PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ
NĂNG HỌC TẬP MÔN
KHOA
HỌC
TỰ
NHIÊN
Từ thao tác đo
đạc, dự báo
đến báo
cáo và
thuyết trình khoa học.

Video 1

I. PHƯƠNG PHÁP
TÌM HIỂU TỰ
NHIÊN

I. Phương pháp tìm hiểu
tự nhiên
Kiểm chứng
Khám
Tìm câu trả
phá
tự nhiên

Branc
h1

Mục
đích

lời
thực tiển

bằng dẫn
chứng
khoa học

Đặt câu
hỏi
Branc
h2

Hành
động

Đưa ra dự
đoán
Tiến hành
kiểm tra

Thu thập bằng
chứng
Trình bày kết
quả

Tập làm
nhà
c
ọ
h
a
o
kh
Đây là
nhiệm
vụ của
bạn!

Video 2

Quy trình 5 bước tìm hiểu
tự nhiên
Bước
1:
Đề
xuất
vấn
đề

Bước 2:
Đưa ra
dự
đoán
khoa
học

Bước 5:
Báo cáo
&
Thảo
luận

Bước nào
xác định
điều cần
nghiên
cứu?

Bước nào
tạo ra bằng
chứng
khoa học?

Bước 3:
Lập kế
hoạch
kiểm tra
Bước 4:
Thực
hiện
kế
hoạch

Kết quả
KHÔNG
p dxự
ại
khớ
Xenm? ét l
đoá u chỉnh
Điề
kế hoạch
Làm lại!

Làm gì khi
kết quả
không như
dự đoán?

Thử thách: Nghiên cứu khả năng
hòa tan
Chúng có hòa
tan trong
nước giống
nhau không?

Muối
ăn

Đườn
g

Đá vôi
dạng
bột

Kĩ năng 4.0: Tìm kiếm thông tin số hỗ
trợ dự đóán
1

2

3

4

5

Xác
định
thông
tin

Chọn
từ
khóa

Đọc
kết
quả

Chọn
nguồn uy
tín

Ghi
lại
link

Từ khóa
gợi ý

6

Đối
chiếu 23
Bộ lọc uy nguồn

tín

Trang cơ quan giáo dục,
có tên tác giả rõ ràng, nội
dung khoa học

Khả năng hòa tan của muối
ăn/đường trong nước

Blog cá nhân, nguồn
không ghi xuất xứ

Tính tan của calcium carbonate
trong nước

Sản phẩm
số

Từ khóa:
Nguồn tìm được:
Thông tin chính:
Đánh giá nguồn:

Video 3

Tiến hành thí nghiệm: Lập kế hoạch
& Thực hiện

+
3D
icon

+
5m
L

Lắc
đều
1-2
phút

1g hóa
chất/ốn
g

Quan
sát
trạng
thái

1

2

3

•
g
n
ợ
lư
h
ịn
đ
g
n
ú
đ
y
t • Lấ
ắ
m
o
à
v
g
n
ơ
ư
v
ể
đ
g
• Kh ô n
t
ấ
h
c
a
ó
h
m
ế
n
g
n
ô
h
ch sẽ
ạ
s
n
ọ
d
u
h
T
•
n
YÊU CẦU AN TOÀN: K
lẫ
n
ộ
Kh ô n g t r

Báo Cáo, Đánh Giá Nguồn &
Kết Luận
Nhiệm
vụ
tích hợp
Nguồn nào khớp
số

Checklist Báo
cáo
Vấn đề cần tìm
hiểu
Dự đoán
Cách tiến hành
Kết quả

Kết quả
thực nghiệm

Thông tin
Internet

So sánh dự đoán

ÌM
T
P
Á
H
P
G
N
Ơ
Ư
H
P
:
Ở
V
I
H
G
N
Ậ
KẾT LU
H
C
Á
C
À
L
)
C
Ớ
Ư
B
(5
N
IÊ
H
N
Ự
HIỂU T
À
V
G
N
Ợ
Ư
T
N
IỆ
/H
T
Ậ
V
Ự
S
Á
H
P
KHÁM
N
Ẫ
D
G
N
Ằ
B
N
IỄ
T
C
Ự
H
T
H
IN
M
G
CHỨN
CHỨNG KHOA HỌC.

với thực tế?
Nguồn nào chưa
rõ ràng?
Nguồn nào đáng
tin cậy nhất?
(Giải thích lí do)

Video 4

II. MỘT SỐ KĨ
NĂNG TIẾN TRÌNH
HỌC TẬP MÔN
KHOA HỌC TỰ
NHIÊN

1. Kĩ Năng Quan Sát: Mở Rộng Giới Hạn
Con Người
Thị
giác

Máy
ảnh

Kính
lúp

Vị
Chỉ khi an
giác

Thính
giác

toàn

Thước
đo

Kính
hiển vi

Thu nhận thông
tin:
đặc điểm, kích
thước,
hình dạng, vị trí

Khứ
giác

Xúc
giác

Dụng cụ giúp MỞ RỘNG phạm vi và CHÍNH XÁC hóa
thông tin thu được.

