I.GIỚI THIỆU CHUNG 1.Tác giả:
*- Sinh năm 1937. *- Quê ở Triệu Phong - Quảng Trị, từng học tại Huế * - Có vốn hiểu biết trên nhiều lĩnh vực, nhất là lịch sử, địa lí, văn hóa Huế. *Là một trong những nhà văn chuyên viết bút kí, được đánh giá là “_một trong những nhà văn viết kí hay nhất nước ta”_(Nguyên Ngọc) *- Nét đặc sắc trong sáng tác : kết hợp giữa chất trí tuệ và tính trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều, văn phong hướng nội, súc tích, tài hoa.
HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường cùng vợ là nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ
*- Các tác phẩm tiêu biểu: *+ _Ngôi sao trên đỉnh Phu Văn lâu_ (1971). *+ _Rất nhiều ánh lửa_ (1979, giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 1980) *+ _Ai đã đặt tên cho dòng sông?_ (1981) *+_Bản di chúc của cỏ lau_ (truyện ký, 1984) *+_Hoa trái quanh tôi_ (1995)…

- Viết tại Huế tháng 1- 1981, rút từ tập kí cùng tên.
*2.Tác phẩm:
* - Viết tại Huế tháng 1- 1981, rút từ tập kí cùng tên. * - Bài kí gồm 3 phần. * - Đoạn trích là phần đầu. * - Bố cục đoạn trích:
* Phần 1: Từ đầu tới _quê hương xứ sở:_ hành trình của sông Hương và vẻ đẹp tự nhiên đầy mê hoặc của nó.
*+ _Chặng 1_: Từ đầu tới _Chân núi kim Phụng_: Sông Hương ở thượng nguồn *+ _Chặng 2_: Tiếp theo tới _bát ngát tiếng gà_: Sông Hương ở ngoại vi thành phố Huế *+ _Chặng 3_: Còn lại: Sông Hương giữa lòng thành phố Huế
* Phần 2: Tiếp theo đến hết: Dòng sông của lịch sử & thi ca
Phim tài liệu về Sông Hương
Xuôi dòng sông Hương
*Dãy Trường Sơn
*Ngã ba Tuần
*Điện Hòn Chén
*Nguyệt Biều, *Lương Quán
*Chùa Thiên Mụ
*Cồn Hến
*Bao Vinh
*Vĩ Dạ
*I. Tiểu dẫn : *II. Đọc hiểu văn bản :
*1. Vẻ đẹp thiên nhiên :
*a. Sông Hương ở thượng nguồn :
*Ai đã đặt tên cho dòng sông?
*_nó đã là một bản trường ca của rừng già, rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, mãnh liệt qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn _
*_cũng có lúc nó trở nên dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng. _
*_Giữa lòng Trường Sơn, sông Hương đã sống một nửa cuộc đời của mình như một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại. Rừng già đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng. _
I.GIỚI THIỆU CHUNG: II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
* a. Sông Hương ở thượng nguồn
**Ra khỏi rừng già: * - Rừng già đã “_chế ngự sức mạnh bản năng_” nên sông Hương “dịu dàng và trí tuệ” * - Là “_người mẹ phù sa_ ”của vùng văn hoá đế đô. * - “Đóng kín tâm hồn sâu thẳm” ở cửa rừng * Vẻ đẹp bí ẩn, sâu thẳm của dòng sông.
*
*1. Hình ảnh Sông Hương:
=>Bằng sự quan sát tinh tế, trí tưởng phong phú; với nghệ thuật so sánh, nhân hoá tài hoa, táo bạo, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã phát hiện, khắc hoạ vẻ đẹp trẻ trung, hoang dại đầy cá tính của sông Hương gợi liên tưởng kì thú và xúc cảm mãnh liệt trong lòng người đọc
*=>Bằng sự quan sát tinh tế, trí tưởng phong phú; với nghệ thuật so sánh, nhân hoá tài hoa, táo bạo, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã phát hiện, khắc hoạ vẻ đẹp trẻ trung, hoang dại đầy cá tính của sông Hương gợi liên tưởng kì thú và xúc cảm mãnh liệt trong lòng người đọc
I.GIỚI THIỆU CHUNG: II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
*1. Vẻ đẹp thiên nhiên :
*a. Sông Hương ở thượng nguồn :
* b. Sông Hương ở ngoại vi thành phố Huế :
** Từ Ngã Ba Tuần đến chùa Thiên Mụ :
*_ Sông Hương giống như “người con gái đẹp nằm ngủ mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại” _ *->Sự liên tưởng tinh tế và lãng mạn.
