BÀI 32. NẤM
Nấm kim châm

Video về nấm
https://www.youtube.com/watch?v=H0Ci1kJc19M

Nấm linh chi

BÀI 32. NẤM
I. ĐA DẠNG CỦA NẤM
Quan sát hình 32.1,
nhận xét về hình dạng
của các loại nấm. Hãy
kể tên một số loại nấm
mà em biết?

- Các loại nấm có rất nhiều hình dạng khac nhau. Có loại có kích
thước nhỏ như nấm men, có loại lại có kích thước lớn như nấm
linh chi…
- Tên một số loại nấm mà em biết: nấm sò, nấm cục, nấm mỡ,

HOẠT ĐỘNG NHÓM ĐÔI

Đọc thông tin SGK, quan sát hình ảnh để trả lời
các câu hỏi tìm hiểu về nấm.
1. Em hãy cho biết nấm là gì? Hình thức dinh dưỡng của nấm.
2. Em hãy cho biết hình dạng và kích thước của nấm?

3. Em hãy cho biết môi trường sống của nấm?
4. Em hãy phân biệt một số nhóm nấm phổ biến như hình bên?
5. Dựa vào yếu tố nào để các nhà khoa học có thể phân chia thành các nhóm
nấm như trên? Em hãy cho bết nấm có lối sống dị dưỡng bằng những hình thức
nào nào?

Câu 1

Nấm men có cơ thể cấu
tạo chỉ gồm 1 tế bào.

Em hãy nêu đặc điểm chung của nấm? Hình thức dinh
dưỡng của nấm.
Nấm không có
diệp lục nên
không thể tự
tổng hợp được
chất hữu cơ =>
nấm bắt buộc
phải lấy chất
dinh dưỡng từ
sinh vật khác .

- Nấm là những sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào,
sống dị dưỡng.

Câu 2
Em hãy cho biết
hình dạng và kích
thước của nấm?

-Nấm có hình dạng và kích thước đa dạng, có thể quan sát bằng mắt
thường hoặc bằng kính hiển vi.

Câu 3

Em hãy cho biết
môi trường sống
của nấm?

- Môi trường sống của nấm đa dạng, phân bố chủ yếu ở nơi nóng ẩm, giàu dinh
dưỡng, một số có thể sống ở điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Câu 4
Em hãy phân
biệt một số
nhóm nấm
phổ biến như
hình bên?
Nấm tiếp hợp
- Nấm túi sinh sản bằng bào tử túi.(nấm hương, nấm rơm, nấm mộc nhĩ).
- Nấm đảm sinh sản bằng bào tử đảm (nấm mốc, nấm men).
- Nấm tiếp hợp bao gồm các loại nấm mốc gây ra sự ôi thiu của thức ăn như bánh mì,
dâu, khoai lang.

Câu 5
Dựa vào yếu tố nào để các nhà khoa học có thể phân chia
thành các nhóm nấm như trên? Em hãy cho bết nấm có lối
sống dị dưỡng bằng những hình thức nào nào?
Dựa vào cấu trúc của cơ quan tạo bào tử. Nấm có lối sống da
dạng: kí sinh, cộng sinh, hoại sinh.
Nấm
Epidermo
phyton,
Microspo
rum

Bệnh hắc lào

GỌI ĐẠI DIỆN HỌC SINH NGẪU NHIÊN LÊN BÁO CÁO BẰNG CÁCH
CHỌN NGẪU NHIÊN CÁC TÚI MÙ

Trang wed:
https://beeclass.net/
Truy cập trang wed – công cụ dạy học-túi mù - chọn hình mặt cười ở góc
bên phải, phía dưới - khung trống hiện ra - nhập danh sách họ tên học sinh
của lớp - mỗi tên một dòng - sau đó ấn bắt đầu - các túi mù lần lượt xuất
hiện - chọn bất kì túi mù nào hiện ra - tên hs hiện ra - đóng lại.

BÀI 32. NẤM
I. ĐA DẠNG CỦA NẤM
Kết luận về đa dạng của nấm?

- Nấm gồm nhiều loại, có nhiều hình dạng khác nhau, chúng là những sinh vật
đơn bào hoặc đa bào nhân thực.

