Các em có biết dựa trên
phương pháp khoa học nào
để xác định được danh tính,
thân nhân cùng huyết thống
?

Tiết 14: Bài 15
(Axit Deoxiribo Nucleic)

Nhiễm
sắc thể

NHÂN
Gen 1

Gen 2
Cromatit

ADN

CẤU TẠO HÓA HỌC TRÊN 1 MẠCH CỦA ADN

Phân tử ADN

Phiếu học tập
Cấu tạo hóa học
Nguyên tố hóa học
Kích thước
Khối lượng
Nguyên tắc
Đơn phân
Tính đa dạng và đặc thù
Ý nghĩa

ADN
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Điền từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào
chỗ trống
- Phân tử ADN được cấu tạo từ các nguyên tố......,......,....,...... và.....
H O
N
P
C
- ADN thuộc loại đại phân tử được cấu tạo theo nguyên
tắc........................mà đơn phân là nuclêôtit thuộc 4 loại:.....................
đa phân
- ADN có tính
và đặc thù
A, T, đa
G, dạng
X
bởi..................., ......................và .................................của
số lượng các
nuclêôtit.
thành phần
trình tự sắp xếp
- Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở phân tử cho tính đa dạng
và đặc thù của các loài sinh vật.

TB
lưỡng bội
(Người)

Số
lượng
NST
Hàm
lượng
ADN

Giao tử

Hợp tử

2n = 46

n = 23

2n = 46

6,6 . 10-12 g

3,3 . 10-12 g

6,6 . 10-12 g

II. Cấu trúc không gian của phân tử ADN

J.Oatxơn (Người Mỹ) và
Mô hình cấu trúc 1
F.Crick (Người Anh)( Công bố
đoạn phân tử ADN 1953– Giải thưởng nobel

Cấu trúc không
gian
Số mạch đơn
Đặc điểm mạch
đơn

ADN
 
 

Đặc điểm mỗi
 
vòng(chu kì) xoắn  
 

Các cặp nucleotit
liên kết giữa 2
mạch

Hệ quả của
NTBS

 
 

Cấu trúc không
gian
Số mạch đơn
Đặc điểm mạch
đơn

ADN

- ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch đơn
- 2 mạch đơn song song xoắn đều quanh một trục
theo chiều từ trái sang phải 

Đặc điểm mỗi  
0
vòng(chu kì) xoắn   Mỗi vòng xoắn gồm 10 cặp Nucleôtit và dài 34 A

Đường kính vòng xoắn là 20A0

Các cặp nucleotit  
Các loại nuclêôtit giữa 2 mạch đơn liên kết với nhau theo
liên kết giữa 2
mạch
nguyên tắc bổ sung trong đó A liên kết với T và G liên kết với X
bằng các liên kết hiđro.

Cấu trúc không
gian
Số mạch đơn
Đặc điểm mạch
đơn

ADN
  

ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch đơn
- 2 mạch đơn song song xoắn đều quanh một trục
theo chiều từ trái sang phải 

Đặc điểm mỗi
 
vòng(chu kì) xoắn  
 
Các cặp nucleotit
liên kết giữa 2
mạch

Hệ quả của
NTBS

 
 

Mỗi vòng xoắn gồm 10 cặp Nucleôtit và dài 34 A0
Đường kính vòng xoắn là 20A0
Các loại nuclêôtit giữa 2 mạch đơn liên kết với nhau
theo nguyên tắc bổ sung trong đó A liên kết với T và G
liên kết với X bằng các liên kết hiđro.
- Tính chất bổ sung của hai mạch, khi biết trình tự đơn
phân của một mạch thì suy ra được trình tự các đơn
phân của mạch còn lại.
- Trong phân tử ADN:
A= T, G=X →A+ G= T+X

VD. Giả sử trình tự đơn phân trên một đoạn
mạch ADN như sau:
–A–T–G–G–X–T–A–G–T–X –
I I I
I I I I I I I
– T – A – X – X – G – A – T– X – A – G –

- Trình tự các đơn phân trên đoạn
mạch tương ứng sẽ như thế nào?

Điền từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào
chỗ trống

hai mạch
• ADN là một chuỗi xoắn kép gồm ..................song
song,
10
xoắn đều. Mỗi vòng xoắn gồm ……. cặp Nucleôtit
và dài
34 A0 . Đường kính vòng xoắn là 20A0
• Các nucleotit giữa 2 mạch đơn liên kết với nhau thành
từng cặp theo NTBS:.........................., ...
A liên kết với T
............................,chính nguyên tắc này đã tạo nên tính
G liên kết với X
chất bổ sung của 2 mạch đơn.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Bốn loại đơn phân cấu tạo ADN có kí hiệu
là:
   A. A, U, G, X
   B. A, T, G, X
   C. A, D, R, T
   D. U, R, D, X

Câu 2. Tính đặc thù và đa dạng của ADN do các yếu tố nào
quyết định?
a. Số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp các nuleotit
b. Hàm lượng ADN trong nhân tế bào.
c. Tỷ lệ A + T/G + X trong phân tử.
d. Câu a và b
Câu 3. Nguyên tắc bổ sung được thể hiện như thế nào trên
ADN?
a. Trên phân tử ADN, các nuclêôtit giữa 2 mạch liên kết với
nhau theo nguyên tắc: A – T, G – X và ngược lại.
b. Trên phân tử ADN, các nuclêôtit giữa 2 mạch liên kết với
nhau theo nguyên tắc: A – G, T – X và ngược lại.
c. Trên phân tử ADN, các nuclêôtit liên kết với nhau bằng các
liên kết hóa trị.
d. Cả b,c

0

Câu 4. Theo NTBS thì về mặt số lượng đơn phân
những trường hợp nào sau đây là đúng?
a. A + G = T + X
b. A = T; G = X
c. A + T + G = A + X + T
d. A+X+ T=G+X+T
Câu 5. Đặc điểm mỗi chu kì xoắn của phân tử ADN:
a. Mỗi chu kì xoắn dài 3,4A0, gồm 10 cặp nu, đường kính
vòng xoắn 20A0.
b. Mỗi chu kì xoắn dài 34A0, gồm 10 cặp Nu, đường kính
vòng xoắn 25A0.
c. Mỗi chu kì xoắn dài 34A0, gồm 10 cặp Nu, đường kính
vòng xoắn 20A0

VẬN DỤNG
Câu 1: Một đoạn mạch ADN có trình tự sắp xếp
sau:
- A-G-T-A-X-X-G-T-XHãy viết mạch bổ sung với mạch trên.

Câu 2. Làm bài tập sau: Giả sử trên mạch 1 của
ADN có số lượng của các nuclêôtit là: A1= 150; G1
= 300. Trên mạch 2 có A2 = 300; G2 = 600.
Dựa vào nguyên tắc bổ sung, tìm số lượng
nuclêôtit các loại còn lại trên mỗi mạch đơn và
số lượng từng loại nuclêôtit cả đoạn ADN.

Cao ốc mang tên Agora Garden tại TP Đài Bắc( Đài Loan) do một cty của
Bỉ xây dựng, hoàn thành vào năm 2016. Lấy cảm hứng từ mô hình ADN
tạo ra những khu vườn treo. Có 20 tầng mỗi tần 20 căn hộ.

Chiếc cầu dài 280m thiết kế dựa trên cảm hứng mô hình ADN
dành cho người đi bộ ở Singapo

Làm cầu thang dưa theo ý tưởng mô hình ADN

- Trả lời câu hỏi SGK/47

- Làm mô hình phân tử ADN bằng giấy, nhựa, ống hút, ....