KHỞI
ĐỘNG

Từ nhiều nghĩa là từ có
một nghĩa gốc và một hay
một số nghĩa chuyển. Các
nghĩa của từ nhiều nghĩa bao
giờ cũng có mối liên hệ với
nhau.

Thế nào là từ
nhiều nghĩa?

Từ “đi” trong câu sau mang nghĩa
gốc hay nghĩa chuyển?
Bác Tư đi nước cờ này thật cao tay!
A. Nghĩa chuyển
B. Nghĩa gốc

Dòng nào sau đây có từ
“tay” mang nghĩa gốc?
A. Tay áo của bố bị bẩn rồi ạ!
B. Anh ấy là một tay lái cừ khôi.
C. Em yêu đôi bàn tay chai sần của
mẹ vì đã vất vả nuôi em khôn lớn.

THỰC
HÀNH

Bài tập 1: Tìm ở cột B lời giải thích hợp cho từ chạy
trong mỗi câu ở cột A:

A

B

(1) Bé chạy lon ton trên sân.

a) Hoạt động của máy móc.

(2) Tàu chạy băng băng trên
đường ray.

b) Khẩn trương tránh những
điều không may sắp xảy đến.

(3) Đồng hồ chạy đúng giờ.

c) Sự di chuyển nhanh của
phương tiện giao thông.

(4) Dân làng khẩn trương
chạy lũ.

d) Sự di chuyển nhanh bằng
chân.

(1) Bé chạy lon ton trên sân.

(3) Đồng hồ chạy đúng giờ.

(2) Tàu chạy băng băng trên đường ray

(4) Dân làng khẩn trương chạy lũ.

.

Bài tập 1: Tìm ở cột B lời giải thích hợp cho từ chạy
trong mỗi câu ở cột A:

A

B

(1) Bé chạy lon ton trên sân.

a) Hoạt động của máy móc.

(2) Tàu chạy băng băng trên
đường ray.

b) Khẩn trương tránh những
điều không may sắp xảy đến.

(3) Đồng hồ chạy đúng giờ.

c) Sự di chuyển nhanh của
phương tiện giao thông.

(4) Dân làng khẩn trương
chạy lũ.

d) Sự di chuyển nhanh bằng
chân.

Bài 2: Dòng nào dưới đây nêu đúng
nét nghĩa chung của từ “chạy” có
trong tất cả các câu trên?
Sự di chuyển.
Sự vận động nhanh.
Di chuyển bằng chân.

chạy (động từ): người hoặc
động vật di chuyển bằng
những bước nhanh, mạnh
và liên tiếp.

Bài 2: Dòng nào dưới đây nêu đúng
nét nghĩa chung của từ “chạy” có
trong tất cả các câu trên?
Sự di chuyển.
Sự vận động nhanh.
Di chuyển bằng chân.

Bài 3: Khoanh tròn vào chữ cái trước câu
có từ “ăn” được dùng với nghĩa gốc.
A. Bác Lê lội ruộng nhiều nên bị nước ăn chân.
B. Cứ chiều chiều, Vũ lại nghe tiếng còi tàu vào
cảng ăn than.
C. Hôm nào cũng vậy, cả gia đình tôi cùng ăn
bữa cơm tối rất vui vẻ.

nước ăn chân

ăn

tàu ăn than

ăn tối

Bài 3: Khoanh tròn vào chữ cái trước câu có từ
“ăn” được dùng với nghĩa gốc.
A. Bác Lê lội ruộng nhiều nên bị nước ăn chân.
B. Cứ chiều chiều, Vũ lại nghe tiếng còi tàu vào
cảng ăn than.
C. Hôm nào cũng vậy, cả gia đình tôi cùng ăn
bữa cơm tối rất vui vẻ.

Bài 4: Chọn một trong hai từ đi hoặc đứng,
đặt câu để phân biệt các nghĩa của từ ấy:
Chú ý: Chỉ đặt câu với các
nghĩa đã cho của từ “đi” và
“đứng”. Không đặt câu với
các nghĩa khác.

a. Đi
Nghĩa 1: tự di chuyển bằng bàn chân.
Ví dụ: Bé Na đang tập đi.
Nghĩa 2: mang (xỏ) vào chân hoặc tay để che, giữ.
Ví dụ: Bé Na thích đi đôi giày màu hồng.
b. Đứng
Nghĩa 1: ở tư thế thân thẳng, chân đặt trên mặt nền.
Ví dụ: Chú bộ đội đứng gác.
Nghĩa 2: ngừng chuyển động.
Ví dụ: Trời đứng gió.

请替换文字内容

Thử xem câu mình đặt có
đúng và hay không nhé!

Ô chữ bí mật
DiNơi
chuyển
bằng
gìlàm
nở
2báo
chân
hiệu
nhưng
mùa
xuân
đến?
phải
chạy?
Đồ
dùng
cho
áo
quần
phẳng
đẹp?
vậtHoa
chân
cung
cấp
trứng
vàkhông
thịt rậm
ăn
rất
ngon?
BộCon
phận
có2dùng
các
động
để
nghe
vật
của
và
cây
người
cối
và
động
rạp?
vật?

1
2
3

Đ
Đ

O

I

B

Ộ

B

À

N

L

g

À

T

A

I

õ

N

g

4
5
6

À

R

À

Vân dụng

Thế nào là từ nhiều nghĩa?
Dựa vào đâu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển?
Dựa vào mức độ cụ thể, trừu tượng của từ để phân biệt nghĩa gốc - nghĩa chuyển
- Từ nào có ý nghĩa cụ thể hơn: Nghĩa của từ chỉ những sự vật, hiện tượng hoặc tính
chất, hành động cụ thể, mà các em có thể cảm nhận được bằng giác quan thì từ đó
được dùng theo nghĩa gốc.
- Từ nào có nghĩa trừu tượng hơn: nghĩa của từ chỉ những sự vật, hiện tượng hoặc
hành động, tính chất mà các em không thể cảm nhận bằng giác quan thì từ đó
được dùng theo nghĩa chuyển.

Dặn dò
- Ôn tập về Từ nhiều nghĩa
- Chuẩn bị bài mới