1. Có thể nối các vế trong câu ghép bằng cách nào?
2. Trong câu ghép có những quan hệ từ, cặp quan
hệ từ nào thường được dùng?

Thứ Năm, ngày 9 tháng 2 năm 2023

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

I. NHẬN XÉT:
1. Cách nối và cách sắp xếp các vế câu trong hai câu ghép sau
đây có gì khác nhau?
a) Vì con khỉ này rất nghịch nên các anh bảo vệ thường phải cột dây.
(chỉ nguyên nhân)
(chỉ kết quả)
b) Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu hiểu ngay đến đó và
(chỉ kết quả)
(chỉ nguyên nhân)
có trí nhớ lạ thường.

2. Tìm thêm những quan hệ từ và cặp quan hệ từ
dùng để nối các vế câu có quan hệ nguyên nhân- kết
quả.
- Một quan hệ từ: bởi vì, nên, cho nên, …
- Cặp quan hệ từ:
bởi vì… cho nên…; tại vì… cho nên…;
do… nên…; do… mà…; nhờ… mà…

II. GHI NHỚ:
Để thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa
hai vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng:
- Một quan hệ từ: bởi vì, nên, cho nên,…
- Hoặc một cặp quan hệ từ: vì… nên…;
bởi vì… cho nên…; tại vì… cho nên…;
do… nên…; do… mà…; nhờ… mà…

III. LUYỆN TẬP:
Bài 1: Tìm các vế câu chỉ nguyên nhân, chỉ kết quả và
quan hệ từ, cặp quan hệ từ nối các vế câu này trong
những ví dụ sau:
a)
b)

Bởi chưng bác mẹ tôi nghèo
Cho nên tôi phải băm bèo, thái khoai.
CA DAO

Vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học.

TRINH ĐƯỜNG

c) Lúa gạo quý vì ta phải đổ bao mồ hôi mới làm ra được.
Vàng cũng quý vì nó rất đắt và hiếm.
TRỊNH MẠNH

Bài 1:
Câu ghép

Vế câu chỉ Vế câu chỉ kết QHT – cặp
nguyên nhân
quả
QHT

a) Bởi chưng bác mẹ tôi nghèo
Cho nên tôi phải băm bèo, thái khoai.

b) Vì nhà nghèo quá,
phải bỏ học.

bác mẹ tôi
nghèo

chú nhà nghèo quá

tôi phải băm bèo, Bởi chưng…
thái khoai
Cho nên
chú phải bỏ học

ta phải đổ bao lúa gạo quý
c) Lúa gạo quý vì ta phải đổ mồ hôi mới làm
bao mồ hôi mới làm ra được. ra được
Vàng cũng quý vì nó rất đắt
nó rất đắt và vàng cũng quý
và hiếm.
hiếm

vì
vì
vì

Bài 2: Từ một câu ghép đã dẫn ở bài tập 1, hãy tạo ra
một câu ghép mới bằng cách thay đổi vị trí của các vế
câu
a) Tôi phải băm bèo thái khoai vì gia đình tôi nghèo.
Tôi phải băm bèo thái khoai vì bố mẹ tôi nghèo.
b) Chú phải bỏ học vì nhà nghèo quá.
Chú phải bỏ học do nhà nghèo quá.
c) Vì người ta phải đổ bao mồ hôi mới làm ra được lúa gạo nên
nó rất quý. Vì vàng rất đắt và hiếm nên vàng cũng rất quý.

Bài 3: Chọn quan hệ từ trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi
chỗ trống. Giải thích vì sao em chọn quan hệ từ ấy.
a) Nhờ
… thời tiết thuận nên lúa tốt.
b) Tại
… thời tiết không thuận nên lúa xấu.
(tại, nhờ)

Bài 4: Thêm vào chỗ trống một vế câu thích hợp để tạo
thành câu ghép chỉ nguyên nhân – kết quả:
a) Vì bạn Dũng không thuộc bài ….
b) Do nó chủ quan ….
c) …. nên Bích Vân đã có nhiều tiến bộ trong học tập.

a) Vì bạn Dũng không thuộc bài nên bạn ấy bị điểm kém.
Vì bạn Dũng không thuộc bài, cả tổ mất điểm thi đua.

b) Do nó chủ quan nên nó bị điểm kém.
Do nó chủ quan nên bài thi của nó không đạt điểm cao.

c) Nhờ cả tổ tận tình giúp đỡ nên Bích Vân đã có nhiều tiến bộ
trong học tập.

Nhờ cô giáo tận tình dạy bảo nên Bích Vân đã có nhiều tiến bộ
trong học tập.

- Để thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa 2 vế câu
ghép ta làm thế nào?
DẶN DÒ:
- Học thuộc phần “Ghi nhớ”.
- Đặt 5 câu ghép thể hiện quan hệ nguyên nhân- kết quả.
- Chuẩn bị bài: Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
(tiếp).