KHOA HỌC 5
BÀI 5. THỰC HÀNH NÓI KHÔNG
VỚI CÁC CHẤT GÂY NGHIỆN
(TIẾT 1+2)

Nêu những hoạt động
em thường thực hiện
để bảo vệ sức khoẻ thể
chất và tinh thần của
em.

Để bảo vệ sức khỏe thể chất và
tinh thần, em cần ăn uống đủ chất,
tăng cường luyện tập thể dục thể
thao, vui chơi giải trí lành mạnh;
không sử dụng các chất gây nghiện
như: thuốc lá, rượu, bia, ma túy, ... ;
không xem phim ảnh và sách báo
không lành mạnh.

Thứ năm ngày 14 tháng 10 năm 2021
Khoa học
BÀI 5. THỰC HÀNH NÓI KHÔNG VỚI CÁC
CHẤT GÂY NGHIỆN (Tiết 1+2)

MỤC TIÊU
- Nêu được một số tác hại của ma túy,
thuốc lá, rượu, bia.
- Rèn luyện kĩ năng từ chối sử dụng rượu,
bia, thuốc lá, ma túy.

1. Quan sát, đọc thông tin và trả lời:
a. Quan sát và đọc thông tin các hình
1, 2, 3:

b. Người trong từng hình
đang làm gì, nói gì với
bạn trai? Bạn trai đã làm
gì? Nói gì?
- Nếu là em, em có ứng
xử như bạn trai không?
Vì sao?

• Hình 1: Hai người đàn ông đang
uống rượu và rủ bạn trai uống rượu.
Bạn trai đã từ chối và nói rằng rượu
bia là chất gây nghiện, uống vào sẽ
có hại cho sức khỏe.
• Hình 2: Người đàn ông mời bạn trai
hút thuốc. Bạn trai từ chối và nói
rằng khói thuốc chứa nhiều chất
độc, có thể gây ra nhiều bệnh cho
con người.
• Hình 3: Người đàn ông đang hút
ma túy và mời bạn trai thử. Bạn trai
từ chối và nói rằng ma túy gây hại

Nếu là em, em cũng
sẽ cư xử như bạn trai vì
đó là những chất gây
nghiện không tốt cho
sức khỏe của bản thân
và làm hại cho gia đình
và xã hội.

2. Xếp các thẻ chữ phù hợp vào các ô
trong bảng học tập dưới đây:
Gây ra các bệnh về
tim mạch, hô hấp,
ung thư phổi. 
Gây ra các bệnh về
đường tiêu hoá, tim
mạch, thần kinh.
Huỷ hoại sức khoẻ,
dễ lây nhiễm HIV, ...

Gia đình thường
bất hoà, nghèo đi,
ảnh hưởng tới trật
tự xã hội.
Khi say hay gây
gổ, có thể gây tai
nạn giao thông.
Dễ mắc các bệnh
về đường hô hấp.

Lí do
Không
uống rượu,
bia vì:
Không hút
thuốc lá,
thuốc lào
vì:
Không sử
dụng ma
túy vì:

Có hại đối với
người sử dụng

Có hại đối với
người xung
quanh

3. BÁO CÁO
KẾT QUẢ EM
ĐÃ LÀM

Lí do

Có hại đối với
người sử dụng

Có hại đối với người
xung quanh

Không uống Gây ra các bệnh Khi say hay gây gổ,
rượu, bia vì: về đường tiêu có thể gây tai nạn
hoá, tim mạch, giao thông.
thần kinh.
Không hút Gây ra các bệnh Dễ mắc các bệnh về
thuốc lá, về tim mạch, hô đường hô hấp.
thuốc lào vì: hấp, ung thư
phổi. 
Không sử Huỷ hoại sức Gia đình thường bất
dụng ma túy khoẻ, dễ lây hoà, nghèo đi, ảnh
vì:
nhiễm HIV, ...
hưởng tới trật tự xã
hội.

4. ĐỌC, TRẢ LỜI VÀ VIẾT
Rượu, bia, thuốc lá, ma túy là các
chất gây nghiện. Ma túy là chất gây
nghiện bị Nhà nước cấm. Người sử dụng,
vận chuyển, buôn bán bán ma túy là
phạm pháp.
Các chất gây nghiện ảnh hưởng đến
sức khỏe, tính mạng của người sử dụng
và những người xung quanh; làm tiêu
hao tài sản vật chất và tinh thần của
bản thân, gia đình và xã hội; gây mất
trật tự an ninh xã hội.
Cần nói không với những chất gây
nghiện.