1. Quan sát hình
ảnh, đọc thông
tin SGK, hoàn
thành bảng sau:

Nấm túi

Nấm đảm

Nấm tiếp hợp

Nấm có sợi
nấm
phân
Đặc Sinh sản bằng bào Sinh sản bằng
nhánh,
màu
điểm tử túi
bào tử đảm
nâu,
xám,
trắng…
Nấm mốc ở quả cà Nấm hương, nấm
Nấm mốc ở
chua, nấm cốc,
độc đỏ, nấm sò,
bánh mì, quả
Đại diện nấm men, nấm
nấm mộc nhĩ,
đào, dâu; củ
đông trùng hạ
nấm độc tán
khaoi lang.
thảo, nấm bụng dê.
trắng.

HOÀN THÀNH BẢNG SAU

Đặc điểm chung

Nấm là những sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào, sống dị
dưỡng.

Hình dạng, kích
thước

Vô cùng đa dạng, có loại nhìn thấy bằng mắt thường, cũng có
loại phải quan sát dưới kính hiển vi.

Môi trường
sống

Nấm có thể sinh sống ở nhiều điều kiện khác nhau, nhưng chủ
yếu ở nơi nóng ẩm, giàu dinh dưỡng.

BÀI 32. NẤM
II. VAI TRÒ CỦA NẤM
1. Dựa vào thông tin SGK, trình bày vai trò
của nấm trong tự nhiên và trong đời sống con
người?
- Nấm tham gia vào rất nhiều các quá trình trong tự nhiên và
đời sống con người:
- Phân hủy chất thải và xác động vật, thực vật thành các chất
đơn giản cung cấp cho cây xanh và làm sạch môi trường.
- Được sử dụng trực tiếp làm thức ăn.
- Nguyên liệu làm thuốc đông ý, tách triết các dược chất trong
y học.
- Được sử dụng trong sản xuất bánh mì, bia, rượu, tương, …

2. Nêu tên các loại nấm mà em biết và tác dụng của chúng rồi hoàn
thành bảng theo mẫu sau:

Vai trò của nấm đối với con người
Dùng làm thực phẩm

Tên các loại nấm
Nấm sò, nấm mỡ, nấm
hương…

Dùng trong công nghiệp chế biến thực
Nấm men
phẩm
Nấm linh chi, đông trùng hạ
Dùng làm dược liệu
thảo

Một số nấm được trồng làm thực phẩm (hình 32.2). Trong kĩ thuật
trồng nấm, người trồng thường xuyên phải tưới nước sạch cho nấm.
Em hãy giải thích vì sao cần tưới nước cho nấm? Nếu lượng nước tưới
không đủ hoặc nước tưới kém vệ sinh thì điều gì sẽ xảy ra?

- Nấm cần có độ ẩm cao để phát triển tốt,
càng ẩm nấm càng ra nhanh.
- Nếu nước tưới không đủ hoặc không
hợp vệ sinh thì quả thể của nấm sẽ không
mọc ra.

BÀI 32. NẤM
II. VAI TRÒ CỦA NẤM
Kết luận về vai trò của nấm?

- Một số loại nấm có ích như làm thức ăn, thuốc chữa bệnh cho con người và
động vật còn có các loại nấm gây bệnh cho người, động vật và thực vật, gây
ngộ độc.
- Để phòng bệnh do nấm cần vệ sinh cá nhân sạch sẽ, vệ sinh môi trường nơi ở
khô ráo đủ ánh sáng.

3 ngày

7 ngày

Phủ đầy
nấm sợi

Vi khuẩn và động
vật nguyên sinh

Xác thực
vật
6 tháng
Phân huỷ các chất bền
vững như: xenlulozơ,
hemixenlulozơ,
lignin, chitin...

10 ngày
Nấm men

Mùn
Trong tự nhiên, nấm tham gia vào quá trình phân huỷ chất thải và xác động vật, thực vật
thành các chất đơn giản cung cấp cho cây và làm sạch môi trường.

BÀI 32. NẤM

III. MỘT SỐ BỆNH DO NẤM

Quan sát hình ảnh, cho biết bệnh gì?
Nguyên nhân và cách phòng chữa bệnh?

