CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NÀY

KHỞI ĐỘNG

KHỞI
ĐỘNG

1. Thế nào là chọn và nhân
giống vật nuôi?
2. Những kĩ thuật công nghệ sinh
học nào đang được ứng dụng?
3. Các kĩ thuật đó mang lại ý
nghĩa gì?

Suy nghĩ
Quét mã QR để
Trả lời trên Padlet

Quét mã QR

VIDEO 1

BÀI 6: ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ SINH HỌC
TRONG CHỌN VÀ NHÂN GIỐNG VẬT
NUÔI

I
.
II
.
III
.

IV.

NỘI DUNG BÀI
HỌC

CÔNG NGHỆ CẤY TRUYỀN
PHÔI

THỤ TINH TRONG ỐNG
NGHIỆM
XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH CỦA
PHÔI
ỨNG DỤNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ
TRONG CHỌN GIỐNG VẬT
NUÔI

I
.

CÔNG NGHỆ
CẤY TRUYỀN
PHÔI

VIDEO 2

1. Khái
niệm
Quá trình đưa

phôi
tạo ra từ cá thể cái
cho phôi vào tử cung
của cá thể cái nhận
phôi để mang thai.

I. CÔNG NGHỆ
CẤY TRUYỀN
PHÔI

Bò
cho
phôi

Bò
nhận
phôi

2. Các bước trong công
nghệ cấy truyền phôi
Quan sát Hình
6.1, mô tả các
bước trong công
nghệ cấy truyền
phôi ở bò

VIDEO 3

⟶ Các nhóm hãy số hóa sơ đồ này bằng
cách đăng nhập tài khoản chung, chỉnh sửa,
tinh chỉnh màu sắc, sắp xếp các bước tạo
thành một infographic trực quan trên Canva.

3. Ý nghĩa của công nghệ cấy truyền
phôi

Nhân
Tăng
đột phá số
nhanh

lượng con từ một
giống cái cao sản.
Thay đổi nhanh chất
lượng đàn.

Giống
Khai thác
triệt để
tốt

tiềm năng di truyền
của vật nuôi cao
sản, quý hiếm.

Giao
Dễ dàng
vận chuyển,
thương
trao đổi con giống
(dạng phôi) giữa các
quốc gia, vùng miền.

II
.

THỤ TINH TRONG
ỐNG NGHIỆM

II. THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM
(IVF)
1.
Khái
niệm
Trứng và tinh trùng được nuôi cấy và thụ tinh bên
ngoài cơ thể (trong ống nghiệm).

+
Trứng

Tinh
trùng

Đưa ra ngoài
cơ thể thụ tinh

Hợp
tử

Phôi

VIDEO 4

Quan sát Hình 6.3, mô tả các bước
thụ tinh trong ống nghiệm ở bò.

2. Các bước thụ tinh trong ống
nghiệm
01. Hút tế bảo trứng từ
buồng trứng

02. Nuôi để trứng phát
triển và chín
03. Thụ tinh nhân tạo
(Ngoài cơ thể)
04. Nuôi hợp tử phát triển
thành phôi dâu, phôi nang

3. Ý nghĩa của thụ tinh trong ống
nghiệm
Tạo ra nhiều phôi – Phổ biến cực nhanh
các đặc tính tốt của cá thể, giống.
Rút ngắn thế hệ – Đẩy nhanh tiến trình
chọn lọc giống.
Nền tảng công nghệ – Là cơ sở thiết yếu
cho cấy truyền nhân và cấy chuyển gene.

VIDEO 5

BẢNG SO
SÁNH
Tiêu
chí
Nơi thụ
tinh
Nguồn
phôi
Ý nghĩa cốt
lõi

Trong cơ thể bò cái
(In-vivo)

Thụ
tinh
ống
nghiệm
Ngoài cơ thể / Đĩa Petri
(IVF)
(In-vitro)

Thu hoạch từ bò cái
cho phôi

Nuôi cấy từ trứng
& tinh trùng

Nhân nhanh giống
cao sản

Rút ngắn thế hệ,
nền tảng chuyển gene

Cấy truyền
phôi

III.