Nhiệt
kế

Nhiệm Vụ Khăn Trải Bàn: Quan Sát & Phân
Loại Hiện Tượng

Ý kiến
chung
của nhóm

Cháy r
ừng

Mua to kèm

tn
ứ
n
n
á
Hạn h

sấm sét

ẻ

Hoàn thành
Phiếu học tập
1

Video 5

Từ quan sát đến Đề xuất
giải
pháp
Phòng
chống
Ứng phó
(Trước khi xảy ra)

Quy hoạch vùng
sản xuất nương
rẫy.
Trồng cây
xanh.

Nghêm
cấm
chặt phá
rừng.

(Khi đang xảy ra)

Tuyên
truyền
không đốt
rừng.
Giảm
thiểu
khí thải.

Dị chuyển khỏ
i
nơi
cư trú (Sơ tán
).

1. Kĩ Năng Quan Sát
Phân Loại
Quan sát = 1 hoặc nhiều giác
.
n
ti
g
n
ô
th
n
ậ
h
n
u
th
ể
đ
n
a
u
q
i:
kh
ợ
r
t
ỗ
h
ụ
c
g
n
u
d
Cần
Đối tượng quá nhỏ / Khoảng
h
ín
h
c
u
ệ
li
ố
s
n
ầ
C
/
a
x
á
u
q
h
các
. n loại = Sắp xếp thành
xáhcâ
P
g
n
iố
g
m
iể
đ
c
ặ
đ
n
ê
tr
a
ự
d
m
nhó
hoặc khác nhau.

Quan sát chính xác
là cơ sở
ân loại đúng.

i
v
n
iể
h
h
Kín rộng
mở
i
v
m
phạ
ế
h
t
như
nào?

Căn cứ nà
o để
phân loại
hiện
tượng
tự nhiên?

ng
ô
h
k
o
Vì sa
n
ậ
u
l
t
ế
nên k
g
n
ằ
b
ỉ
ch
?
h
n
í
t
cảm

2. Kĩ Năng Liên Kết: Nhìn Nhận Vấn Đề
Tổng Thể
Kĩ năng liên
kết là là sử dụng
số liệu, kết quả
quan sát và điều
đã biết để xác
định mối quan hệ
mới của sự vật,
hiện tượng.

Vật
lí

Hóa
học

Nước có vai
trò gì với
Sinh vật?

Vòng tuần hoàn
của nước

Sinh
học

Vòng tuần hoàn
nước liên quan
quá trình Vật lí
nào?

Khoa
học
Trái
Đất

Cấu tạo
Hóa học của
nước là gì?

Thử Thách: Ghép Nối
Dữ
Kiện
Cột A - Tram
Cột B - Trạm
phát

thu
a.
...đây chính là
nguyên nhân người ta
cho rằng tạo ra từ
trường Trái Đất.

2. Nhân địa cấu cấu
tạo chủ yếu từ hợp
kim sắt và nickel...

b. ...dựa trên nhu cầu
cây trồng trong từng
thời kì sinh trưởng.

3. Lựa chọn phân
bón cho cây trồng...

c. ...vai trò quan trọng
trong quá trình quang
hợp của cây xanh.

1. Nước được cấu tạo từ
hai nguyên tố oxygen và
hydrogen. Nước có...

Thử Thách: Ghép Nối
Dữ
Kiện
Cột A - Tram
Cột B - Trạm
phát

thu
a.
...đây chính là
nguyên nhân người ta
cho rằng tạo ra từ
trường Trái Đất.

2. Nhân địa cấu cấu
tạo chủ yếu từ hợp
kim sắt và nickel...

b. ...dựa trên nhu cầu
cây trồng trong từng
thời kì sinh trưởng.

3. Lựa chọn phân
bón cho cây trồng...

c. ...vai trò quan trọng
trong quá trình quang
hợp của cây xanh.

1. Nước được cấu tạo từ
hai nguyên tố oxygen và
hydrogen. Nước có...

GHI NHỚ: Một hiện tượng luôn có thể giải thích bằng nhiều nguồn kiến
thức khác nhau. Cần dựa vào số liệu và quan sát để tạo mối liên hệ mới!

