Học xong bài này các em sẽ:
- Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Giải thích được nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa
lam Sơn.
- Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Chích...

KHỞI ĐỘNG

Ta đây:
Núi Lam Sơ dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống
Những áng văn bất hủ trong “ Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi đưa
chúng ta về vùng rừng núi Lam Sơn hiểm trở, phía tây tỉnh Thanh Hóa
ngày nay, bắt đầu vào cuộc hành trình tìm hiểu cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn hào hùng của dân tộc vào thế kỉ XV . Vậy cuộc khởi nghĩa đó có
những sự kiện tiêu biểu nào? Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
của khởi nghĩa là gì? Những người anh hùng đã có vai trò gì trong cuộc
khởi nghĩa đó?

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

Em hãy cho biết vài
nét về Lê Lợi?
Lê Lợi ( 1385-1433 ) vốn là một hào
trưởng có uy tín và ảnh hưởng lớn ở vùng
Lam Sơn. Ông tổ 3 đời của Lê Lợi là Lê Hối
đã tổ chức khẩn hoang lập nên một trang
trại ở vùng này. Từ đó “ đời đời làm quân
trưởng một phương”.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

- Lê Lợi là hào trưởng vùng Lam Sơn ( Thanh Hóa), yêu
nước, thương dân, có uy tín lớn.
- Năm 1416 Lê Lợi cùng bộ chỉ huy tổ chức hội thề Lũng
Nhai.
- Năm 1418 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn- Lê
Lợi tự xưng là Bình Định Vương, kêu gọi nhân dân khởi
nghĩa.

Vì sao Lê Lợi chọn Lam
Sơn làm căn cứ khởi nghĩa?

Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm
về Lam Sơn? Mục đích của
họ là gì

Em hiểu biết gì về
Nguyễn Trãi ?

Nguyễn Trãi (1380-1442 ) là con của
Nguyễn Phi Khanh cả hai cha con đều
đỗ đại khoa và làm quan thời Hồ. Ông
học rộng tài cao, có lòng yêu nước và
thương dân hết mực. Quân Minh tìm
mọi cách để dụ dỗ ông nhưng đều thất
bại. Từ thành Đông Quan ông bí mật
trốn vào Lam Sơn theo Lê Lợi khởi
nghĩa và dâng bản “Bình Ngô sách”
(Kế sách đánh quân Ngô)

1. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

Hội thề Lũng Nhai ( Thanh Hóa )
“ Tôi là phụ đạo Lê Lợi cùng Lê Lai…, Nguyễn Trãi, Đinh Liệt,
Lưu Nhân Chú. 19 người tuy họ hàng quê quán khác nhau, nhưng
kết nghĩa thân nhau như một tổ liền cành. Phận vinh hiển có khác
nhau, mong có tình như cùng chung một họ…Chung sức đồng lòng.
giữ gìn đất nước, làm cho xóm làng được ăn ở yên lành. Thề sống
chết cùng nhau không dám quên lời thề son sắt…Kính xin có lời thề.
Trích : Lam Sơn Thực Lục

b. Những năm đầu hoat động của cuộc khởi nghĩa ( 1418-1423).

Buổi đầu khởi nghĩa, lực lượng ta còn rất yếu, thiếu
“ Chín
phần
tử,
một
phần
sinh,
tuy
ở
chốn
hiểm
lương
thực,
nghĩa
quân
gặp
nhiều
khó
khăn,
Ba
Tình hình nghĩa quân trên
nghèo,
mà
ngất
trời
Bao
nhiêu nghịch bấy
lần Lê
Lợi
phải
rútkhí
lênthế.
núi
núi
Chí
Linh
như
thếChí
nào?Linh.
nhiêu
thuận,
tùyđộng
cơ lợi
anh
- Quân
Minhkhéo
đã huy
lực dụng,
lượng thật
mạnhtột
đểbậc
bắt và
giết Lê Lợi. Lê Lai đã cải trang làm Lê Lợi liều
hùng”.
chết cứu chủ tướng.
(Phú núi Chí Linh )
- Cuối 1421 quân Minh lại mở một cuộc càn quét
lớn buộc quân ta phải rút lui lên núi Chí Linh.
- Năm 1423 Lê Lợi quyết định hòa hoãn với quân
Minh và trở về căn cứ Lam Sơn, từng bước khôi
phục và phát triển lưc lượng

Em có biết?

