BÀI 1. BẦU TRỜI TUỔI THƠ
Ngữ văn 7

VIẾT

TÓM TẮT VĂN BẢN THEO NHỮNG YÊU CẦU
KHÁC NHAU VỀ ĐỘ DÀI

I.
KHỞI ĐỘNG

Cô giáo bảo kể lại ngắn
gọn nội dung truyện Đi
lấy mật ? ( Thời gian 5
phút ) Làm thế nào
được các bạn chỉ cho
mình với ?

TRONG
NHỮNG
TRƯỜNG HỢP
TRÊN THÌ BẠN
PHẢI LÀM GÌ ?

CÁC BẠN ĐÃ TỪNG
GẶP NHỮNG TÌNH
HUỐNG NHƯ THẾ
NÀY CHƯA ?

Làm thế nào để kể
cho bạn biết nội
dung bộ phim mình
xem tối hôm qua
nhỉ?

Mình muốn viết lại
chuyện Sơn Tinh ,
Thủy Tinh nhưng
không thể nhớ từng
câu , chữ ? …

II.

HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC MỚI

PHÂN TÍCH BÀI TÓM TẮT SƠN TINH,
THỦY TINH

Văn bản 1:
Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái xinh đẹp tên là Mị Nương. Sơn tinhchúa miền non cao và Thủy Tinh – chúa miền nước thẳm đều đến cầu hôn Mị Nương.
Sơn Tinh mang đầy đủ lễ vật đến trước theo đúng yêu cầu của nhà vua và rước Mị
Nương về. Thủy Tinh nổi giận dâng nước đánh Sơn Tinh ròng rã mấy tháng nhưng bị
thua đành rút quân.

Văn bản 2 :
Hùng Vương thứ 18 có một cô con gái xinh đẹp, nết na được ông hết mực yêu quý. Vua muốn
chọn chàng rể vừa tài giỏi vừa hiền lành nên đã mở hội kén rể. Rất nhiều chàng trai tham gia
ứng tuyển nhưng không ai vừa lòng. Một hôm có hai chàng trai vào ứng tuyển họ là Sơn Tinh
và Thủy Tinh. Mỗi người đều có tài năng riêng, Sơn Tinh thì dời núi, lấp biển còn Thủy Tinh hô
mưa, gọi gió là chúa tể biển cả. Cả hai ngang sức ngang tài, vua phân vân chưa biết chọn ai
đành ra quy định sắm đủ sính lễ đến vào sáng mai để rước Mị Nương về làm vợ. Vì sính lễ chủ
yếu trên rừng nên Sơn Tinh dễ dàng hơn, chàng rước Mị Nương về núi.
Thủy Tinh đến sau tức giận, hô mưa, gọi gió khiến lũ lụt khắp nơi tấn công đòi vợ nhưng nước
lên bao nhiêu thì núi lên bấy nhiêu. Mệt mỏi, thất thế, Thủy Tinh rút lui.
Nhớ mối thù cướp vợ hàng năm Thủy Tinh dâng nước tấn công nhưng đều thảm bại.

Qua hai bản tóm tắt trên, em có hiểu được nội dung chính của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
hay không ?
Cùng là một nội dung câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh được tóm tắt lại. Em hãy so sánh độ
dài, nội dung của hai bản tóm tắt với văn bản gốc? So sánh độ dài của hai bản tóm tắt với
nhau?

VIẾT : TÓM TẮT VĂN BẢN THEO NHỮNG YÊU CẦU KHÁC NHAU VỀ ĐỘ DÀI
1 . Trước khi tóm tắt
a. Đọc kĩ văn bản gốc
b. Xác định nội dung chính cần tóm tắt
- Xác định nội dung cốt lõi của toàn văn bản
- Tìm ý chính của từng phần hoặc đoạn, xác định
quan hệ giữa các phần hoặc đoạn.
- Tìm những từ ngữ quan trọng
- Ghi ra giấy những ý quan trọng
c.Xác định yêu cầu về độ dài của văn bản cần tóm
tắt

Trước khi muốn
tóm tắt một văn
bản thì em phải
làm những gì ?

