CHÀO MỪNG CÁC EM
CHỦ ĐỀ 1: LỊCH SỬ VÀ SỬ HỌC
BÀI 2: TRI THỨC LỊCH SỬ VÀ CUỘC SỐNG

(2 tiết)

MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Giải thích được sự cần
thiết phải học tập và khám
phá lịch sử suốt đời.

- Biết cách sưu tầm, thu
thập, xử lí thông tin sử liệu
để học tập, khám phá lịch
sử.

- Vận dụng được kiến thức,
bài học lịch sử để giải thích
vấn đề thời sự, thực tiễn ở
mức độ đơn giản.

- Quan tâm, yêu thích và
tham gia hoạt động tìm hiểu
lịch sử, văn hóa Việt Nam và
thế giới.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1. Khởi động

4. Sưu tầm, thu
thập, xử lí
thông tin sử liệu

2. Sự cần thiết của
việc học tập, khám
phá lịch sử suốt đời

5. Luyện tập

3. Kết nối lịch sử
với cuộc sống, cuộc
sống với lịch sử

6. Vận dụng

KHỞI ĐỘNG - NHIỆM VỤ 1
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Câu hỏi 1:

Theo em, cuộc sống của chúng ta
sẽ ra sao nếu chúng ta không có
chút hiểu biết gì về việc trong quá
khứ của ông bà, tổ tiên đã sinh
sống, lao động như thế nào để xây
dựng nên gia đình, dòng tộc, quốc
gia, dân tộc như ngày nay?

Câu hỏi 2:

Tại sao Chủ tịch Hồ Chí Minh từng
nhắc nhở: “Dân ta phải biết sử ta /
Cho tường gốc tích nước nhà ngày
nay”?

Thời gian: 3 phút

KHỞI ĐỘNG - GỢI Ý TRẢ LỜI
Nếu không hiểu biết về quá khứ của ông bà, tổ tiên, chúng ta sẽ
không nắm rõ cội nguồn của mình, không lưu giữ và giữ gìn
được kinh nghiệm, truyền thống, khát vọng của thế hệ trước.

Câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở người Việt Nam phải
biết lịch sử đất nước Việt Nam để hiểu nguồn gốc, cội nguồn của
dân tộc.

KHỞI ĐỘNG - VIDEO AI
XEM VIDEO AI VÀ TRẢ LỜI CÂU
HỎI

- Video AI được thiết kế phục vụ bài
dạy.
- HS quan sát video và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video.

NLS: Học sinh tương tác trực tiếp với
video AI và trả lời câu hỏi trên môi
trường số.

DẪN VÀO BÀI
Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
Tại sao chúng ta phải nghiên cứu, tìm hiểu,
phục dựng lại lịch sử?
Việc hiểu biết về quá khứ lịch sử, về cội
nguồn của gia đình, dòng họ, dân tộc mình
có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống
hiện tại và tương lai?

→ Bài 2: Tri thức lịch sử và cuộc sống.

HOẠT ĐỘNG 1
TÌM HIỂU SỰ CẦN THIẾT
CỦA VIỆC HỌC TẬP,
KHÁM PHÁ LỊCH SỬ SUỐT ĐỜI
Mục tiêu: HS giải thích được sự cần thiết
phải học tập và khám phá lịch sử suốt đời.

HOẠT ĐỘNG 1
CHUYỂN GIAO NHIỆM VỤ
Cuộc sống của mỗi con người, mỗi gia
đình, mỗi dân tộc và toàn nhân loại đều
có quá khứ, hiện tại và tương lai.
Để hiểu biết hiện tại, dự đoán và có
niềm tin vào tương lai, con người cần
tìm hiểu quá khứ.

GV chia lớp thành 4 nhóm.

HOẠT ĐỘNG 1 - KHAI THÁC TƯ LIỆU 1, 2
NHIỆM VỤ NHÓM
Khai thác Tư liệu 1, 2 SGK tr.12 và cho biết:
Em rút ra thông tin gì về sự cần thiết
phải học tập và khám phá lịch sử?
Ghi nhanh ý kiến nhóm vào vở nháp.

