I. Nhận xét
1. Tìm câu ghép trong đoạn trích sau:
Trong hiệu cắt tóc, anh công nhân l-va-nốp đang chờ tới lượt
mình thì cửa phòng lại mở, một người nữa tiến vào... Một lát
sau, l-va-nốp đứng dậy nói: "Đồng chí Lê-nin, giờ đã đến lượt tôi.
Tuy đồng chí không muốn làm mất trật tự, nhưng tôi có quyền
nhường chỗ và đổi chỗ cho đồng chí. Đó là quyền của tôi."
Mọi người đều cho là l-va-nốp nói rất đúng. Lê-nin không tiện từ
chối, đồng chí cảm ơn l-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
Theo HỒ LÃNG

I. Nhận xét
2. Xác định các vế câu trong từng câu ghép.
Trong hiệu cắt tóc, anh công nhân l-va-nốp đang chờ tới lượt
mình thì cửa phòng lại mở, một người nữa tiến vào... 
Tuy đồng chí không muốn làm mất trật tự, nhưng tôi có quyền
nhường chỗ và đổi chỗ cho đồng chí.
Lê-nin không tiện từ chối, đồng chí cảm ơn l-va-nốp và ngồi
vào ghế cắt tóc.

3. Cách nối các vế câu trong những câu ghép nói trên có gì khác nhau ?
Trong hiệu cắt tóc, anh công nhân l-va-nốp đang chờ tới lượt mình thì cửa
phòng lại mở , một người nữa tiến vào... 
Tuy đồng chí không muốn làm mất trật tự,
chỗ và đổi chỗ cho đồng chí.

nhưng tôi có quyền nhường

Lê-nin không tiện từ chối , đồng chí cảm ơn l-va-nốp và ngồi vào ghế cắt
tóc.
Câu ghép
Câu số 1
Câu số 2
Câu số 3

Ranh giới giữa các vế câu được đánh dấu bằng

- Vế 1 và vế 2 nối với nhau bằng quan hệ từ thì
- Vế 2 và vế 3 nối với nhau trực tiếp (dấu phẩy)
Vế 1 với vế 2 nối với nhau bằng cặp quan hệ từ Tuy .... nhưng
Vế 1 và vế 2 nối với nhau trực tiếp (dấu phẩy)

II. Ghi nhớ
1. Các vế câu trong câu ghép có thể nối với nhau bằng một quan hệ
từ hoặc một cặp quan hệ từ.
2. Những quan hệ từ thường được dùng là: và, rồi, thì, nhưng, hay,
hoặc, nên, còn, mà, vì, bởi, nhờ, do, …..
3. Những cặp quan hệ từ thường được dùng là:
- Vì… nên…; do… nên; nhờ…mà… (nguyên nhân – kết quả)
- Nếu…thì…; giá…thì….; hễ…thì… ( đk – kết quả; giả thiết – kết quả)
- Tuy…nhưng…; mặc dù…nhưng… (tương phản)
- Chẳng những…mà…; không chỉ…mà…. (tăng tiến)
- Vừa…. đã….; chưa…đã….; chỗ nào….chỗ ấy…; càng…càng….;
vừa….vừa…; mới…đã…. (hô ứng)

III. Luyện tập
1. Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Xác định các vế câu và
các cặp quan hệ từ trong câu.
Nếu trong công tác, các cô, các chú được nhân dân ủng hộ,
làm cho dân tin, dân phục, dân yêu thì nhất định các cô, các chú
thành công. Muốn được như vậy, phải trau dồi đạo đức cách
mạng.
HỒ CHÍ MINH

2. Trong hai câu ghép ở cuối đoạn văn dưới đây, tác giả đã lược bớt quan
hệ từ. Hãy khôi phục lại những từ bị lược và giải thích vì sao tác giả lược
các từ đó.
Thái hậu ngạc nhiên nói :
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử ?
Tô Hiến Thành tâu :
Nếu Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường.
- (.........)
thì thần xin cử Trần Trung Tá.
Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp nước (.......)
Theo QUỲNH CƯ - ĐỖ ĐỨC HÙNG

Tác giả lược bớt các từ đó để câu văn được gọn gàng, không
nặng nề và tránh lặp từ nhưng người đọc vẫn hiểu đúng và đầy
đủ nghĩa của câu đó.

3. Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ trống :
a)

Quan hệ
còn
tương
Tấm chăm chỉ, hiền lành ...…..Cám thì lười biếng, độc ác. phản
mà

Quan
hệ
nhưng
b) Ông đã nhiều lần can gián .............. vua không nghe.
tương phản
mà

hay bạn đến nhà mình ? Quan hệ lựa chọn
c) Mình đến nhà bạn ...........