BỐI CẢNH
Ở đâu ? ( ở nơi nào ,…)
Khi nào ? ( Thời gian xảy ra sự việc )

NHÂN VẬT 1

SỰ VIỆC 1

NHÂN VẬT 2..,

SỰ VIỆC 2

SỰ VIỆC 3

VIẾT : TÓM TẮT VĂN BẢN THEO NHỮNG YÊU CẦU KHÁC NHAU VỀ ĐỘ DÀI
2. Viết văn bản tóm tắt
- Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí
- Dùng lời văn của bản thân để tóm tắt văn bản
3. Chỉnh sửa

Khi viết một văn
Khi
văn chú
bản ,
bản tóm tắt cần
em
sẽ dùng
ý điều
gì ? lời
Emcủa
có ai
? các ý đã
cần sắp xếp
xác định ở phần trên
hay không ?

Yêu cầu
Nội dung đúng với văn bản gốc
Trình bày được những ý chính, những điểm
quan trọng của văn bản gốc

Gợi ý chỉnh sửa
Lược bỏ các thông tin không có trong văn bản
gốc và những ý kiến bình luận của người tóm
tắt
Bổ sung những ý chính, những điểm quan
trọng của văn bản gốc ( nếu thiếu ); lược bớt
các chi tiết thừa, không quan trọng

Sử dụng những từ ngữ quan trọng của văn
bản gốc

Bổ sung những từ ngữ quan trọng có trong văn
bản gốc ( nếu thiếu )

Đáp ứng những yêu cầu khác nhau về độ dài

Rút gọn hoặc mở rộng văn bản tóm tắt để bảo
đảm yêu cầu về độ dài

Bảo đảm yêu cầu về chính tả và diễn đạt

Rà soát lỗi chính tả và diễn đạt ( Cách dùng từ,
đặt câu…) chỉnh sửa nếu phát hiện lỗi

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

Viết văn bản tóm tắt
truyện “Đi lấy mật ”
(Trích Đất rừng Phương
Nam – Đoàn Giỏi)
Trong khoảng 20 dòng

Viết văn bản tóm tắt truyện
“Đi lấy mật ” (Trích Đất
rừng Phương Nam – Đoàn
Giỏi)
Trong khoảng 10 dòng

VB1: Truyện kể về một lần An cùng với Cò theo tía nuôi đi lấy mật.
Trên đường đi, An cảm thấy núi rừng thật đẹp. Tía nuôi đi trước
dẫn đường, An và Cò theo sau. Khi An thấm mệt, tía nuôi đề nghị
sẽ nghỉ ngơi, chờ An hết mệt rồi mới đi tiếp. Cò đã chỉ cho An cách
xem đàn ong mật. Sau đó, họ tiếp tục đi lấy mật và thu hoạch
được rất nhiều. Họ đi tới một cái trảng rộng, nhìn thấy biết bao là
chim. An vô cùng thích thú, nhưng khi nghe Cò nói đến “sân
chim”, cậu lại im lặng vì tự ái nghĩ nếu cái gì cũng hỏi thì Cò sẽ
khinh mình dốt. Khi bắt gặp một kèo ong, An nhớ lại lời má dạy về
cách xây kèo. Người dân vùng đất U Minh có một cách “thuần
VB2:
Cò biệt.
theo tía nuôi vào rừng lấy mật. Cậu đã được
hóa” An
ongcùng
rất đặc
ngắm nhìn cảnh sắc núi rừng rộng lớn. An được Cò giảng giải cho
cách xem ong mật. Khi trở về, má nuôi đã kể cho An nghe cách
người ta làm kèo ong - một cách “thuần hóa” ong rất đặc biệt của
người dân vùng đất U Minh.