HOẠT ĐỘNG SỐ PADLET/JAMBOARD
NHIỆM VỤ
SỐ
Các nhóm đề xuất
và sử dụng một công
cụ cộng tác trực tuyến như Padlet hoặc
Jamboard.

Yêu cầu: thiết lập không gian chung và
gõ kết quả thảo luận về sự cần thiết
của việc học tập lịch sử lên mạng.
Thời gian: 5
phút.

HOẠT ĐỘNG 1 - GỢI Ý KHAI THÁC TƯ LIỆU
Điểm chung của hai tư liệu:
● Đều đề cập đến vai trò, ý nghĩa của quá khứ lịch sử.
● Quá khứ là cội nguồn, là tổ tông.
● Lịch sử là tấm gương răn dạy cho đời sau.
● Lịch sử giúp chúng ta hiểu rõ gốc tích nước nhà, tổ
tiên mình.

HOẠT ĐỘNG 1 - CÂU HỎI MỞ RỘNG
THẢO LUẬN NHÓM
Đọc thông tin mục 1 SGK tr.11-13 và trả lời:

Vì sao phải đặt ra vấn đề học tập,
khám phá lịch sử suốt đời?

HOẠT ĐỘNG 1 - CHỐT Ý 1, 2
SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC HỌC TẬP, KHÁM PHÁ LỊCH SỬ SUỐT ĐỜI

1.

Học tập, biết vận
dụng tri thức, kinh
nghiệm từ quá khứ
vào cuộc sống hiện
tại và định hướng
cho tương lai.

2.

Những bí ẩn trong
nghiên cứu lịch sử là
cơ hội thôi thúc
người đi sau tìm tòi,
khám
phá,
hoàn
chỉnh hơn nhận thức
chung và làm giàu tri
thức lịch sử.

HOẠT ĐỘNG 1 - CHỐT Ý 3, 4
3
Trang bị tri thức lịch sử - văn hóa - văn
minh của nhân loại giúp tôn trọng sự
khác biệt, đa dạng về truyền thống và
văn hóa; chủ động tiếp thu có chọn lọc
thành tựu văn hóa nhân loại; biết tôn
vinh, bảo tồn, phát huy giá trị tốt đẹp và
bản sắc văn hóa Việt Nam.

4

Học tập và tìm hiểu lịch sử
cũng đem lại những cơ hội
nghề nghiệp mới đầy thú vị.

HOẠT ĐỘNG 1 - LẤY VÍ DỤ
NHIỆM VỤ NHÓM

Hãy lấy ví dụ về việc học
tập, tìm hiểu lịch sử là nhu
cầu thường trực suốt đời
của mỗi người.

Gợi ý:
nguồn gốc gia đình, bản sắc dân
tộc, văn hóa các quốc gia, lịch
sử đất nước, tinh thần đoàn kết
và yêu nước.

HOẠT ĐỘNG 1 - GỢI Ý VÍ DỤ

- Mỗi người đều
muốn
hiểu rõ nguồn gốc
của
mình và bản sắc văn
hóa của dân tộc/cộng
đồng.

- Tìm hiểu lịch sử các
quốc gia, vùng lãnh thổ
và dân tộc khác giúp
hiểu rõ văn hóa, truyền
thống và giá trị của họ.

- Học lịch sử giúp hiểu
quá trình hình thành,
phát triển của đất nước
và dân tộc, tạo tinh
thần đoàn kết, yêu
nước.

HOẠT ĐỘNG 1 - VIDEO BÍ ẨN LỊCH SỬ 1
VÍ DỤ VỀ QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ VẪN CÒN BÍ ẨN

Video: Cuộc hành quân thần tốc của
Quang Trung và đội quân Tây Sơn
Yêu cầu: Sau khi xem, nêu một điều
em muốn tiếp tục tìm hiểu.

