TRƯỜNG THCS ........

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

Họ và tên giáo viên: ..................

Chào mừng các phi hành gia nhí
của lớp chúng ta! Để chuẩn bị
bước vào một cuộc thám hiểm
không gian đầy thú vị, chúng ta
sẽ cùng khởi động với thử thách
mang tên: Giải mã tín hiệu vũ
trụ. Mời cả lớp đứng lên!

Luật chơi: Giải mã tín hiệu
• Nhiệm vụ: Quan sát dấu câu ở cuối mỗi thông điệp trên
màn hình và làm động tác:
• Dấu (.) ➔ Khoanh tay chắp trước ngực + Hô: "HẾT!"
• Dấu (?) ➔ Hai tay ôm đầu + Hô: "HẢ?"
• Dấu (!) ➔ Giơ hai tay lên cao + Hô: "WOW!"
• Dấu (...) ➔ Vẩy tay 3 nhịp + Ngân dài: "TÍCH... TÍCH...
TÍCH..."
• Quy định: Tốc độ quét tín hiệu sẽ nhanh dần. Ai làm sai
động tác hoặc làm chậm nhịp ➔ Mời ngồi xuống.
• Chiến thắng: Những người đứng vững đến cuối cùng,
những người thua cuộ sẽ cùng nhau hát một bài hát

Tàu vũ trụ đã cất
cánh. 

Nam đang ăn gì thế?

Ôi, thiên thạch khổng
lồ! 

 Bên ngoài cửa sổ, Lan nhìn
thấy...

Hương chạy đi đâu
đấy?

Trạm không gian an
toàn.

Phía sau tảng đá là
một...

Ngữ văn 7

Bài 7
THỰC HÀNH TIẾNG VIÊT
DẤU CÂU

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Nhiệm vụ của mỗi nhóm là phải phối hợp thật ăn ý để hoàn
thành bộ 03 Phiếu học tập đối chứng. Cô không chỉ cần các
em tìm ra công dụng, mà cần những lời giải thích thật sâu
sắc về sức mạnh của dấu chấm lửng trong từng câu văn.
Quy định như sau:
Tốc độ: Nhóm nào hoàn thành nhanh nhất.
Chất lượng: Phải đảm bảo Đúng và Đủ các ý phân tích về
cảm xúc, nhịp điệu.
Nhóm xuất sắc nhất sẽ giành được đặc quyền: Một lượt
quay tại 'Vòng quay may mắn' để mang về điểm cộng cho
cả nhóm mình.

Câu hỏi 1: Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong
các trường hợp sau:
a. Nhưng tôi chạm ngay vào một vật rắn. Tôi níu lấy
nó. Tôi cảm thấy mình được đưa lên mặt nước và dễ
thở hơn... Tôi ngất đi...
 Dấu chấm lửng thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng,
ngắt quãng.

Câu hỏi 1: Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong
các trường hợp sau:
b. Chính chúng ta đã biết rõ hơn ai hết tốc độ con
tàu này! Muốn đạt tốc độ đó cần có máy móc;
muốn điều khiển máy móc, phải có thợ. Từ đó tôi
kết luận rằng... chúng ta đã thoát chết!
 Dấu chấm lửng  Làm giãn nhịp điệu câu văn,
chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị
nội dung bất ngờ có sắc thái hài hước: từ việc phân
tích hết sức khoa học để đi đến một kết luận không
về khoa học mà về tính mạng của những người
đang nói.

Câu hỏi 1: Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong
các trường hợp sau:
c. Chúng tôi lần mò từng ngóc ngách, từ điện thờ thần Apô-lô đến thánh đường A-then-na Pờ-rô-nai-a, thậm chí
không bỏ sót những vết tích còn lại của đấu trường, rạp
hát,... bên bờ suối Cát-xta-líc.
- Tớ nghĩ ta nên quay lại điện thờ thần A-pô-lô, vì trong
câu đố có nhắc đến vị thần đội vòng nguyệt quế và nhấn
mạnh rằng chúng ta cần phải bày tỏ lòng thành kính... Tôi kết luận sau khi đã kiểm tra một vòng.
- Có lí! Nhưng mà cái khoản bày tỏ lòng thành kính ấy,
cậu bày tỏ đi nhé...

