a. Thí nghiệm 1:
Cho một thìa nhỏ đường vào cốc nước, khuấy nhẹ. Quan sát hiện tượng?
 Hiện tượng: Đường tan trong nước tạo thành nước đường
Chất tan
Dung môi của đường
Dung dịch
Đường
Nước đường
Nước
DUNG D?CH
I. Dung môi – Chất tan - Dung dịch:
1. Thí nghiệm:
Ta nói:
BÀI 40
b. Thí nghiệm 2:
Cho một thìa nhỏ dầu ăn vào cốc 1 đựng xăng và cốc 2 đựng nước khuấy nhẹ. Quan sát hiện tượng?
Dung dịch
Dầu ăn
Nước
Dầu ăn
Xăng
Nước
 Hiện tượng: Xăng hòa tan được dầu ăn tạo thành dung dịch. Nước không hòa tan được dầu ăn.
 Ta nói: Xăng là dung môi của dầu ăn, nước không là dung môi của dầu ăn
a. Thí nghiệm 1:
BÀI 40
DUNG D?CH
I. Dung môi – Chất tan - Dung dịch:
1. Thí nghiệm:
b. Thí nghiệm 2:
2. Kết luận:
 Dung môi: Là chất có khả năng hòa tan chất khác để tạo thành dung dịch.
Chất tan: Là chất bị hòa tan trong dung môi.
Dung dịch: Là hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan.
II. Dung dịch chưa bão hòa – Dung dịch bão hòa:
1. Thí nghiệm:
II. Dung dịch chưa bão hòa – Dung dịch bão hòa:
Tiếp tục cho dần dần và liên tục đường vào cốc nước đường ở thí nghiệm 1, khuấy nhẹ. Quan sát hiện tượng xảy ra?
Đường
Nước
1. Thí nghiệm:
II. Dung dịch chưa bão hòa – Dung dịch bão hòa:
Dung dịch bão hòa
Đường
Nước
Đường không tan
Dung dịch chưa bão hòa
GĐ
đầu
GĐ
sau
 Hiện tượng:
Bài tập:
Chọn các cụm từ : Dung dịch, bão hòa, chưa bão hòa diền vào chổ trống của các câu sau:
Dung dịch ...................... là dung dịch có thể hòa tan thêm chất tan
Dung dịch ............... là dung dịch không thể tan thêm chất tan.
chưa bão hòa
bão hòa
2. Kết luận:
Ở một nhiệt độ xác định:

II - Dung dịch chưa bão hòa - dung dịch bão hòa:
Ví dụ: Ở 250C, 100 g nước có thể hòa tan tối đa 36 g muối ăn ( NaCl) để tạo thành dung dịch bão hòa.
Nếu ta hoà tan 30 g muối ăn vào 100 g nước thì dung dịch thu được là dung dịch bão hoà hay dung dịch chưa bão hoà?

 Dung dịch thu được là dung dịch chưa bão hoà
a. Thí nghiệm 1:
BÀI 40
DUNG D?CH
I. Dung môi – Chất tan - Dung dịch:
1. Thí nghiệm:
b. Thí nghiệm 2:
2. Dung môi – Chất tan – Dung dịch:
II. Dung dịch chưa bão hòa – Dung dịch bão hòa:
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. Làm thể nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn:
Thí nghiệm:
III - Làm thế nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn:
Có 4 ống nghiệm chứa nước, cho muối ăn (NaCl) vào - Ống 1: Để yên.
- Ống 2: Khuấy đều
Ống 3: Nghiền nhỏ muối rồi cho vào ống nghiệm để yên.
Ống 4: Đun nóng
Quan sát quá trình hòa tan của muối ăn (NaCl) xảy ra như thế nào?
Trường hợp 1
( Khuấy đều )
( đun nóng)
(Nghiền nhỏ)
( d? yờn )
Nh?ng tru?ng h?p n�o giỳp cho quỏ trỡnh hũa tan ch?t r?n trong nu?c x?y ra nhanh hon ?
Nước
Chất rắn
Chú thích:
Lượng nước, lượng chất rắn có trong mỗi cốc như nhau:
Thí nghiệm mô phỏng:
+ Khu?y dung d?ch
+ dun núng dung d?ch
+ Nghi?n nh? ch?t r?n


Trường hợp 2
Trường hợp 3
Trường hợp 4
III - Làm thế nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn:
Muốn chất rắn tan nhanh trong nước, ta thực hiện 1, 2 hoặc cả 3 biện pháp sau:
- Khuấy dung dịch.
- Đun nóng dung dịch.
- Nghiền nhỏ chất rắn
Vì sao những biện pháp trên lại có tác dụng thúc đẩy nhanh quá trình hoà tan chất rắn trong nước?
Khuấy dung dịch tạo ra tiếp xúc mới giữa phân tử chất rắn và các phân tử nước ⇒ Sự hòa tan diễn ra nhanh hơn.
Ở nhiệt độ càng cao, các phân tử chuyển động càng nhanh làm tăng số lần va chạm giữa các phân tử nước và bề mặt chất rắn ⇒ Sự hòa tan diễn ra nhanh hơn.