HOẠT ĐỘNG 1 - VIDEO BÍ ẨN LỊCH SỬ 2
VÍ DỤ VỀ QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ VẪN CÒN BÍ ẨN

Yêu cầu

Chỉ ra vì sao sự kiện
lịch sử vẫn cần tiếp tục
được nghiên cứu.

HOẠT ĐỘNG 1 - KHAI THÁC HÌNH 3

QUAN SÁT HÌNH 3 SGK tr.13
Câu hỏi:
Hình 3 minh chứng như thế
nào cho vai trò của lịch sử đối
với một số ngành nghề hiện
nay?
Gợi ý:

du lịch, lễ hội, văn hóa,
truyền thông, công
nghiệp sáng tạo.

HOẠT ĐỘNG 1 - PHIM, CHƯƠNG TRÌNH SỬ DỤNG CHẤT LIỆU LỊCH SỬ

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Kể tên một số bộ phim,
chương trình truyền hình ở
Việt Nam sử dụng chất liệu
là tri thức lịch sử và văn
hóa mà em biết.

Gợi ý phim:
Phượng Khấu, Thái sư Trần Thủ
Độ, Minh Tâm kì án, Lý Công Uẩn
- Đường tới Thăng Long, Bình Tây
đại nguyên soái, Tây Sơn hào
kiệt, Long Thành cầm giả ca.

Gợi ý chương trình:
Theo dòng lịch sử, Việt Nam: Sử
Việt, Sử Việt - Dấu ấn lịch sử.

HOẠT ĐỘNG 1 - CÁCH HỌC LỊCH SỬ SUỐT ĐỜI
Một số cách học tập, tìm hiểu lịch sử suốt đời:

- Thăm các di tích lịch sử, bảo tàng.
- Đọc sách, bài báo, tài liệu lịch sử.
- Xem phim, chương trình tài liệu lịch sử.
- Tham gia các khóa học, hội thảo, buổi
thảo luận về lịch sử.

HOẠT ĐỘNG 1 - VIDEO VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ
Câu hỏi sau khi xem:

1. Video nêu những lí do nào
khiến chúng ta cần học lịch sử?

2. Lí do nào em thấy gần gũi
nhất với bản thân?

HOẠT ĐỘNG 1 - BÁO CÁO
BÁO CÁO NHẬN XÉT

● Đại diện nhóm trình bày về sự cần thiết
của học tập, khám phá lịch sử suốt đời.
● Nhóm khác nhận xét, bổ sung.
● GV nhận xét quá trình thảo luận và chốt
kiến thức.

HOẠT ĐỘNG 1 - CHỐT KIẾN THỨC
KẾT LUẬN
Học tập, khám phá lịch sử suốt đời
giúp con người hiểu cội nguồn, vận
dụng kinh nghiệm quá khứ cho hiện
tại, định hướng tương lai, tôn trọng
sự đa dạng văn hóa và mở ra nhiều
cơ hội nghề nghiệp mới.

HOẠT ĐỘNG 2
TÌM HIỂU KẾT NỐI
LỊCH SỬ VỚI CUỘC SỐNG,
CUỘC SỐNG VỚI LỊCH SỬ
Mục tiêu: HS biết vận dụng bài học lịch sử để giải thích vấn đề
thời sự trong nước và thế giới ở mức độ đơn giản; quan tâm,
yêu thích hoạt động tìm hiểu lịch sử, văn hóa Việt Nam và thế giới.

HOẠT ĐỘNG 2 - CÂU HỎI CẶP ĐÔI
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Đọc thông tin mục 2, quan sát
Hình 4, 5 SGK tr.13 và trả lời:

Em có thể tìm hiểu và học tập
lịch sử qua các hình thức nào? Ở
đâu?

HOẠT ĐỘNG 2 - CHỐT CÁCH THỨC HỌC LỊCH SỬ
CÁCH THỨC HỌC TẬP VÀ TÌM HIỂU LỊCH SỬ
- Thông qua các giờ học, bài học trên lớp.
- Tham quan bảo tàng, di tích lịch sử - văn hóa.
- Xem các tác phẩm văn học, nghệ thuật
sáng tác theo các chủ đề lịch sử.

