1.Đọc kết quả quan sát một cây em
thích trong khu vực nơi em ở.
2.Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều
gì?

-Quan sát theo một trình tự hợp lí .
-Sử dụng các giác quan khi quan sát
.

Thứ tư, ngày 22 tháng 2 năm
2023

Tập làm văn

SGK / 41

Bài 1: Dưới đây là một số đoạn văn tả lá, thân và gốc một
số loài cây. Theo em, cách tả của tác giả trong mỗi đoạn
văn có gì đáng chú ý?
a/ Tả lá cây :
Lá bàng
Có những cây mùa nào cũng đẹp như cây
bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông
như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên
thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là
màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu
lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày
cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ
đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ
như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày
không chán. Năm nào tôi cũng chọn lấy
mấy lá thật đẹp về phủ một lớp dầu
mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi
lên chất liệu gì không? Chất sơn mài.
Màu lục: Màu xanh sẫm pha vàng

b/ Tả thân cây và gốc cây
Cây sồi già
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó
là một cây sồi lớn, hai người ôm không xuể,
có những cành có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây
nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù
xì không cân đối, với những ngón tay quều
quào xoè rộng, nó như một con quái vật già
nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám
bạch dương tươi cười.
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có
một tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả
rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm
màu, đang say sưa ngây ngất, khẽ đung đưa
trong nắng chiều. Không còn thấy những
ngón tay co quắp, những vết sẹo và vẻ ngờ
vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ
cứng già hàng thế kỉ, những khóm lá non
xanh tươi đã đâm thẳng ra ngoài. Thật khó
lòng tin được chính cây sồi già cằn cỗi kia đã
sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn ấy.

Bài 1 : Cách tả của tác giả trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý? (tác giả tả

bộ phận nào của cây, tả theo trình tự nào, tìm hình ảnh so sánh và nhân hóa?)
Cây sồi già
Lá bàng
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là
Có những cây mùa nào cũng
đẹp như cây bàng. Mùa xuân, một cây sồi lớn, hai người ôm không xuể, có
những cành có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây nứt nẻ
lá bàng mới nảy trông như
những ngọn lửa xanh. Sang hè, đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không
lá lên thật dày, ánh sáng xuyên cân đối, với những ngón tay quều quào xoè
qua chỉ còn là màu ngọc bích. rộng, nó như một con quái vật già nua cau có
Khi lá bàng ngả sang màu lục, và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương
tươi cười.
ấy là mùa thu. Sang đến những
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một
ngày cuối đông, mùa của lá
tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả rộng
rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng.
thành vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm màu,
Những lá bàng mùa đông đỏ
đang say sưa ngây ngất, khẽ đung đưa trong
như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả nắng chiều. Không còn thấy những ngón tay co
ngày không chán. Năm nào tôi quắp, những vết sẹo và vẻ ngờ vực, buồn rầu
cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp trước kia. Xuyên qua lớp vỏ cứng già hàng thế
về phủ một lớp dầu mỏng, bày kỉ, những khóm lá non xanh tươi đã đâm thẳng
lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi ra ngoài. Thật khó lòng tin được chính cây sồi
lên chất liệu gì không? Chất
già cằn cỗi kia đã sinh ra chùm lá non xanh
sơn mài.
mơn mởn ấy.

Bài 1 : Cách tả của tác giả trong mỗi
đoạn văn có gì đáng chú ý?
1.Tác giả miêu tả bộ phận nào của cây?
2.Tác giả miêu tả theo trình tự nào?
3. Tìm những hình ảnh so sánh và nhân
hóa trong các đoạn văn.
4. Những hình ảnh so sánh và nhân hóa
có tác dụng gì?

1.Tác giả miêu tả bộ phận nào của
cây?

- Đoạn a : Tả lá bàng
-Đoạn b : cây sồi già ( thân, cành, lá )

2.Tác giả miêu tả theo trình tự nào?
a/Tả sự thay đổi màu sắc của lá
bàng theo thời gian bốn mùa: XuânHạ- Thu- Đông.
b/Tả sự thay đổi của cây sồi già từ
mùa đông sang mùa xuân:
Mùa đông cây sồi nứt nẻ, đầy sẹo.
Sang mùa xuân, cây sồi toả rộng thành
vòm lá xum xuê, bừng dậy một sức
sống bất ngờ.