Nghiền nhỏ chất rắn làm tăng diện tích tiếp xúc giữa chất rắn và phân tử nước ⇒ Kích thước của vật rắn càng nhỏ thì sự hòa tan diễn ra càng nhanh.
Tiết 60
DUNG DỊCH
I. Dung môi – Chất tan - Dung dịch:
1. Thí nghiệm:
2. Dung môi – Chất tan – Dung dịch:
II. Dung dịch chưa bão hòa – Dung dịch bão hòa:
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. Làm thể nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn:
Muốn chất rắn tan nhanh trong nước, ta thực hiện 1; 2 hoặc cả 3 biện pháp sau:
+ Khuấy dung dịch. + Đun nóng dung dịch. + Nghiền nhỏ chất rắn.

Bài tập 1:
Trộn lẫn các chất sau, trường hợp nào tạo thành dung dịch, xác định dung môi và chất tan trong các trường hợp tạo thành dung dịch?
a/ Thuốc tím và nước.
b/ Dầu hỏa và nước.
c/ Muối ăn và nước.
Giải:
+ Các trường hợp tạo thành dung dịch : a và c
+ a/ Thuốc tím là chất tan, nước là dung môi.
c/ Muối ăn là chất tan, nước là dung môi.
Từ một dung dịch muối ăn chưa bão hòa. Hãy giới thiệu hai cách để chuyển dung địch trên thành dung dịch bão hòa. (các thí nghiệm được tiến hành ở nhiệt độ phòng)
Giải:
Cách 1: Từ từ cho thêm muối ăn vào dung dịch, khuấy đều cho đến khi muối không thể tan thêm được nửa -> dung dịch muối ăn bão hòa.
Cách 2: Để cho nước bay hơi đến khi xuất hiện muối kết tinh -> dung dịch muối ăn bão hòa.
Bài tập 2:
Chọn cụm từ thích hợp: dung dịch, chất tan, dung môi, chưa bão hòa, bão hòa . Điền vào chổ trống trong các câu sau:
+ Nước là ....................... của nhiều chất. Nó hòa tan được nhiều chất để tạo thành ..................
+ Chưng cất dung dịch muối ăn, ta sẽ thu được ............ là muối và ....................... là nước.
+ Hòa tan thêm muối ăn vào dung dịch muối ăn ............ .................................... cho đến khi muối không tan nữa, ta được dung dịch muối ........................................
+ Dung dịch muối ăn bão hòa sẽ trở thành dung dịch chưa bão hòa khi ta thêm ......................vào dung dịch.
chất tan
dung môi
dung môi
dung dịch
dung môi
chưa bão hòa
bão hòa
Bài tập 3:
1
2
3
4
5
6
Câu 1: Từ gồm 5 chữ cái: Là chất khí nhẹ nhất trong các chất khí. (5đ)
Câu 2: Từ gồm 4 chữ cái: Đây là chất khí chiếm 78% về thể tích không khí? (5đ)
Câu 3: Từ gồm 4 chữ cái: HCl, H2SO4 gọi chung là hợp chất gì? (5đ)
Câu 4: Từ gồm 7 chữ cái: Là phản ứng hóa học trong đó từ một chất sinh ra nhiều chất mới. (5đ)
Câu 5: Từ gồm7chữ cái: Là chất có khả năng hòa tan chất khác để tạo thành dung dịch. (5đ)
Câu 6 : Từ gồm 7 chữ cái: Là chất bị hòa tan trong dung môi.(5đ)
Trò chơi: Giải ô chữ
H
N
Ơ
T
N
H
N
H
Đ
Từ khóa : Gồm 14 chữ cái: Nói lên tính chất đặc trưng
của dung dịch.
1
2
3
4
5
6
Trò chơi: Giải ô chữ
Bài 1: Thế nào là dung dịch dung dịch chưa bão hòa, dung dịch bão hòa? Hãy dẫn ra những thí dụ để minh họa.
a) Dung dịch chưa bão hòa là dung dịch có thể hòa tan thêm chất tan.
b) Dung dịch bão hòa là dung dịch không thể hòa tan thêm chất tan.
Thí dụ: Cho dần dần và liên tục muối ăn vào cốc nước, khuấy đều, nhẹ.
Nhận xét: Ở giai đoạn đầu ta được dung dịch muối ăn, vẫn có thể hòa tan thêm muối ăn.
Ở giai đoạn sau ta được dung dịch muối ăn không thể hòa tan thêm muối ăn. Ta có dung dịch muối ăn bão hòa (lọc qua giấy lọc, có những tinh thể không tan).
Bài 2: Em hãy mô tả những thí nghiệm để chứng minh rằng muốn hòa tan nhanh một chất rắn trong nước ta có thể chọn những biện pháp nghiền nhỏ chất rắn, đun nóng, khuấy dung dịch.