  - Dấu chấm lửng (1) phối hợp với dấu phẩy ngầm cho
biết nhiều sự vật, hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết.
- Dấu chấm lửng (2) thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng,
ngắt quãng.

1

1

1

10
2

1

Tr
àn
g
ph
áo
tay

2
1
Tr
àn
g 1
ph
áo
tay

1
1
2

Câu hỏi 2: Tìm trong văn bản Đường vào trung tâm
vũ trụ một câu có dấu chấm lửng với công dụng làm
giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện
của một từ ngữ biểu thị nội dung hài hước.
 Một câu có dấu chấm lửng trong văn bản Đường
vào trung tâm vũ trụ với công dụng làm giãn nhịp
điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ
ngữ biểu thị nội dung hài hước: "Chẳng qua chỉ là
cái... ổ voi thôi mà!".

"Chẳng qua chỉ là cái... ổ voi thôi mà!".
Trả lời các câu hỏi sau:
1. Nếu tác giả không dùng dấu chấm lửng mà viết liền
mạch là 'Chẳng qua chỉ là cái ổ voi thôi mà!' thì các
em còn thấy buồn cười không? Dấu chấm lửng ở
đây đã đóng vai trò gì trong việc 'dẫn dắt' cảm xúc
của người đọc?
2. Nếu em là diễn viên lồng tiếng cho nhân vật này,
em sẽ đọc đoạn trước dấu chấm lửng bằng giọng
điệu thế nào, và sau dấu chấm lửng em sẽ đổi
giọng ra sao? Tại sao sự thay đổi đột ngột đó lại
khiến khán giả bật cười?

"Chẳng qua chỉ là cái... ổ voi thôi mà!".
1.  Dấu chấm lửng đóng vai trò trì hoãn (giãn nhịp điệu).
Nó khiến người đọc nín thở chờ đợi một điều gì đó ghê
gớm, để rồi vỡ òa vì một điều tầm thường. Đó là thủ
pháp "gây cười" điển hình.
2.  Đoạn đầu đọc căng thẳng, nguy hiểm, đoạn sau đọc
nhẹ bẫng, tỉnh bơ. Chính sự đối lập giữa "nguy hiểm giả
tạo" và "sự thật hài hước" làm nên cái hay của câu văn.

Câu hỏi 3: Nêu công dụng của dấu ngoặc kép trong
các câu sau:
a. Cả Thần Đồng và tôi đều tin "cái rốn" ấy hẳn vẫn
còn ở trong đền chứ không thể là hòn đá Ôm-phe-lốt
kia.
b. Câu hỏi đầu tiên chạy qua đầu hắn chắc chắn là:
Sao có thể lưu giữ được những "hiện vật" này?

Học sinh thảo luận cặp đôi để hoàn thành phiếu học
tập

a. Dấu ngoặc kép ở đây dùng để đánh dấu từ ngữ được
hiểu theo nghĩa đặc biệt, nhằm nhấn mạnh vị trí trung
tâm của vũ trụ
b. Dấu ngoặc kép trong câu văn này cũng dùng để đánh
dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt, nhằm nhấn
mạnh ý nghĩa của từ và giúp người đọc hình dung Tâm
Vũ Trụ như một “viện bảo tàng” khổng lồ và sống động

LUYỆN TẬP

Lý thuyết chúng ta đã nắm kỹ rồi. Bây giờ, cô muốn
xem bạn nào có phản xạ nhanh và hiểu bài chính
xác nhất qua thử thách Quizizz này. Mời các em
đăng nhập vào lớp
https://wayground.com/admin/qu
iz/69a3c0e65b1389e9684bfae4?s
ource=quiz_share

