tham gia vào cuộc đấu

Tư sản, công

tranh giải phóng dân tộc.

nhân, tiểu tư sản
trí thức

Tiết 7-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

- Về xã hội: có sự phân hóa sâu sắc.

NỘI DUNG 3
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước
Đông Nam Á chống thực dân phương Tây
từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX

Em hãy quan sát Hình 4.4, đọc
thông tin mục 3: Mô tả một số
nét chính về cuộc đấu tranh tiêu
biểu ở Đông Nam Á chống ách
đô hộ của thực dân phương Tây
từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa
thế kỉ XIX.

Hình 4.4. Tượng đài La-pu-la-pu
(Phi-líp-pin)

MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU Ở ĐÔNG NAM Á CHỐNG
LẠI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA THỰC DÂN PHƯƠNG TÂY
Nước

TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
Nội dung
Thực dân
xâm lược

Kết quả

MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU Ở ĐÔNG NAM Á CHỐNG
LẠI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA THỰC DÂN PHƯƠNG TÂY
Nước
In-đônê-xi-a

TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
Nội dung
Thực dân
xâm lược

Kết quả

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tít

Hà Lan

(1683 - 1719), khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 - 1830),…

Thất bại

Tiết 8-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân
phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
- Ở In-đô-nê-xi-a: khởi nghĩa của Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), Su-ra-pa-tít (16831719),… chống Hà Lan nhưng thất bại.

MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU Ở ĐÔNG NAM Á CHỐNG
LẠI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA THỰC DÂN PHƯƠNG TÂY
Nước
In-đô-

TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
Nội dung
Thực dân
xâm lược

Kết quả

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tít

Hà Lan

(1683 - 1719), khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 - 1830),…

Thất bại

Phi-líp-

Tây Ban

Phong trào của thổ dân đảo Mác-tan (1521), khởi nghĩa

Thất bại

pin

Nha

nê-xi-a

Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844),…

Hình 4.4. Tượng La-pu-la-pu (Phi-líp-pin)

La-pu-la-pu là người anh hùng
dân tộc của Phi-lip-pin, ông đã
lãnh đạo đội quân đánh thắng
thực dân Tây Ban Nha năm
1521 (thông qua chiến thắng
của ông đối với nhà thám
hiểm Ferdinand Magellan).
Hình ảnh của ông được chọn
làm biểu tượng cho ý chí chiến
đấu, sự dũng cảm của lực lượng
Cảnh sát và Cục PCCC của Philíp-pin ngày nay.

Tiết 8-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân
phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
- Ở Phi-líp-pin: cuộc chống trả của thổ dân Mác tan (1521), khởi nghĩa Nô-valét (1823),… chống Tây Ban Nha nhưng thất bại.

MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU Ở ĐÔNG NAM Á CHỐNG
LẠI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA THỰC DÂN PHƯƠNG TÂY
Nước
In-đô-

TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
Nội dung
Thực dân
xâm lược

Kết quả

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tít

Hà Lan

(1683 - 1719), khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 - 1830),…

Thất bại

Phi-líp-

Tây Ban

Phong trào của thổ dân đảo Mác-tan (1521), khởi nghĩa

Thất bại

pin

Nha

nê-xi-a

Miến
Điện

Anh

Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844),…
Cuộc đấu tranh của quân đội do tướng Ban-đu-la chỉ
huy.

Thất bại

Tiết 8-Bài 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ
XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân
phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
- Ở Miến Điện: khởi nghĩa của quân đội do tướng Ban-đu-la chỉ huy chống
Anh nhưng thất bại.

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Tại sao các cuộc khởi nghĩa này đều thất bại ?

- Lực lượng của các nước thực dân phương Tây còn mạnh, vũ
khí hiện đại.
- Chính quyền phong kiến ở các nước đầu hàng, làm tay sai.
- Các cuộc đấu tranh của nhân dân còn diễn ra lẻ tẻ, chưa có tổ
chức và lãnh đạo để đưa các cuộ khởi nghĩa tiến xa hơn.

Cuộc giao tranh giữa những người lính của
công ty Đông Ấn Hà Lan và lực lượng của
Tơ-ru-nô Giê-giô

Mô tả về Trận chiến Mác-tan