→ Những gì quanh ta đều có thể là chứng
nhân lịch sử, đều có những câu chuyện lịch
sử riêng cần được tìm hiểu.

HOẠT ĐỘNG 2 - NHIỆM VỤ NHÓM
GV chia lớp thành 3
nhóm.

Nhiệm vụ: Từ bài học lịch
sử về lòng yêu nước, tinh
thần đoàn kết hoặc bài học
lịch sử khác, hãy cho biết
suy nghĩ của em về một vấn
đề thời sự trong nước hoặc
thế giới.

Câu hỏi gợi
ý: sao sự kiện/vấn đề lại xảy ra?
- Tại
- Lòng yêu nước/tinh thần đoàn kết
được thể hiện như thế nào?
- Sự kiện/vấn đề để lại bài học gì?

HOẠT ĐỘNG 2 - SẢN PHẨM SỐ MINDMAP
NHIỆM VỤ SỐ
Với phần phân tích vấn đề thời sự,
các nhóm sử dụng Canva hoặc
Xmind để thiết kế một sơ đồ tư
duy số hóa thể hiện mối liên hệ
giữa bài học lịch sử dân tộc và sự
kiện hiện tại.
Sản phẩm: Canva/Mindmap
trình chiếu trong 2 phút.

HOẠT ĐỘNG 2 - GỢI Ý VẤN ĐỀ THỜI SỰ
Gợi ý vấn đề: Biến đổi khí hậu.
- Biến đổi khí hậu đang gây hậu quả nghiêm
trọng: tăng nhiệt độ toàn cầu, nước biển dâng,
bão lụt, hạn hán, nắng nóng kéo dài.
- Vấn đề này cần sự đoàn kết và hợp tác của
các quốc gia.
- Cần giảm khí thải carbon, tăng năng lượng tái
tạo, bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao nhận thức
cộng đồng.

HOẠT ĐỘNG 2 - BÀI HỌC LỊCH SỬ TỪ VẤN ĐỀ THỜI
SỰ
LIÊN HỆ BÀI HỌC LỊCH SỬ
Vấn đề biến đổi khí hậu cho thấy con
người cần có tinh thần trách nhiệm,
lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết
để bảo vệ môi trường, bảo vệ tương
lai cộng đồng.
Biết vận dụng bài học lịch sử giúp
chúng ta giải thích vấn đề hiện tại,
tránh sai lầm quá khứ, kế thừa và
phát huy di sản quý báu.

HOẠT ĐỘNG 2 - SƠ ĐỒ MINH HỌA LÒNG YÊU NƯỚC

QUAN SÁT SƠ ĐỒ MINH HỌA

Gợi ý cách thể hiện mối
liên hệ giữa bài học lịch
sử về lòng yêu nước với
sự kiện, vấn đề hiện tại.

HOẠT ĐỘNG 2 - MỘT SỐ CÁCH THỨC HỌC TẬP LỊCH SỬ
MỘT SỐ CÁCH THỨC HỌC TẬP VÀ TÌM HIỂU LỊCH SỬ

- Sơ đồ tư duy, Infographic: kết hợp thông tin
kiến thức với hình ảnh minh họa trực quan,
sinh động.
- Phim ảnh, phim tài liệu, tác phẩm văn học
đề tài lịch sử.
- Tham quan, trải nghiệm thực tiễn.
- Âm nhạc về lịch sử.

938

1010

1226

HOẠT ĐỘNG 2 - INFOGRAPHIC LỊCH SỬ

GỢI Ý SẢN PHẨM HỌC TẬP
HS có thể trình bày tri thức lịch
sử bằng infographic, timeline
hoặc poster số để tăng tính trực
quan, dễ nhớ.

938

1010

1226

HOẠT ĐỘNG 2
TIMELINE LỊCH SỬ

TIMELINE LỊCH SỬ VIỆT NAM
938

1010

1428

1945

GỢI Ý SẢN PHẨM HỌC TẬP
Ngô Quyền đánh bại
quân Nam Hán
trên sông Bạch Đằng

HS
có
thể
sử
dụng
timeline để hệ thống sự
kiện, nhân vật, quá trình
lịch sử theo trình tự thời
gian.