VẬN DỤNG

Câu hỏi 4: Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về một
nội dung được gợi ra từ văn bản Đường vào trung tâm
vũ trụ, trong đó có sử dụng dấu chấm lửng.
Ví dụ:
Sau khi đọc xong văn bản Đường vào trung tâm vũ
trụ, tôi đã tưởng ra một thế giới diệu kì ở tâm Trái Đất.
Ở thế giới đó có tất cả các loài động vật từ xa xưa, từ
cổ tích cho đến nay. Đó là những con khủng long, là
người cá, chuồn chuồn,... Tôi ước gì mình cũng có thể
biết cách để có được "bước nhảy không gian". Khi đó
tôi có thể đi bất cứ đâu mà mình muốn.

MỞ RỘNG

Hoạt động 1. Nhìn hình – gửi chữ - trao
tình Huế
Các em hãy quan sát
mâm bánh truyền thống
này. Nếu phải giới thiệu
cho một người bạn
phương xa về sự đa
dạng của các loại bánh
Huế, em sẽ viết câu văn
như thế nào? Hãy sử
dụng dấu chấm lửng
để viết nhé!

Hoạt động 1. Nhìn hình – gửi chữ - trao
tình Huế

Ví dụ: Mâm bánh trên
bàn có đủ loại: bánh nậm,
bánh lọc, bánh bèo...

Hoạt động 1. Nhìn hình – gửi chữ - trao
tình Huế
Các em hãy quan sát
hình ảnh này. Nếu phải
giới thiệu cho một người
bạn phương xa về danh
lam thắng cảnh ở Huế,
em sẽ viết câu văn như
thế nào? Hãy sử dụng
dấu chấm lửng để viết
nhé!

Hoạt động 1. Nhìn hình – gửi chữ - trao
tình Huế
Ví dụ: Dọc theo dòng
sông Hương thơ mộng
là những công trình
kiến trúc cổ kính và uy
nghiêm: từ Đại Nội rêu
phong, chùa Thiên Mụ
trầm mặc đến các lăng
tẩm của vua quan nhà
Nguyễn... Mỗi bước
chân đều chạm vào một
trang lịch sử

Hoạt động 2. Yêu Huế – Hiểu câu – Rành dấu
dấu
Đọc câu văn sau và cho biết công dụng của dấu
chấm lửng
Ví dụ 1: "Bạn tôi cứ khen mãi
người con gái Huế có giọng nói
ngọt ngào như mía lùi, khiến
người nghe say đắm như uống
rượu. Tôi cười bảo: 'Cẩn thận
nghe, giọng nói ấy có thể làm
anh say đắm, nhưng cũng có
thể khiến anh... cháy túi vì mải
mê mua quà bánh đấy!”

Hoạt động 2. Yêu Huế – Hiểu câu – Rành dấu
dấu

 Dấu chấm lửng làm chậm nhịp
lại, đánh lừa người nghe đang
mong chờ một điều lãng mạn,
để rồi tung ra một thực tế hài
hước (cháy túi vì mua quà).

Hoạt động 2. Yêu Huế – Hiểu câu – Rành dấu
dấu
Đọc câu văn sau và cho biết công dụng của dấu
châm lửng
Ví dụ 2: “Mưa Huế đẹp lắm,
mưa như trút bao nỗi niềm vào
lòng sông Hương, khiến nhà
thơ nào cũng muốn làm một bài
thơ tình. Nhưng với tôi, mưa
Huế lại mang đến một cảm xúc
mãnh liệt hơn: Đó là cảm giác
muốn... ngủ nướng thêm vài
tiếng nữa!”

Hoạt động 2. Yêu Huế – Hiểu câu – Rành dấu
dấu

 Dấu chấm lửng tạo ra sự tò
mò, chuẩn bị cho một cái kết
hóm hỉnh, đời thường, trái
ngược với sự lãng mạn ban
đầu.

Tổng kết