Thứ Năm ngày 27 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Luyện tập về từ nhiều nghĩa

26/10/22 20:59

1

Tìm trong các thành ngữ, tục ngữ sau những từ chỉ các
sự vật, hiện tượng trong thiên nhiên:

a) Dãi nắng dầm mưa.
b) Dời non lấp biển.
c) Dạn gió dày sương.
26/10/22

2

Bài tập 1: Trong các từ in đậm sau đây,những từ nào là
từ đồng âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa?

a/ chín
• Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
Đọc
yêu
cầu
• Tổ em có chín người.
bài tập
• Nghĩ cho chín rồi hãy nói.
b) đường
• Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt.
• Các chú công nhân đang chữa đường dây điện.
• Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp.
c/ Vạt
. Những vạt nương màu mật.
Lúa chín ngập lòng thung.
• Chú Tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
• Những người Dáy, người Dao
Đi tìm măng, hái nấm
Vạt áo chàm thấp thoáng
Nhuộm xanh cả nắng chiều.

Từ
Từđồng
nhiều
âm
nghĩa
là những
là
những
từ từ
như
như
thếthế
nào?
nào?
- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm
nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
- Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và
một hay một số nghĩa chuyển của nó. Các
nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có
mối liên hệ nhau.
26/10/22

4

Bài tập 1: Trong các từ in đậm sau đây,những từ
nào là từ đồng âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa?
a) chín
• Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
• Tổ em có chín người.
• Nghĩ cho chín rồi hãy nói.

26/10/22

5

3
Lúa chín

Suy nghĩ cho chín (suy nghĩ kĩ)

(9) học sinh

26/10/22

=?

chín
6

Bài tập 1: Trong các từ in đậm sau đây, những từ nào là
từ đồng âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa?
b) đường
• Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt.
• Các chú công nhân đang chữa đường dây điện.
• Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp.

26/10/22

7

sửa đường dây điện

Đường phố
26/10/22

Đường ngọt quá

đường
8

c) Vạt
- Những vạt nương màu mật.
Lúa chín ngập lòng thung.
NGUYỄN ĐÌNH ÁNH

- Chú Tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
- Những người Dáy, người Dao
Đi tìm măng, hái nấm
Vạt áo chàm thấp thoáng
Nhuộm xanh cả nắng chiều.
NGUYỄN ĐÌNH ÁNH
26/10/22

Giáo viên: Quan Văn Thắng

9

Vạt nương

Vạt tre

Vạt áo

vạt
26/10/22

10

a) Chín

- Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
- Nghĩ cho chín rồi hãy nói.

Nhiều
nghĩa

Nét nghĩa chung: Ở mức hoàn thiện, đầy đủ
- Tổ em có chín học sinh.
26/10/22

Đồng âm
11

b) Đường
- Các chú công nhân đang chữa đường dây điện thoại
Nhiều nghĩa
- Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp.
Nét nghĩa chung: Cái tạo ra để nối liền hai điểm, hai nơi.
- Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt
26/10/22

Đồng âm
12

c) Vạt
- Những vạt nương màu mật
Lúa chín ngập lòng thung.
- Những người Giáy, người Dao
Đi tìm măng, hái nấm

Nhiều nghĩa

Vạt áo chàm thấp thoáng
Nhuộm xanh cả nắng chiều.
Nét nghĩa chung: Vạt có hình trải dài
- Chú tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
26/10/22

Đồng âm
13

Bài tập 3: Dưới đây là một số tính từ và những nghĩa phổ biến của
chúng:

a) Cao
- Có chiều cao lớn hơn mức bình thường.
- Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn mức bình thường.
b) Nặng
- Có trọng lượng lớn hơn mức bình thường.
- Ở mức độ cao hơn, trầm trọng hơn mức bình thường.
c) Ngọt
Đọc yêu cầu
- Có vị như vị của đường ,mật.
- (Lời nói) nhẹ nhàng dễ nghe.
bài tập
- (Âm thanh)nghe êm tai.

Em hãy đặt câu để phân biệt các nghĩa của một trong những từ nói trên.
26/10/22

Giáo viên: Quan Văn Thắng

14

a) Cao
-Có chiều cao lớn hơn mức bình thường
- Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn bình thường.

26/10/22

15

b) Nặng
- Có trọng lượng lớn hơn mức bình thường.
- Có mức độ cao hơn, trầm trọng hơn mức bình thường.

26/10/22

16

c) Ngọt
- Có vị như vị của đường, mật.
- (Lời nói) nhẹ nhàng, dễ nghe.
- (Âm thanh) nghe êm tai.

26/10/22

17

Bài tập 3: Dưới đây là một số tính từ và những nghĩa phổ biến của
chúng:

a) Cao
- Có chiều cao lớn hơn mức bình thường.
- Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn mức bình thường.
b) Nặng
- Có trọng lượng lớn hơn mức bình thường.
- Ở mức độ cao hơn, trầm trọng hơn mức bình thường.
c) Ngọt
Nối
tiếp bài
nhaucá
đọc
Làm
- Có vị như vị của đường, mật.
câu
vừa (3
đặtphút)
được
- (Lời nói) nhẹ nhàng dễ nghe.
nhân
- (Âm thanh) nghe êm tai.

Em hãy đặt câu để phân biệt các nghĩa của một trong những từ nói trên.

Nghĩa

Đặt câu

- Có chiều cao lớn hơn mức
bình thường.
- Có số lượng hoặc chất lượng
hơn hẳn mức bình thường.

- Anh em cao hơn hẳn bạn bè
trong lớp.
- Mẹ cho em vào xem Hội chợ
hàng Việt Nam chất lượng
cao.
- Bé mới 4 tháng tuổi mà bế đã
nặng trĩu tay.
- Có bệnh mà không chạy chữa thì
bệnh sẽ nặng lên.

a) Cao

b) Nặng

- Có trọng lượng lớn hơn mức
bình thường.
- Ở mức độ cao hơn, trầm trọng
hơn mức bình thường.

c) Ngọt

- Có vị như vị của đường, mật.
- (Lời nói) nhẹ nhàng dễ nghe.
- (Âm thanh) nghe êm tai.

- Loại sô-cô-la này rất ngọt.
- Cu cậu chỉ ưa nói ngọt.
- Tiếng đàn thật ngọt.

Củng cố dặn dò

- Thế nào là từ đồng âm?

- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm
nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
- Thế nào là từ nhiều nghĩa?

- Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và một
hay một số nghĩa chuyển của nó. Các nghĩa của
từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ nhau.
Chuẩn bị bài sau: Mở rộng vốn từ Thiên nhiên
26/10/22

20