*Hoa đỗ quyên
*Ngã Ba Tuần
*_…Người ta luôn luôn nhìn thấy dòng sông mềm như một tấm lụa_
*Sớm xanh
*Trưa vàng
*Những ngọn đồi này tạo nên những mảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây - nam thành phố, _“sớm xanh, trưa vàng, chiều tím_” ….
*Chiều tím
*_ Đó là vẻ đẹp trầm mặc nhất của sông Hương, như triết lý, như cổ thi, kéo dài mãi đến lúc mặt nước phẳng lặng của nó gặp tiếng chuông chùa Thiên Mụ…_
*_Chùa Thiên Mụ_
*_Kim Long_
*__
*__
*_ sông Hương vui tươi hẳn lên giữa những biền bãi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long, …_
*_kéo một nét thẳng thực yên tâm_
*_Thành phố Huế_
*_Cồn Giả Viên_
*__ *_uốn một cánh cung rất nhẹ _ *_sang đến Cồn Hến;_ *_ đường cong ấy làm cho_ *_ dòng sông mềm hẳn đi,_ *_ như một tiếng “vâng” _ *_không nói ra của tình yêu._
*_Cồn Hến_
*_sông Hương khi đi qua thành phố đã trôi đi chậm, thật chậm, cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh.._
*_Đấy là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế_
*_Cồn Hến_
*_Thành phố Huế_
*_Bao Vinh_
*Nỗi vương vấn, *cả chút lẳng lơ kín đáo *trong tình yêu
*Hành trình * vượt ghềnh thác
*Hành trình *đi tìm tình yêu
*Hành trình *về biển cả, *Rời xa người tình
*Mãnh liệt, * phóng khoáng *và man dại
*Gợi cảm, tình tứ, đắm say
*Lưu luyến, *vấn vương, chung tình
* TÀI : kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức sâu rộng về triết học, văn hoá, lịch sử, địa lí,... tất cả được phô diễn trong lối hành văn hướng nội súc tích, mê đắm và tài hoa.
*TÂM : Tình yêu, niềm tự hào tha thiết, sâu lắng của tác giả dành cho dòng sông quê hương, cho xứ Huế thân yêu.
2. Dòng sông lịch sử - văn hóa _a. Dòng sông anh hùng_
*+ Thời vua Hùng: *_ Dòng sông biên thùy xa xôi của đất nước _ *+Thời phong kiến: * .Dòng Linh giang bảo vệ biên giới thế kỷ XV * .Vẻ vang soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ * .Bi tráng với máu của những cuộc khởi nghĩa thế kỉ XIX. *_ _+Sau cách mạng:_ _ *_ chứng kiến những đau thương anh dũng của dân tộc trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ_
* =>Sông Hương là bản hùng ca, là dòng sông sử thi viết giữa màu cỏ lá xanh biếc.
*Khi nghe lời gọi, nó tự hiến mình làm một chiến công
* Khi trong cuộc sống bình thường, sông Hương là cô gái dịu dàng.

2. Dòng sông lịch sử - văn hóa _b.Dòng sông thi ca_
* -Đổi màu bất ngờ trong cái nhìn tinh tế của Tản Đà * -Hùng tráng như “kiếm dựng trời xanh” trong thơ Cao Bá Quát * -Nỗi quan hoài vạn cổ với bóng chiều bảng lảng trong hồn thơ Bà huyện Thanh Quan * -Sức mạnh phục sinh tâm hồn trong thơ Tố Hữu * => Sông Hương là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca
2. Dòng sông lịch sử - văn hóa _b.Dòng sông âm nhạc_
*Toàn bộ nền âm nhạc Huế sinh thành trên dòng sông này * Vd: Ca Huế trên sông Hương. *Gợi cảm hứng cho Nguyễn Du viết nên khúc nhạc của nàng Kiều.
Ca Huế: “Lý chiều chiều – Lý ngựa ô Huế”
III.TỔNG KẾT:
*III.TỔNG KẾT: *1/Nghệ thuật: * -Văn phong tao nhã, tinh tế, tài hoa. * -Ngôn từ phong phú, gợi hình, gợi cảm; câu văn giàu nhạc điệu, uyển chuyển. * -So sánh, nhân hóa độc đáo, liên tưởng bất ngờ, thú vị. * -Kết hợp nhuần nhuyễn bút pháp kể và tả. *2/Ý nghĩa văn bản: * -Thể hiện những phát hiện, khám phá sâu sắc và độc đáo về sông Hương. * -Ca ngợi một dòng sông thơ mộng, trữ tình gắn liền với mảnh đất và tâm hồn con người Huế. * -Tình yêu tha thiết, sâu lắng và niềm tự hào lớn lao của nhà văn đối với dòng sông quê hương, với cố đô.