Em hãy kể tên một số truyện ngụ ngôn
mà em đã học, đã đọc và nêu ấn tượng,
cảm nhận riêng của mình về một nhân vật
trong truyện ngụ ngôn mà em thích nhất.

1. Phân tích đặc điểm nhân vật
là gì?
- Phân tích đặc điểm nhân vật là
nêu lên nhận xét về các đặc điểm
của nhân vật và làm sáng tỏ các
đặc điểm ấy.
- Đặc điểm của nhân vật thường được
thể hiện qua những nét tiêu biểu như: lai
lịch, hoàn cảnh, hình dáng, cử chỉ, hoạt
động, lời nói, ý nghĩ….

Em hiểu phân tích đặc
điểm nhân vật là thế nào?

2. Yêu cầu đối với kiểu bài phân tích đặc điểm
nhân vật trong truyện ngụ ngôn
Giới thiệu được
nhân vật cần
phân tích: Nhân
vật trong truyện
ngụ ngôn có thể
là con người, có
thể là sự vật
hoặc các con vật
được nhân hoá,
có đặc điểm như
con người.

Nêu nhận
xét về đặc
điểm nhân
vật và phân
tích,
làm
sáng tỏ đặc
điểm
ấy
thông qua
những chi
tiết
tiêu
biểu.

Bố cục của bài viết cần đảm bảo:
+ Mở bài: Giới thiệu cần phân tích và khái
quát đặc điểm nổi bật của nhân vật.
+ Thân bài: Lần lượt phân tích và làm sáng tỏ
từng đặc điểm của nhân vật thông qua các chi
tiết cụ thể trong tác
phẩm ( lai lịch, hoàn cảnh, cử chỉ, hành động,
suy nghĩ…)
+ Kết bài: Khái quát lại đặc điểm của nhân
vật, nêu ý nghĩa hoặc rút ra bài học sâu sắc.

Đề bài: Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật người
thợ mộc trong truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường”.

Chuẩn bị

Tìm ý và lập
dàn ý

Viết

Kiểm tra và chỉnh
sửa

a. Chuẩn bị
- Xem lại nội dung đọc hiểu
truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa
đường.
- Xác định đặc điểm nhân vật mà
em định viết bài văn phân tích.

Nhân vật cần phân tích: ………………...............................................................
Truyện: ………………………………................................................................
Phương diện
Biểu hiện trong truyện
Hoàn cảnh
Cử chỉ, hành động
Suy nghĩ
….
 Đặc điểm nhân vật: một người không có chính kiến lập trường riêng; người
thiếu kiến thức, thiếu bản lĩnh.

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Tìm ý cho bài viết bằng cách đặt và trả lời các câu hỏi sau:
Truyện viết
về sự kiện gì,
có
những
nhân vật nào,
ai là nhân vật
chính?

Nhân vật chính là
người như thế nào?
(Nêu các đặc điểm
của nhân vật và các
biểu hiện cụ thể
trong tác phẩm)

Em có nhận xét,
đánh giá gì về nhân
vật?
(Nêu
lên
những cảm xúc, suy
nghĩ về đặc điểm
của nhân vật)

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài viết bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý
theo bố cục ba phần:
Mở bài:
Giới thiệu đặc điểm nổi bật của nhân vật người thợ
mộc trong truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường.

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài viết bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý
theo bố cục ba phần:
Thân bài:
+ Lần lượt phân tích và làm sáng tỏ từng đặc điểm của
nhân vật người thợ mộc thông qua các chi tiết cụ thể
trong tác phẩm (hoàn cảnh, cử chỉ, hành động, ý
nghĩ...)
+ Nêu nhận xét của em về nhân vật người thợ mộc. Ví
dụ: Người thợ mộc muốn làm giàu nhưng lại thiếu kiến
thức, thiếu hiểu biết nên không có suy nghĩ và hành
động đúng, dẫn đến kết quả thất bại thảm hại.

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài viết bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý
theo bố cục ba phần:
Kết bài:
Qua việc phân tích đặc điểm nhân vật người thợ mộc,
nêu lên ý nghĩa hoặc bài học sâu sắc. Ví dụ:
+ Truyện đã khái quát được đặc điểm của một kiểu
người trong xã hội: thiếu hiểu biết nên dễ thay đổi.
+ Trong cuộc sống, chúng ta cần biết lắng nghe những
ý kiến góp ý của người khác nhưng phải biết cân nhắc,
chọn lọc được ý kiến phù hợp, đúng đắn.

c. Viết
- Dựa vào dàn ý đã lập, viết
thành bài văn theo yêu cầu của
đề.
- Chú ý phân biệt yêu cầu viết
bài văn phân tích đặc điểm
nhân vật với việc kể lại câu
chuyện về nhân vật.

d. Kiểm tra và chỉnh sửa
- Kiểm tra lại xem bài viết đã đẩy đủ và đúng trình tự được nêu ở
dàn ý chưa.
- Tự phát hiện và biết cách sửa các lỗi về viết như:
+ Lỗi về ý: thiếu ý (ý sơ sài, chưa nêu được hết những điều cần
viết); ý lộn xộn (các ý không được sắp xếp theo một trình tự hợp
lí); lạc ý (nêu các ý không liên quan đến nội dung bài yêu cầu); ý
tản mạn (nêu các ý không tập trung vào nội dung chính của bài
viết)...
+ Lỗi về diễn đạt (dùng từ, viết câu), chính tả...

Bảng kiểm bài văn phân tích đặc điểm nhân vật
Các
phần
Mở bài

Nội dung kiểm tra
Giới thiệu được nhân vật cần phân tích
Nêu được ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật
Nêu được ít nhất hai đặc điểm của nhân vật

Thân
bài

Phân tích và làm sáng tỏ từng đặc điểm của nhân vật
Trích dẫn các chi tiết cụ thể (hoàn cảnh, cử chỉ, hành
động, ý nghĩa...)
Sắp xếp theo trình tự hợp lí

Kết bài

Khẳng định lại ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật
Nêu cảm nghĩ và rút ra bài học
Không mắc lỗi diễn đạt, chính tả

Đạt

Chưa đạt

• Hoạt động 4 nhóm
• Mỗi nhóm tự chọn 1 nhân vật trong
truyện ngụ ngôn và lập dàn ý cho bài
văn phân tích nhân vật trong truyện
ngụ ngôn (các nhóm không trùng
nhau) (phiếu học tập)
• Thời gian lập dàn ý: 15 phút
• Thời gian trình bày: 2 phút/nhóm

•

Viết đoạn văn triển khai 1 ý đã xây dựng trong dàn ý
bài văn phân tích nhân vật trong tác phẩm văn học.

•

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân

•

Thời gian hoàn thiện: 12 phút