• Kể tên một số chất gây nghiện
• Vì sao không nên sử dụng rượu, bia,
thuốc lá và ma tuý?
• Một số chất gây nghiện là: bia

rượu, thuốc lá, ma túy.
• Không nên sử dụng rượu, bia,
thuốc lá và ma túy vì nó ảnh
hưởng đến sức khoẻ, tính mạng
của người sử dụng và người xung
quanh; làm tiêu hao tài sản vật
chất và tinh thần của bản thân,
gia đình và xã hội; gây mất trật

c. Viết vào vở tên
một số chất gây
nghiện mà chúng ta
không được thử,
không được dùng.

 Tên một số chất gây nghiện mà chúng
ta không được thử, không được dùng
là: ma túy, rượu, bia, thuốc lá, thuốc
lào.

1. Xử lí tình huống:
a. Đọc kĩ các tình huống dưới đây:
• Tình huống 1: Em bị một số người
bán hàng dụ dỗ, ép hút thửa thuốc lá.
Em sẽ ứng xử như thế nào?
• Tình huống 2: Em được mời, nài ép
phải uống rượu (hoặc bia) trong một
buổi tiệc. Em sẽ ứng xử như thế nào?
• Tình huống 3: Em bị một nhóm thanh
niên xấu dụ dỗ, em dùng thử ma túy.
Em sẽ ứng xử như thế nào?
b. Em suy nghĩ đưa ra cách ứng xử
trong mỗi tình huống trên.

XỬ LÍ TÌNH
HUỐNG

Tình
huống

Cách xử lí

Khi có người dụ dỗ, ép hút thử thuốc lá em sẽ trả lời
Tình
thẳng thắn: “Cám ơn, nhưng mình không hút thuốc”. Nếu
huống 1 người ấy vẫn cứ ép và ngay cả cười nhạo, em có thể nói

Tình
huống 2
Tình
huống 3

thêm là: “Vì biết là hút thuốc có hại cho sức khỏe nên mình
không hút” hay là “Đừng ép mình nữa. Hút hay không là
quyền của mình”. Nếu họ vẫn cố tình ép, em sẽ xin phép họ
rồi đi chỗ khác với một lí do là phải về nhà hoặc bận đi một
công việc khác...
Khi có người mời, nài ép phải uống rượu (bia) trong một
buổi tiệc em sẽ khéo léo từ chối và xin phép họ mình uống
nước lọc hoặc nước ngọt. Bởi vì mình chưa được phép sử
dụng các đồ uống có cồn và đó là thức uống gây hại cho sức
khỏe nên mình xin phép không uống.
Khi có đám thanh niên dụ dỗ, sử dụng ma túy, em sẽ
thẳng chắn từ chối với họ là: "Cảm ơn, nhưng tôi không sử
dụng". Nếu họ vẫn tiếp tục dụ dỗ và thậm chí ép buộc thì em
sẽ tìm cách tránh xa đám thanh niên đó, kể rõ câu chuyện
của mình cho người lớn (thầy cô, bố mẹ) và nhờ sự giúp đỡ
của người lớn để đảm bảo an toàn cho những ngày tiếp theo.

 Hãy thực hiện những việc em có thể
làm để giúp em và mọi người không sử
dụng thuốc lá, rượu bia và ma túy.
Những việc làm giúp em và mọi người không sử
dụng thuốc lá, rượu bia và ma túy là:
• Sống và suy nghĩ tích cực, tham gia nhiều hoạt động
bổ ích, có lợi cho sức khỏe (tập thể dục, đi bơi, chơi
nhạc cụ...)
• Tìm hiểu và đọc thêm nhiều kiến thức về các chất
gây nghiện để nâng cao sự hiểu biết của bản thân và
tránh xa chúng.
• Khéo léo nhắc nhở và động viên những người thân
không nên sử dụng bia rượu, thuốc lá và ma túy.
• Luôn từ chối thẳng thắn khi người khác mời sử
dụng rượu bia, thuốc lá và ma túy....

- Về nhà xem lại bài
- Chuẩn bị bài: Dùng thuốc an toàn