TRƯỜNG TH&THCS CÁT NÊ

Tập làm văn
Tiết 12: Luyện tập tả cảnh
(trang 62)

Bài 1: Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
a) Đoạn văn a :
Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời . Trời
xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên,
chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu
hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề.
Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ…Như
một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh
lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng.
Theo VŨ TÚ NAM

• Đoạn văn tả đặc điểm gì của biển?
Sự thay đổi màu sắc của mặt biển theo
sắc mây trời.

Khi bầu trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh

Khi bầu trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng…

Khi trời âm u … biển xám xịt, nặng nề

Khi trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ…

Để tả đặc điểm đó, tác giả đã quan sát
những gì và vào những thời điểm nào?
Tác
giả
quan
sát

Bầu trời
Mặt biển
Vào những thời
điểm khác nhau

Khi quan sát biển, tác giả đã có những
liên tưởng thú vị như thế nào?

Sự liên tưởng này có tác dụng gì?

b) Đoạn văn b :
Con kênh này có tên là kênh Mặt Trời. Nơi đây,
suốt ngày, ánh nắng rừng rực đổ lửa xuống mặt đất.
Bốn phía chân trời trống huếch trống hoác . Từ lúc
mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn không kiếm đâu ra
một bóng cây để tránh nắng . Buổi sáng , con kênh
còn phơn phớt màu đào , giữa trưa bỗng hóa ra một
dòng thủy ngân cuồn cuộn lóa mắt , rồi dần dần biến
thành một con suối lửa lúc trời chiều . Có lẽ bởi vậy
mà nó được gọi là kênh Mặt Trời .
Theo ĐOÀN GIỎI

Con kênh được quan sát vào những thời
điểm nào trong ngày ?
Con kênh được quan sát từ lúc mặt trời mọc
cho đến lúc mặt trời lặn.

Tác giả nhận ra đặc điểm của con kênh
chủ yếu bằng giác quan nào?
Tác giả quan sát bằng thị giác.

Nắng
đổ lửa
xuống
mặt
đất

Màu
Sắc
biến
đổi

Tác giả quan sát bằng xúc giác.

Thấy
nắng
nóng
như
đổ lửa

Tác dụng của việc liên tưởng khi quan sát
và miêu tả con kênh là gì?
Những liên tưởng của tác giả: làm cho
người đọc hình dung được sự đặc sắc của
con kênh vào những thời điểm mặt trời
chiếu sáng vào buổi sáng, trưa, chiều.

Bài 2: Dựa vào kết quả quan sát của
mình, em hãy lập dàn ý bài văn miêu tả
một cảnh sông nước (một vùng biển, một
dòng sông, một con suối hay một hồ nước)

Kênh đào ở miền Tây

Kênh đào trên thế giới

Bài văn tả cảnh thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả.
2. Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi
của cảnh theo thời gian.
3. Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người
viết.

Gợi ý:
- Em tả cảnh sông nước nào? ( vùng biển,dòng sông,
con suối hay hồ nước).
- Tả từng phần của cảnh hay tả sự thay đổi của cảnh
theo trình tự thời gian?
- Em định tả đặc điểm gì của cảnh, quan sát bằng
giác quan nào?
- Đặc điểm đó làm cho em liên tưởng đến điều gì?