968

Đinh Bộ Lĩnh
lên ngôi Hoàng đế,
lập nhà Đinh

Lý Thái Tổ
dời đô về Thăng Long

Lê Lợi khởi nghĩa,
giành thắng lợi

1226

Nhà Trần thành lập,
bắt đầu kháng chiến
chống quân Mông - Nguyên

Cách mạng tháng Tám
thành công

1858

Thực dân Pháp
nổ súng xâm lược
Đà Nẵng

HOẠT ĐỘNG 2
POSTER SỰ KIỆN LỊCH SỬ
GỢI Ý SẢN PHẨM HỌC TẬP

CHIẾN THẮNG
ĐIỆN BIÊN PHỦ
★ 7/5/1954 ★
MỐC SON CHÓI LỌI
TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC

HS có thể thiết kế poster theo chủ
đề lịch sử, lễ hội, ngày kỉ niệm để
chia sẻ trong lớp hoặc trên Padlet.

BỐI CẢNH
Thực dân Pháp xây dựng
tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ
với âm mưu biến nơi đây thành
"pháo đài bất khả xâm phạm".

DIỄN BIẾN
Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu
kiên cường, quân và dân ta đã
chiến thắng hoàn toàn tập đoàn
cứ điểm Điện Biên Phủ.

Ý NGHĨA LỊCH SỬ
Chiến thắng Điện Biên Phủ
đã đập tan ý chí xâm lược
của thực dân Pháp, góp phần
kết thúc thắng lợi cuộc
kháng chiến chống Pháp.

TINH THẦN ĐIỆN BIÊN PHỦ MUÔN NĂM!

HOẠT ĐỘNG 2
PHIM HOẠT HÌNH LỊCH SỬ
PHIM ẢNH ĐỀ TÀI LỊCH SỬ
Ví dụ: Loạt phim (Seri phim) hoạt hình
lịch sử “Hào khí ngàn năm”.
Yêu cầu: Nêu một ưu điểm của việc
học lịch sử qua phim hoạt hình hoặc
phim tài liệu.

HOẠT ĐỘNG 2 - PHIM LỊCH SỬ
PHIM ẢNH ĐỀ TÀI LỊCH SỬ

Ví dụ: Phim hoạt hình, phim
tài liệu, chương trình truyền
hình lịch sử giúp tri thức lịch
sử trở nên gần gũi, sinh động.

HOẠT ĐỘNG 2 - PHIM LỊCH SỬ

HOẠT ĐỘNG 2 - SÁCH LỊCH SỬ
VĂN HỌC - SÁCH LỊCH SỬ
Ví dụ: Tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của
nhà văn Phùng Quán; “Hoàng Lê nhất
thống chí” của Ngô Gia Văn Phái.
Yêu cầu: Chia sẻ một cuốn sách/
truyện lịch sử em từng biết.
Sách/truyện lịch sử

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
VĂN HỌC LỊCH SỬ
“Hoàng Lê nhất thống chí” là một
tác phẩm có thể dùng để tìm hiểu
bối cảnh lịch sử, nhân vật và biến
động xã hội cuối thế kỉ XVIII - đầu
thế kỉ XIX.

HOẠT ĐỘNG 2
THAM QUAN DI TÍCH 1
THAM QUAN, TRẢI NGHIỆM THỰC TIỄN

Ví dụ: Tham quan địa đạo Củ Chi.

Câu hỏi: Học lịch sử tại di tích
giúp em hiểu thêm điều gì so với
chỉ đọc sách?
Tham quan di tích lịch sử

HOẠT ĐỘNG 2
THAM QUAN DI TÍCH 2
THAM QUAN, TRẢI NGHIỆM THỰC TIỄN

Ví dụ: Tham quan Thành cổ Quảng Trị.

Yêu cầu: Nêu một giá trị lịch sử - giáo
dục của hoạt động tham quan di tích.
Thành cổ Quảng Trị