XÁC ĐỊNH GIỚI
TÍNH CỦA PHÔI

1. Khái
niệm

Xác định giới tính của phôi là kĩ
thuật xác định sớm giới tính của vật
nuôi ngay trong giai đoạn phôi.

Mô tả các bước xác định giới tính
phôi ở vật nuôi
⟶ Em hãy sử dụng mô hình AI
(Gemini/ChatGPT) trên thiết bị cá nhân
để tra cứu thêm thông tin thực tế về vai
trò của công nghệ PCR trong việc nâng
cao độ chính xác khi xác định giới tính
phôi ở bò giống.

2. Các bước xác định giới
tính phôi ở vật nuôi

Bước
1:
Lấy mẫu
từ phôi

Bước 2:
Tách chiết
DNA của
mẫu phôi

Bước 3:
Khuếch đại
DNA của mẫu
phôi bằng
PCR với mỗi
đặc hiệu

Bước 4:
Điện di sản
phẩm PCR

Bước 5:
Đối chiếu sản
phẩm điện di để
xác định giới tính

3. Ý nghĩa của xác định giới tính
của phôi
Xác định giới tính trước khi cấy phôi

Lựa chọn phôi phù hợp mục tiêu chăn nuôi

Làm tăng hiệu quả của công nghệ cấy truyền phôi

Bò thịt - Cần ưu tiên
chọn nhiều bò đực.

Bò sữa - Cần ưu tiên
chọn nhiều bò cái mang
đặc tính ưu việt.

IV
.
ỨNG DỤNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ
TRONG CHỌN GIỐNG VẬT
NUÔI

Chỉ thị phân tử là đoạn DNA có liên kết chặt chẽ với gene quy định một tính trạng
cụ thể của vật nuôi. Chỉ thị phân tử có thể được di truyền qua các thế hệ, do dó
được sử dụng như một công cụ hữu hiệu trong việc chọn tạo giống.

Nhờ ứng dụng chỉ thị phân tử, các nhà chọn giống xác định được các gene mong
muốn trong giai đoạn sớm bằng kĩ thuật khuếch đại gene (PCR), giải trình tự gene,
phân tích đa hình nucleotide,... Nhờ đó rút ngắn thời gian chọn tạo giống mới, giảm
chi phí và công lao động.

Ở Việt Nam, bằng chỉ thị phân tử đã tạo thành công giống lợn Landrace và
Yorkshire kháng viêm khớp truyền nhiễm, đông thời có khả năng sinh trưởng tốt,
cho nâng suất cao.

Em có biết
? của bò nhận, đến khi sinh bê con khoảng
Kể từ khi phôi đượckhông
cấy vào tử cung

280 ngày. Bò con sinh ra có các đặc điểm di truyền giống với bò cho phôi. Hiện
nay, công nghệ cấy truyền phôi được sử dụng phổ biến ở nhiều nước trên thế
giới, góp phần nất ingắn thời gian nhân giống, tăng nhanh số lượng vật nuôi có
nâng suất, chất lượng cao.

LUYỆN
TẬP

LUYỆN
TẬP

Quét mã QR để ôn tập

VẬN
DỤNG

Quan sát hoạt động chăn nuôi ở địa
phương, hãy cho biết những kĩ thuật
nào của công nghệ sinh học đang được
ứng dụng trong chọn và nhân giống
vật nuôi ở địa phương em

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ

Ôn tập toàn bộ kiến thức Bài 6 và
hoàn thành bài tập SGK.

Thu thập dữ liệu và hoàn thiện bảng khảo sát thực tế
trên Google Sheets.

Đọc trước tài liệu chuẩn bị cho tiết: Ôn tập chương II.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
CHÚ Ý LẮNG NGHE