Ở người:

Nấm lưỡi

Bệnh lang ben

Nấm móng tay, chân
Nước ăn chân

Bệnh hắc lào

Đặc
điểm

Lang ben

Hắc lào

Nguyên
nhân

Nấm Pityrosporum
ovale

Nấm Epidermophyton,
Microsporum

Triệu
chứng

• Dát da màu sắc khác
nhau (trắng,hồng hoặc
nâu)
•Bề mặt có vảy mịn,
cạo như  vảy phấn
•Vị trí: cổ, ngực, lưng,
cánh tay
•Bình thường có thể
không ngứa, hoặc ít
ngứa, tăng lên khi ra
nắng, đổ mồ hôi

•Đốm da màu đỏ, mụn
nước ở rìa
•Thương tổn hình đồng
xu (còn gọi là lác đồng
tiền)
•Vị trí: mông, bẹn, nách
•Ngứa cả khi bình
thường, tăng lên đặc
biệt khi đổ mồ hôi.

Bệnh nấm miệng

https://www.youtube.com/watch?
v=in3WDAfLu-8

Dựa vào kiến thức về điều kiện phát triển của
nấm, em hãy đưa ra biện pháp phòng tránh
bệnh do nấm gây ra ở người?
- Cần hạn chế tiếp xúc với các nguồn lây
bệnh (vật nuôi, người bị nhiễm bệnh,...)
- Vệ sinh cá nhân thường xuyên.- Vệ sinh
môi trường sống xung quanh sạch sẽ
thoáng mát để hạn chế điều kiện phát
triển của nấm.
- Không ăn uống các loại nấm không rõ
nguồn gốc, nấm dại chưa rõ loài có độc
hay không
- Bảo quản thực phẩm đúng cách an

Giải thích vì sao khi mua đồ ăn, thức uống, chúng
ta phải quan tâm đến màu sắc và hạn sử dụng
của thực phẩm?

- Khi mua đồ ăn, thức uống,
chúng ta phải quan tâm đến
màu sắc và hạn sử dụng của
thực phẩm vì khi chúng có màu
sắc bất thường hay quá hạn sử
dụng, rất dễ chứa nấm mốc độc
hại, sản phẩm đã bị biến chất,
ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của
con người khi ăn phải.

Ở thực vật và động vật:

Bệnh mốc cam ở thực vật

Bệnh nấm da ở chó

Gây bệnh trên cây ngô

Gây bệnh trên khoai tây, bắp cải

Gây bệnh trên bắp cải, đỗ

Gây bệnh trên rễ, lá cây đỗ, dưa chuột

Gây bệnh trên dưa hấu, sầu riêng

Nấm gây bệnh trên cá

Nấm thủy mi.

Nấm gây bệnh trên chó, mèo

Nấm Massospora cicadina lây nhiễm trên nhiều con ve sầu
Bào tử nấm màu trắng trên xác ve sầu bị nổ bụng. (Ảnh: Science Alert)

BÀI 32. NẤM

III. MỘT SỐ BỆNH DO NẤM

Kết luận về bệnh do nấm và cách phòng tránh?

- Nấm có vai trò quan trọng đối với tự nhiên và con người, phân giải xác sinh
vật giúp đất trở nên màu mỡ và làm sạch môi trường, làm thực phẩm, làm
dược liệu và được dùng trong công nghiệp chế biến thực phẩm.

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HẠN CHẾ NẤM PHÁT TRIỂN
Bảo quản lạnh

Kể tên một số
biện pháp
hạn chế nấm
phát triển mà
em biết?
Đun sôi

Sấy
Phơi

MỘT SỐ NẤM ĐỘC PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM

Nấm độc tán trắng
(Amanita verna)

 Nấm độc trắng hình
nón (Amanita virosa)

Nấm mũ khía nâu xám (Inocybe
fastigiata hoặc Inocybe rimosa)

MỘT SỐ NẤM ĐỘC PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM

Nấm đỏ
 Nấm ô tán trắng phiến xanh
(Chlorophyllum molybdites)

Nấm độc trắng hình trứng

Em hãy cho biết tên các nấm sau:

Nấm hương mọc trên thân cây

Nấm sò

Nấm mèo mọc trên thân cây

Nấm mỡ

Nấm kim châm

Nấm rơm

Mốc xanh

Nấm phục linh

Nấm linh chi
Đông
trùng
hạ
thảo
Nấm vân chi