- Cho cùng một lượng muối mỏ(tinh thể rất nhỏ) và muối hột hòa tan vào 2 cốc có cùng một thể tích nước và khuấy đều như nhau, ta nhận thấy muối mỏ tan nhanh hơn muối bột.
Cho một khối lượng đường như nhau vào 2 cốc thủy tinh có cùng thể tích nước. Một cốc để nhiệt độ phòng, một cốc đun nóng. Ta thấy cốc đun nóng đường tan nhanh hơn cốc không đun nóng.
- Cho một khối lượng đường như nhau vào 2 cốc thủy tinh có cùng thể tích nước. Một cốc để yên, một cốc khuây đều. Ta thấy cốc khuấy đường tan nhanh hơn cốc để yên.
Bài 3: Em hãy mô tả cách tiến hành những thí nghiệm sau:
a) Chuyển đổi từ một dung dịch NaCl bão hòa thành một dung dịch chưa bão hòa (ở nhiệt độ phòng).
b) Chuyển đổi từ một dung dịch NaCl chưa bão hòa thành một dung dịch bão hòa (ở nhiệt độ phòng).
a) Thêm nước (ở nhiệt độ phòng) vào dung dịch NaCl bão hòa được dung dịch chưa bão hòa.
b) Thêm NaCl vào dung dịch chưa bão hòa, khuấy tới khi dung dịch không hòa tan thêm được NaCl. Lọc qua giấy lọc, nước lọc là dung dịch NaCl bão hòa ở nhiệt độ phòng.
Bài 4: Cho biết ở nhiệt độ phòng thí nghiệm (khoảng 200C) 10 gam nước có thể hòa tan tối đa 20 gam đường 3,59 gam muối ăn.
a) Em hãy dẫn ra những thí dụ về khối lượng của đường, muối ăn để tạo ra những dung dịch chưa bão hòa với 10 gam nước.
b) Em có nhận xét gì nếu người ta khuấy 25 gam đường vào 10 gam nước; 3,5gam muối ăn vào 10 gam nước (nhiệt độ phòng thí nghiệm).
a) Hòa tan 15g đường (khối lượng đường nhỏ hơn 20g) trong 10g nước ở nhiệt độ phòng thí nghiệm được dung dịch đường chưa bão hòa.
Hòa tan 2g muối ăn (khối lượng muối ăn nhỏ hơn 3,59g) trong 10g nước ở nhiệt độ phòng thì nghiệm được dung dịch muối ăn NaCl chưa bão hòa.
Bài 4: Cho biết ở nhiệt độ phòng thí nghiệm (khoảng 200C) 10 gam nước có thể hòa tan tối đa 20 gam đường 3,59 gam muối ăn.
a) Em hãy dẫn ra những thí dụ về khối lượng của đường, muối ăn để tạo ra những dung dịch chưa bão hòa với 10 gam nước.
b) Em có nhận xét gì nếu người ta khuấy 25 gam đường vào 10 gam nước; 3,5gam muối ăn vào 10 gam nước (nhiệt độ phòng thí nghiệm).
b) Khuấy 25g đường vào 10g nước ở nhiệt độ phòng thí nghiệm được dung dịch đường bão hòa còn lại 25 - 20 = 5g đường không tan dưới đáy cốc ( do 10 gam nước có thể hòa tan tối đa 20g đường)
Nếu khuấy 3,5g NaCl vào 10g nước ở nhiệt độ phòng thí nghiệm thì toàn bộ lượng muối sẽ tan hết, được dung dịch NaCl chưa bão hòa.(do 10g nước hòa tan được 3,59 g muối ăn).
Bài 5: Trộn 1ml rượu etylic (cồn) với 10ml nước cất. Câu nào sau đây diễn đạt đúng:
A. Chất tan là rượu etylic, dung môi là nước.
B. Chất tan là nước, dung môi là rượu etylic.
C. Nước hoặc rượu etylic có thể là chất tan hoặc là dung môi.
D. Cả hai chất nước và rượu etylic vừa là chất tan, vừa là dung môi.
A
Bài 6: Hãy chọn câu trả lời đúng nhất.
Dung dịch là hỗn hợp:
A. Của chất rắn trong chất lỏng.
B. Của chất khí trong chất lỏng.
C. Đồng nhất của chất rắn và dung môi.
D. Đồng nhất của dung môi và chất tan.
E. Đồng nhất của các chất rắn lỏng và khí trong dung môi.
D
 Về nhà :
Học bài
Làm bài tập 3,4,5 và 6 trang 138 SGK
Chuẩn bị bài 41 độ tan của một chất trong nước.
Cảm ơn Quý Thầy, Cô giáo
và các em đã tham gia tiết học này
a. Thí nghiệm 1:
Cho một thìa nhỏ đường vào cốc nước, khuấy nhẹ. Quan sát hiện tượng?
 Hiện tượng: Đường tan trong nước tạo thành nước đường
Chất tan
Dung môi của đường
Dung dịch
Đường
Nước đường
Nước
Tiết 60
DUNG D?CH
I. Dung môi – Chất tan - Dung dịch:
1. Thí nghiệm:
Ta nói: