MÔN : TẬP LÀM VĂN
Người thực hiện : Nguyễn Thu Hương

KHỞI ĐỘNG
: AI NHANH , AI ĐÚNG
Nêu cấu tạo của bài văn tả cảnh ?
Nêu nội dung của từng phần ?

Bài văn tả cảnh thường có ba phần :
Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả
Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian.
Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người viết.

TẬP LÀM VĂN
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH
(Trang 70)

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
VỊNH HẠ LONG
Vịnh Hạ Long là một thắng cảnh có một không hai của đất nước Việt Nam.
Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kì vĩ của thiên nhiên. Trên một diện tích hẹp
mọc lên hàng nghìn đảo nhấp nhô khuất khúc như rồng chầu phượng múa. Đảo có chỗ
sừng sững chạy dài như bức tường thành vững chãi, ngăn khơi với lộng, nối mặt biển
với chân trời. Có chỗ đảo dàn ra thưa thớt, hòn này với hòn kia biệt lập, xa trông như
quân cờ bày chon von trên mặt biển. Tuỳ theo sự phân bố của đảo, mặt vịnh Hạ Long
lúc tỏa mênh mông, lúc thu hẹp lại thành ao, thành vũng, lúc bị kẹp giữa hai triền đảo
như một dòng suối, lúc uốn quanh chân đảo như dải lụa xanh.

Thiên nhiên Hạ Long chẳng những kì vĩ mà còn duyên dáng. Nét
duyên dáng của Hạ Long chính là cái tươi mát của sóng nước, cái rạng
rỡ của đất trời. Sóng nước Hạ long quanh năm trong xanh. Đất trời Hạ
Long bốn mùa sáng nắng. Bốn mùa Hạ Long mang trên mình một màu
xanh đằm thắm: xanh biếc của biển, xanh lam của núi, xanh lục của trời.
Màu xanh ấy như trường cửu, lúc nào cũng bát ngát, cũng trẻ trung,
cũng phơi phới.

Tuy bốn mùa là vậy, nhưng mỗi mùa Hạ Long lại có những nét riêng biệt, hấp dẫn
lòng người. Mùa xuân của Hạ Long là mùa sương và cá mực. Mùa hè của Hạ Long là
mùa gió nồm nam và cá ngừ, cá vược. Mùa thu của Hạ Long là mùa trăng biển và
tôm he... Song quyến rũ hơn cả vẫn là mùa hè của Hạ Long. Những ngày hè đi bên bờ
Hạ Long ta có cảm giác như đi trước cửa gió. Ngọn gió lúc êm ả như ru, lúc phần
phật như quạt, mang cái trong lành, cái tươi mát của đại dương vào đất liền, làm
sảng khoái tâm hồn ta. Trong tiếng gió thổi, ta nghe tiếng thông reo, tiếng sóng vỗ,
tiếng ve ran và cả tiếng máy, tiếng xe, tiếng cần trục từ trên các tầng than, bến cảng
vọng lại. Những âm thanh của sự sống trăm ngả tụ về, theo gió ngân lên vang vọng.

Núi non, sóng nước tươi đẹp của Hạ Long là một bộ
phận của non sông Việt Nam gấm vóc mà nhân dân
ta đời nọ tiếp đời kia mãi mãi giữ gìn.
Theo Thi Sảnh

a) Xác định phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn
trên.
b) Phần thân bài gồm có mấy đoạn ? Mỗi đoạn miêu
tả những gì?
c) Những câu văn in đậm có vai trò gì trong mỗi đoạn
và trong cả bài?

1. Thảo luận nhóm đôi : 5 phút

a)Xác định phần mở bài, thân bài, kết bài của bài
văn trên.
- Mở bài: Vịnh Hạ Long … đất nước Việt Nam.
- Thân bài: Cái đẹp của Hạ Long … theo gió ngân lên
vang vọng.
- Kết bài: Núi non,sóng nước …mãi mãi giữ gìn.

b) Phần thân bài gồm có mấy đoạn? Mỗi đoạn miêu tả
những gì?
Thân bài gồm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: Tả sự kì vĩ của thiên nhiên Hạ Long
+ Đoạn 2: Tả vẻ duyên dáng của thiên
nhiên Hạ Long
+ Đoạn 3: Tả những nét riêng biệt, hấp dẫn của vịnh Hạ
Long qua mỗi mùa

Những câu văn in đậm :
- Cái đẹp của Hạ Long trước hết là sự kì vĩ của thiên nhiên.
- Thiên nhiên Hạ Long chẳng những kì vĩ mà còn duyên dáng.
- Tuy bốn mùa là vậy, nhưng mỗi mùa Hạ Long lại có những
nét riêng biệt, hấp dẫn lòng người.

c) Những câu văn in đậm có vai trò gì trong mỗi
đoạn và trong cả bài?
Những câu văn in đậm có vai trò :
+ Trong mỗi đoạn: Là câu mở đầu mỗi đoạn và
nêu ý bao trùm của đoạn.
+ Trong cả bài: Mỗi câu văn nêu một đặc điểm của
cảnh vật được tả, đồng thời liên kết các đoạn văn
trong bài với nhau.

Khi được đến thăm quan những danh
lam thắng cảnh của đất nước ,em và
mọi người cần làm gì để giữ gìn vẻ đẹp
thiên nhiên nơi đó ?

Là học sinh , em cần làm gì để trường em
xanh –sạch – đẹp ?

2.
Dưới đây là phần thân bài của một bài văn tả
cảnh Tây Nguyên. Em hãy lựa chọn câu mở đoạn
thích hợp nhất từ những câu cho sẵn dưới mỗi
đoạn

Đoạn 1:
[…] Phần phía nam của dải Trường Sơn nằm ở đây với nhiều ngọn núi
cao từ 2000 đến 2600 mét, quanh năm mây phủ trắng đầu. Bên những
chóp núi cao là những thảm rừng dày. Có nhiều khu nguyên sinh từ bao
đời nay chưa in dấu chân người.
a) Tây Nguyên là miền đất núi non điệp trùng.
b) Tây Nguyên có núi cao chất ngất, có rừng cây đại ngàn.
c) Đến với Tây Nguyên là đến với mảnh đất của những cánh rừng
hoang sơ.

Đoạn 2:
[…] Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những đồi đất đỏ như vung úp nối
nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó đây, những cụm rừng xanh thẫm như ốc đảo nổi lên giữa
thảo nguyên. Những đồn điền cà phê, chè,… tươi tốt mênh mông. Những rẫy lúa, nương ngô
bên những mái nhà sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối, hoặc quây quần trên những ngọn
đồi. 
Theo AY DUN và LÊ TẤN
a) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn là miền đất của
những dòng sông cuồn cuộn, những dòng suối nên thơ.
b) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi, có rừng. Tây Nguyên còn là miền đất âm vang tiếng
cồng chiêng từ ngàn đời.
c) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn có những thảo
nguyên rực rỡ trong nắng dịu mùa xuân, như những tấm thảm lụa muôn màu, muôn sắc.

2 . Thảo luận nhóm đôi : 2 phút

Đoạn 1
[ …] Phần phía nam của dải Trường Sơn ở đây với nhiều ngọn
núi cao từ 2000 đến 2600 mét, quanh năm mây trắng phủ đầu.
Bên những chóp núi cao là những thảm rừng dày. Có những
khu rừng nguyên sinh từ bao đời nay chưa in dấu chân người.
a) Tây Nguyên là miền đất núi non điệp trùng.
b) Tây Nguyên có núi cao chất ngất, có rừng cây đại ngàn.
c) Đến với Tây Nguyên là đến với mảnh đất của những
cánh rừng hoang sơ.

Đoạn 1

Tây Nguyên có núi cao chất ngất, có rừng cây đại
ngàn. Phần phía nam của dải Trường Sơn ở đây với
nhiều ngọn núi cao từ 2000 đến 2600 mét, quanh năm
mây trắng phủ đầu. Bên những chóp núi cao là những
thảm rừng dày. Có những khu rừng nguyên sinh từ
bao đời nay chưa in dấu chân người.

Đoạn 2
[ … ] Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những đồi đất đỏ
như vung úp nối nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó đây, những cụm rừng
xanh thẫm như ốc đảo nổi lên giữa thảo nguyên. Những đồn điền cà phê,
chè, ... tươi tốt mênh mông. Những rẫy lúa, nương ngô bên những mái nhà
sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối, hoặc quây quần trên những ngọn đồi.
a) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn là
miền đất của những dòng sông cuồn cuộn, những dòng suối nên thơ.
b) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi, có rừng. Tây Nguyên còn là miền
đất âm vang tiếng cồng chiêng từ ngàn đời.
c) Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm. Tây Nguyên còn có
những thảo nguyên rực rỡ trong nắng dịu mùa xuân, như những tấm thảm
lụa muôn màu, muôn sắc.

Đoạn 2

Nhưng Tây Nguyên đâu chỉ có núi cao và rừng rậm.
Tây Nguyên còn có những thảo nguyên rực rỡ trong nắng
dịu mùa xuân, như những tấm thảm lụa muôn màu, muôn
sắc. Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những
đồi đất đỏ như vung úp nối nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó
đây, những cụm rừng xanh thẫm như ốc đảo nổi lên giữa thảo
nguyên. Những đồn điền cà phê, chè, ... tươi tốt mênh mông.
Những rẫy lúa, nương ngô bên những mái nhà sàn thấp thoáng
trải dài ven bờ suối, hoặc quây quần trên những ngọn đồi.

Hãy nêu cảm nghĩ của em về đất nước Việt Nam thân yêu ?

3. Hãy viết câu mở đoạn cho một trong hai
đoạn văn ở bài tập 2 theo ý của riêng em.

Bài 3. Hãy viết câu mở đoạn cho một trong hai đoạn văn
ở bài tập 2 theo ý của riêng em.
Đoạn 1
Cũng như nhiều vùng núi trên đất nước ta, Tây Nguyên
đẹp
Tây
Nguyên
trước
hết
ở núi
Đến
với
Tâycủa
Nguyên,
sẽ hùng
hiểu thế
là núilà
cao,
rừng
rậm
.ngàn.vĩ
cóVẻ
những
dãy
núi ta
cao
vĩ,nào
những
rừng
câynon
đạihùng
và những thảm rừng dày.
[................................................................................................................
]

Phần phía nam của dải Trường Sơn nằm ở đây với nhiều ngọn núi cao từ
2000 đến 2600 mét, quanh năm mây trắng phủ đầu. Bên những chóp núi cao
là những thảm rừng dày. Có nhiều khu rừng nguyên sinh từ bao đời nay chưa
in dấu chân người.

Đoạn 2
Nhưng
nguyên
đâuchỉ
chỉlàcó
núi cao,
rừngnúi
rậm.
Người
Tây Tây
Nguyên
không
mảnh
đất của
rừng.
Tây Tây
Nguyên còn
nguyên
còn tựdu
hào
vềbởi
những
thảo
nguyên
rựctươi
rỡ sắc
màu.
hấp
dẫn khách
lịch
những
thảo
nguyên
đẹp,
muôn màu.
[……………………………………………………………………………………...]

Những đồi tranh vàng óng lao xao trong gió nhẹ. Những đồi đất đỏ như vung úp nối
nhau chạy tít tắp tận chân trời. Đó đây những cụm rừng xanh thẫm như ốc đảo nổi lên
giữa thảo nguyên. Những đồn điền cà phê, chè,... tươi tốt mênh mông. Những rẫy lúa,
nương ngô bên những mái nhà sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối, hoặc quây quần
trên những ngọn đồi..

Câu mở đoạn có vai trò như thế nào trong mỗi đoạn ?

Là câu mở đầu mỗi đoạn và nêu ý bao trùm của đoạn văn.
Câu mở đoạn có vai trò như thế nào trong cả bài văn ?

Câu mở đoạn có vai trò chuyển đoạn ,
nối kết các đoạn văn với nhau trong bài văn .

VẬN DỤNG
- Về nhà viết lại câu mở đoạn cho mỗi đoạn văn ở bài tập 2 trang
72 , sgk