CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC
HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Loại chất nào đã tạo nên vị chua của giấm?

ACID

BÀI 27:
ACETIC ACID

NỘI DUNG BÀI HỌC

1
Công thức
và đặc
điểm cấu
tạo

2

3

Tính chất

Tính chất

vật lí

hóa học

4

5

Điều chế

Ứng dụng

I. CÔNG THỨC VÀ ĐẶC
ĐIỂM CẤU TẠO

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:

Quan sát mô hình
• Nêu thành phần và số lượng các
nguyên tố trong phân tử acetic acid.
Cho biết nhóm nguyên tử liên kết với
nguyên tử carbon còn lại.
• Em hãy viết công thức cấu tạo đầy đủ
và công thức cấu tạo thu gọn của
acetic acid.

TRẢ LỜI
Thành phần, số lượng

CTCT đầy đủ

CTCT thu gọn

Nhóm nguyên tử
2C, 4H, 2O

liên kết với carbon
còn lại là -COOH.

CH3-COOH

Công thức cấu tạo

GHI NHỚ

Công thức cấu

Công thức cấu

tạo đầy đủ

tạo thu gọn

H

H C C

O

H

CH3-COOH

Công thức phân tử

C2H 4O 2

H O

Đặc điểm
Trong phân tử có nhóm -COOH (nhóm gây nên tính chất đặc trưng
của acetic acid).

So sánh acetic acid với alkane cùng số nguyên tử
carbon về thành phần nguyên tố, nhóm nguyên tử liên
kết trực tiếp với nguyên tử carbon.
Acetic acid
CTCT

Alkane

công thức phân tử C2H4O2,

C2H6 thì ít hơn 2 nguyên tử

công thức cấu tạo thu gọn

hydrogen và thêm 2 nguyên tử

là CH3-COOH

oxygen

Về cấu tạo, 3 nguyên tử hydrogen trong -CH3 được thay thế bởi
một nguyên tử oxygen và một nhóm -OH.

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Nhận xét trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính
tan của acetic acid.
Là chất lỏng
Acetic
acid

Không màu
Vị chua
Có mùi đặc trưng và tan vô hạn trong nước

Nhận xét trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính
tan của acetic acid.

Giấm ăn có chứa acetic acid
với nồng độ 2%-5%.

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1. Tính acid

Ethylic alcohol dễ cháy trong không khí, tạo thành carbon dioxide
và hơi nước:

C2H5OH

3O2

Phản ứng tỏa nhiều nhiệt.

𝐭𝟎

2CO2

3H2O

Câu 1: Dựa vào kiến thức đã học, hãy cho biết các tính chất đặc trưng của
một acid.
Acetic acid có các tính chất đặc trưng của một acid thông thường như làm
đổi màu chất chỉ thị, phản ứng với kim loại, oxide kim loại, base, phản ứng
với muối carbonate.
Câu 2: Ấm đun nước sử dụng một thời gian có thể có lớp cặn (chứa CaCO3) bám
vào đáy và thành ấm. Có thể loại bỏ lớp cặn này bằng giấm ăn. Hãy giải thích.
Khi cho giấm ăn vào ấm, giấm ăn sẽ phản ứng
với CaCO3 làm lớp cặn bị hòa tan.

Câu 3: Nêu và giải thích các hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm.
Acetic acid làm quỳ tím hóa đỏ
Acetic acid làm quỳ tím hóa đỏ
Acetic acid làm quỳ tím hóa đỏ
Dung dịch NaOH làm phenolphtalein chuyển hồng, khi cho acetic
acid vào ống nghiệm, xảy ra phản ứng trung hòa tạo môi trường
trung tính nên làm mất màu hồng.
Acetic acid phản ứng với sodium carbonate giải phóng ra khí CO2.

Câu 4: Acetic acid có thể tác dụng được với những chất nào trong
các chất sau đây:
Zn

KOH

ZnO

NaCl

MgCO3

Viết các phương trình hóa học (nếu có).

Cu

2CH3COOH + Zn → (CH3COO)2Zn + H2

2CH3COOH + ZnO → (CH3COO)2Zn + H2O

CH3COOH + KOH → CH3COOK + H2O

2CH3COOH + MgCO3 → (CH3COO)2Mg + CO2 + H2O

2. Phản ứng ester hóa

Acetic acid phản ứng
với ethylic alcohol tạo
thành ester và nước
(phản ứng ester hóa):

Câu 1: Dựa vào dấu hiệu nào để khẳng định có phản ứng hóa học
xảy ra giữa acetic acid và ethylic alcohol?

Sau khi cho dung dịch muối ăn bão hòa vào ống nghiệm, ta thấy xuất hiện
lớp chất lỏng ở phía trên, không màu, có mùi thơm nhẹ, chứng tỏ phản
ứng ester hóa đã xảy ra, tạo thành ester không tan trong nước, nhẹ hơn
và nổi lên trên ống nghiệm.

Câu 2: Viết phương trình hóa học của phản ứng.

Câu 3: Propyl acetate là một ester có mùi thơm đặc trưng của quả
lê. Propyl acetate thu được khi đun nóng acetic acid với propyl
alcohol (CH3CH2CH2OH) có mặt H2SO4 đặc làm xúc tác.
Viết phương trình hóa học của phản ứng.