3. Tìm những hình ảnh so sánh và nhân hóa
trong các đoạn văn.
Hình ảnh so sánh:

a)Lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh.
Lá bàng mùa đông đỏ như đồng.
b)Nó như một con quái vật già nua, cau có và
khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười
Hình ảnh nhân hoá làm cho cây sồi già như có
tâm hồn của người: Mùa đông, cây sồi già cau có,
khinh khỉnh, vẻ ngờ vực, buồn rầu. Xuân đến, nó
say sưa, ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều.

4. Những hình ảnh so sánh và nhân
hóa có tác dụng gì?

Những hình ảnh so sánh và nhân
hóa có tác dụng: Nêu bật vẻ đẹp
riêng của cây, khiến chúng trở
nên gần gũi, thân thuộc với con
người và làm cho bài văn thêm
sinh động hơn.

CÂU HỎI
Tác giả miêu tả
bộ phận nào của
cây ?

LÁ BÀNG

lá bàng

CÂY SỒI GIÀ

thân , vỏ ,
cành

Tác giả miêu tả
Tác giả miêu tả
Tác giả miêu tả theo trình tự thời theo trình tự
theo trình tự gian ( Bốn mùa : thời gian ( mùa
nào?
Xuân , Hạ , Thu , Đông sang mùa
Đông )
Xuân )
-So sánh : nó như một
So sánh : Mùa con quái vật già nua, cau
Tác giả đã
xuân, lá bàng có
dùng những
mới nảy trông -Nhân hóa : mùa xuân
biện pháp nào
như những ngọn say sưa ngây ngất, khẽ
đung đưa trong nắng
để miêu tả ?
lửa xanh

Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều
gì ?
Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử
dụng các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn
miêu tả có tác dụng làm cho sự vật được miêu tả trở nên
cụ thể, gần gũi, sinh động hơn và như thế bài văn sẽ hay
hơn, sinh động hơn.

Bài 2: Viết một đoạn văn tả lá, thân

hay gốc của một cây mà em yêu thích.

Kể tên một số cây mà em yêu thích .

Bài 2: Viết một đoạn văn tả lá, thân
hay gốc của một cây mà em yêu thích

Đoạn tham khảo : Tả

lá chuối

Nhìn từ xa, cây chuối như một chiếc ô
xanh mát rượi. Cây chuối có nhiều tàu lá,
có tàu đã già khô bị gió đánh rách ngang và
rũ xuống gốc. Các tàu lá còn xanh thì liền
tấm, to như cái máng nước. Những tàu lá ở
dưới màu xanh thẫm, tàu lá ở trên màu
xanh mát, nhạt dần. Những tàu trên ngọn, lá
còn cuộn, chưa mở hết, trông như một
chiếc loa kèn xanh rung rung trước gió.

2.Những cây chuối trong vườn đã được mấy
năm tuổi.Những cây chuối mẹ, chuối con sống
quây quần bên nhau. Nổi bật hơn cả là những
cây chuối mẹ cao lớn. Thân cây mọc lên cao,
thẳng. Khi còn nhỏ, da nó nhẵn, mịn màng và
mỗi khi áp má vào đó em thấy mát như da em
bé. Thân chuối được xếp thành từ rất nhiều
bẹ. Từng bẹ lớn nhỏ bao bọc lẫn nhau. Nhưng
đến khi đã lớn, những bẹ bên ngoài khô đi và
dần dần thay một cái áo mới.

Ghi nhớ

Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều gì?

Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử dụng
các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn miêu tả
có tác dụng làm cho sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần
gũi, sinh động hơn và như thế bài văn sẽ hay hơn, hấp dẫn hơn.

• Dặn dò: -Các em hoàn chỉnh lại bài văn
tả một bộ phận của cây, viết vào vở.
Đọc hai bài tham khảo: Bàng thay lá,
Cây tre.
- Quan sát một loài hoa hoặc
một thứ quả mà em thích để chuẩn bị
cho tiết học sau.