KHỞI ĐỘNG

1. Từ đồng nghĩa với công dân là:
a)
a) Nhân dân, dân chúng, dân.
b) Đồng bào, nhân dân, dân chúng.
c) Dân, nông dân, công chúng.
2. Em hãy nêu :
a)  Công có nghĩa là "của nhà nước, của chung".
công dân, công cộng, công chúng.
b)  Công có nghĩa là "không thiên vị".
công bằng, công lí, công minh, công tâm.
c)  Công có nghĩa là "thợ, khéo tay".
công nhân, công nghiệp.

Thứ ba, ngày 25 tháng 1 năm 2024
Luyện từ và câu
Bài: Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
I. Nhận xét: 
1. Tìm câu ghép trong đoạn trích sau:
Trong hiệu cắt tóc, anh công nhân I - va - nốp đang chờ
tới lượt mình thì cửa phòng lại mở, một người nữa tiến
vào… Một lát sau, I - va - nốp đứng dậy nói: " Đồng chí
Lê - nin, giờ đã đến lượt tôi. Tuy đồng chí không muốn
làm mất trật tự, nhưng tôi có quyền nhường chỗ cho đồng
chí. Đó là quyền của tôi."
  Mọi người đều cho là I - va - nốp nói rất đúng. Lê - nin
không tiện từ chối, đồng chí cảm ơn I - va - nốp và ngồi
vào ghế cắt tóc.
Theo Hồ Lãng

- Câu ghép: Các câu: 1, 2, 3, 6 là câu ghép.
- Câu số 4, số 5 là câu đơn.
2. Xác định các vế trong từng câu ghép.

3. Cách nối các vế câu trong những câu ghép nói trên có
gì khác nhau?
Các vế câu ghép

Cách nối các vế câu ghép

Câu 1: Trong hiệu cắt tóc, anh
Câu 1:
công nhân I-va-nốp đang chờ tới - Vế 1 và 2 nối với nhau bằng quan
lượt mình /
hệ từ thì
thì cửa phòng lại mở, /
- Vế 2 và 3 nối với nhau trực tiếp
 một người nữa tiến vào. 
(giữa 2 vế có dấu phẩy).
Câu 2: Tuy đồng chí không
Câu 2: Vế 1 và 2 nối với nhau bằng
muốn làm mất trật tự/
quan hệ từ tuy... nhưng.
nhưng tôi có quyền nhường chỗ
và đổi chỗ cho đồng chí. 
Câu 3: Lênin không tiện từ
chối, /
đồng chí cảm ơn I-va-nốp và
ngồi vào ghế cắt tóc. 

Câu 3: Vế 1 và 2 nối trực tiếp (giữa
2 vế có dấu phẩy).

II. Ghi nhớ
1. Các vế câu trong câu ghép có thể được nối với nhau
bằng một quan hệ từ hoặc một cặp quan hệ từ
2.Những quan hệ từ thường được dùng là: và, rồi, thì,
nhưng, hay, hoặc,...
3.Những cặp quan hệ thường được dùng là:
- vì...nên..., do...nên..., nhờ...mà...
- nếu...thì..., giá...thì..., hễ...thì...
- tuy...nhưng..., mặc...dù...nhưng....
- chẳng những...mà..., không chỉ...mà...
III. Luyện tập

1. Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Xác định các vế
câu và các cặp quan hệ từ trong câu.
Nếu trong công tác, các cô, các chú được nhân dân ủng
hộ, làm cho dân tin, dân phục, dân yêu thì nhất định các cô,
các chú thành công. Muốn được như vậy, phải trau dồi đạo
đức cách mạng.
HỒ CHÍ MINH
Câu 1 là câu ghép có 2 vế câu
Nếu trong công tác, các cô, các chú được nhân dân ủng
hộ, làm cho dân tin, dân phục, dân yêu // thì nhất định các
cô, các chú thành công.
Cặp quan hệ từ trong câu là: nếu... thì.

2. Trong hai câu ghép ở cuối đoạn văn dưới đây, tác giả đã
lược bớt quan hệ từ. Hãy khôi phục lại những từ bị lược và
giải thích vì sao tác giả lược các từ đó.
Thái hậu ngạc nhiên nói :
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử ?
Tô Hiến Thành tâu :
- (…) Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ
Tán Đường. Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp nước (…)
thần xin cử Trần Trung Tá.
Theo QUỲNH CƯ – ĐỖ ĐỨC HÙNG
(Nếu) Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ
Tán Đường. Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp
nước (thì) thần xin cử Trần Trung Tá.
→ Tác giả lượt bớt các từ trên để câu văn gọn, tránh lặp.
Tuy lượt bớt nhưng người đọc vẫn hiểu được.

3. Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi ô trống:
a) Tấm chăm chỉ, hiền lành  còn
…  Cám thì lười biếng, độc ác.
b) Ông đã nhiều lần can gián  nhưng
…  vua không nghe.
c) Mình đến nhà bạn  hay
…  bạn đến nhà mình ?