3. Kĩ Năng Đo: Tại Sao Cảm Giác Là
Chưa Đủ?
Cảm
tính

Chỉ dùng cảm giác để
ước lượng khối lượng
 Không chính xác,
khó so sánh

Khoa
học

Kết quả đo
chuẩn =
Giá trị số + Đơn
vị đo
+ Dụng cụ đo

Sử dụng phép đo để
cung cấp dữ kiện
khoa học

4 Bước thực hiện phép đo chuẩn
xác
Thông số đo lường cần
biết
• Chức năng
• Giới hạn đo (GHD)
• Độ chìa nhỏ nhất (DCNN)
• Đơn vị đo
• Cách đọc kết quả

Bậc 1
Ước
lượng

Bậc 2
Thực
hiện
phép đo

Bậc 3
Nhận xét
độ chính
xác

Bậc 4
Phân tích
& Thảo
luận

4. Kí năng đo: Thực hành đo khối
lượng sách
Khởi động cân

Đặt vật mẫu

Ghi nhận số liệu

Lặp lại ít nhất
3 lân
để lấy giá trị
trung bình.

Khởi động cân

Đặt vật mẫu

Ghi nhận số liệu

Lặp lại ít nhất 3 lân để
lấy giá trị trung bình.

Phân tích kết quả: Tại sao cần đo
nhiều lần?
Lầ n 1 :
:
2
n
ầ
L
Lầ n 3 :

g
n
u
Tr
:
h
n
ì
b

1,210 g

g
0
5
2
,
1

- Không bao giờ chỉ
dựa vào một lần đo.

1,240 g

- Kết quả trung bình
giúp tăng độ tin cậy
của số liệu.

1,23
3g

- Các lần đo khác nhau
do sai số của dụng cụ
hoặc thao tác.

4. Kĩ Năng Dự Báo: Nhìn Trước Tương
Suy luận điều sẽ xảy raLai
dựa trên
số liệu và hiểu biết khoa học.
Từquan
Dữsát,Liệu
Dự báo định
tính

Dự báo định
lượng

Mô tả xu hướng hoặc khả năng xảy ra.

Đưa ra con số cụ thể hoặc khoảng giá trị.

Nhiệt độ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng.

Nhiệt độ có thể tăng thêm 0,5°C.

Góc 1: Xác định nguyên nhân phát thải
khí nhà kính
Khác (Năng
lượng,
Xây dựng): 16%

Khai thác
rừng/
Mặt đất: 24%

Giao thông:
14%
Sản xuất
công nghiệp:
21%

Sản xuất
điện và
nhiệt: 25%
Khai thác
rừng/
Mặt đất: 24%

Nhiệm vụ: Phân tích biểu đồ
để
tìm nguồn phát thải lớn nhất.

Góc 2: Biện pháp giảm
phát thải khí carbon
dioxide

Lưu ý khoa học: Không chỉ liệt kê, nhà khoa học phải luôn
giải thích được vì sao giải pháp này lại giúp giảm carbon
dioxide!

Góc 3: Từ dữ liệu quá khứ đến dự báo
tương lai
Thực tế: Tăng khoảng
0,9°C
trong 100 năm qua.

1. Chọn nguồn uy
tín

2. Ghi nhận dữ
liệu

10 năm
tới

3. Xác định xu
hướng

4. Đưa ra dự
báo.

Góc 2: Biện pháp giảm phát thải khí
carbon dioxide
Sản xuất
điện/nhiệt

Giao
thông

Khai thác
rừng

Nguyên
nhân

Sử dụng
năng lượng
sạch
Phương tiện
công cộng

Trồng cây &
Bảo vệ rừng

Biện pháp

III. SỬ DỤNG CÁC
DỤNG CỤ ĐO
TRONG MÔN
KHTN 7

Cổng quang điện và đồng hồ
Nâng
độ chính
xác với công nghệ tự động.
đo cấp
hiện
số

Cổng quang
điện

Phát hiện vật
chuyển động đi
qua.

Đồng hồ đo
thời gian
hiện số

Hiển thị thời
gian chính xác,
được điều khiển
tự động.

Phương pháp "Hộp đen":
Tập trung vào chức năng và cách
sử dụng, chưa cần đi sâu cấu tạo
điện tử.

Cổng quang điện: “Đôi mắt” đo
thời gian
Phát tín
hiệu

Không che chắn cổng quang
khi chưa đo.
Đảm bảo vật đi đúng qua vùng cảm
biến.

Thu tín
hiệu

Tín
hiệu

Trình tự sử dụng bộ dụng cụ đo
thời gian
Kết
nối

Ghi
nhận

Khởi
động

Thực
hành

Phương pháp này tự động hóa việc đo lường,
loại bỏ sai số do phần xạ bấm tay của con người.

IV. BÁO
CÁO
THỰC
HÀNH

1. Viết báo cáo thực hành

Chuyển Đổi Số: Đưa Báo Cáo
Lên Padlet

Science
Blue

Growth
Green

Bảng kết quả rất rõ ràng,
nhưng nhóm bạn nhớ
bổ sung đơn vị đo nhé!

Mục
đích
Cách tiến
hành

Đăng tải đầy đủ cấu trúc. Đọc và phản hồi
mang tính xây dựng cho nhóm bạn.