IV. ĐIỀU CHẾ

Acetic acid dùng để sản xuất giấm được điều chế từ ethylic
alcohol loãng bằng phương pháp lên men giấm:

Khi để các loại rượu có độ cồn thấp (rượu vang, rượu mơ,
rượu sâm panh,…) tiếp xúc với không khí, sau một thời gian thì
các loại rượu này có vị chua. Hãy giải thích.

Trong các loại rượu trên có chứa ethylic alcohol nồng độ
thấp, khi để trong không khí sẽ bị oxi hóa bởi oxygen tạo
thành acetic acid nên có vị chua.

Trong các loại rượu trên có chứa ethylic alcohol nồng độ thấp,
khi để trong không khí sẽ bị oxi hóa bởi oxygen tạo thành acetic
acid nên có vị chua.

V. ỨNG DỤNG

QUAN SÁT HÌNH ẢNH
Cho biết các ứng
dụng của acetic acid.

Được sử dụng nhiều trong
công nghiệp thực phẩm

Làm nguyên liệu đầu để sản
xuất dược phẩm, phẩm nhuộm,
tơ nhân tạo, chất dẻo,…

Em hãy tìm hiểu và trình bày trước lớp cách làm giấm từ
quả chín hoặc tinh bột.
Nguyên liệu

•

quả dứa chín hoặc 1 quả chuối chín hoặc 1 quả táo.

• 300 mL nước.
• 20g đường, 20 mL rượu trắng.
• 5 mL giấm gạo.
• Lọ thủy tinh sạch, rộng miệng.
• 1 miếng vải khô sạch.
• Chun hoặc dây buộc.

Em hãy tìm hiểu và trình bày trước lớp cách làm giấm từ
quả chín hoặc tinh bột.
Tiến hành

•

Hòa tan đường với nước rồi cho thêm rượu trắng và giấm gạo
để làm mồi cho giấm.

•

Chuối, dứa hoặc táo được gọt sạch vỏ, cắt miếng và cho vào lọ
thủy tinh rồi chế nước vào lọ, lưu ý cần chừa lại khoảng 3 cm
cách miệng lọ để lấy chỗ cho giấm lên men.

•

Đặt miếng vải lên miệng lọ rồi buộc lại, cất lọ nơi thoáng mát.

•

Thời gian từ khi giấm lên men đến khi có thể sử dụng được là
khoảng 1 tháng. Trong quá trình đó nếu thấy xuất hiện váng thì
cần hớt bỏ váng.

TRÒ CHƠI HÁI NẤM

LUẬT CHƠI
Các nhà khoa học đang đi tìm và
thu thập những loại nấm có màu
sắc đặc biệt để về nghiên cứu.
Các em hãy giúp họ tìm và hái
những cây nấm này bằng cách trả
lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trả lời
đúng, một cây nấm sẽ được hái.

Câu 1. Acetic acid không tác dụng với

A. Al

B. Au

C. Mg

D. Zn

Câu 2. Acetic acic được điều chế bằng phương pháp

A. lên men giấm

B. lên men rượu

C. lên men acid vô cơ

D. lên men muối

Câu 3. Công thức của acetic acid là

A. CH4

B. CH3COOH

C. CH3COOCH3

D. CH3OH

Câu 4. Acetic acid không có ứng dụng

A. sản xuất tơ

B. sản xuất giấm ăn

C. sản xuất muối ăn

D. sản xuất chất kết dính

Câu 5. Nồng độ acetic acid trong giấm ăn thường là

A. 10-13%.

B. 6-7%.

C. 1-2%.

D. 2-5%

VẬN DỤNG
Câu 1. Chọn phát biểu sai trong các phát biểu sau
A. Acetic acid là chất lỏng, không màu, vị chua, có mùi đặc trưng, tan vô hạn trong
nước.
B. Giấm ăn có chứa acetic acid với nồng độ thường từ 2 đến 5%.
C. Acetic acid làm quỳ tím hóa xanh.
D. Phản ứng giữa acetic acid và ethylic alcohol thuộc loại phản ứng ester hóa.
Câu 2. Trung hòa 200 mL dung dịch acetic acid 0,1 M bằng dung dịch NaOH 0,2 M.
Thể tích dung dịch NaOH cần dùng là
A. 100 mL.

B. 200 mL.

C. 300 mL.

D. 400 mL.

VẬN DỤNG
Câu 3. Cho 8 gam acetic acid tác dụng với lượng dư ethylic alcohol và có
mặt H2SO4 đặc làm xúc tác. Tính khối lượng ethyl acetate tạo thành, biết
hiệu suất phản ứng là 60%.
CH3OOH

CH3CH2OH

H2SO4 đặc, to

CH3COOCH2CH3

Số mol CH3COOH: = 1,5 (mol).
Số mol ester tạo thành theo lí thuyết: 1,5 (mol).
Do hiệu suất phản ứng 60% nên lượng ester thu được thực tế là:
1,5.0,6 = 0,9 (mol).
Khối lượng ester tạo thành là: 0,9.88 = 79,2 (gam).

H2O

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01

Ôn lại kiến thức đã học.

02

Làm bài tập trong SBT

Đọc và tìm hiểu trước
03

nội dung kiến thức
Bài 28 - Lipid

CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ
LẮNG NGHE!