Giữa năm 1418, quân Minh vây ráp
liên tiếp, tình thế nguy khốn. Một
trong 18 hào kiệt Lũng Nhai là Lê
lai đã đóng giả làm Lê Lợi để nhử
địch, cứu chủ tướng khỏi bị truy
sát, giải vây cho cuộc khởi nghĩa.
Lê Lai hy sinh. Quân Minh lầm
tưởng đã giết được Lê Lợi nên rút
quân.

b. Những năm đầu hoat động của nghĩa quân Lam Sơn
Những năm đầu hoạt động nghĩa
Em
cógặp
suynhững
nghĩ khó
gì trước
quân Lam
Sơn
khăn
gương higì?
sinh của Lê Lai?

Câu 2:
Câu1:
Tại sao quân Minh phải chấp nhận
Tại sao Lê Lợi tạm hoà với quân Minh?
đề nghị tạm hoà của Lê Lợi?
Câu 1:

Câu 2:

- Xây dựng và củng cố lực lượng.

- Sau nhiều năm tấn công quân Minh đã thiệt hại về mọi
- Tích
luỹ lương
mặt
nhưng
khôngthực.
tiêu diệt được cuộc khởi nghĩa.
Chuẩn
bị mua
vũ khí.
- -Tìm
cách
chuộc dụ dỗ Lê Lợi, Nguyễn Trãi và bộ
chỉ
huy nghĩa
quân. hướng mới.
- Nghiên
cứu phương

- Đây là giai đoạn đầy khó khăn, thử thách của cuộc
khởi nghĩa:
+ Quân địch đông và nham hiểm
+ Lực lượng của ta non yếu, thiếu thốn mọi mặt
+ Nghĩa quân phải ba lần rút lên núi Chí Linh (1418,
1419, 1423)
- Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng nghĩa quân đã
chiến đấu ngoan cường, nhiều tấm gương đã xả thân
vì đất nước tiêu biểu là Lê Lai

c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng
lợi đầu tiên ( 1424-1425)

? Vì sao Nguyễn Chích đề
xuất kế hoạch chuyển địa
bàn hoạt động chính của
nghĩa quân vào Nghệ An.

Thanh
Hoá
Nghệ An

Trong một buổi họp
bàn với các tướng,
Nguyễn Chích nói : “
Nghệ An là nơi hiểm yếu,
đất rộng người đông, tôi đã
từng qua lại nên rết thông
thuộc đất ấy. Nay hãy
trước hết thu lấy Trà Lân,
chiếm giữ cho được Nghệ
An để làm đất đứng chân,
rồi dựa vào sức người và
của cài đất ấy mà quay ra
đánh Đông Đô thì có thể
tính xong việc dẹp yên
thiên hạ.”
(Đại cương lịch sử Việt Nam)

c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành
những thắng lợi đầu tiên ( 1424-1425)
- Theo kế hoạch của Nguyễn Chích, Lê Lợi đưa quân
đánh chiếm Nghệ An.
- Trong vòng 10 tháng, nghĩa quân giải phóng một vùng
rộng lớn từ Thanh Hóa vào đèo Hải Vân.

? Kế hoạch của Nguyễn
Chích có tác dụng gì ?
Em có nhận xét gì về kế
hoạch của Nguyễn
Chích ?
Kế hoạch của Nguyễn
Chích đã giúp nghĩa
quân thoát khỏi thế bao
vây, mở rộng địa bàn
hoạt động. Kế hoạch
rất phù hợp với tình
hình thời đó

CH : Kế hoạch của
Nguyễn Chích có tác
dụng gì ? Em có nhận
xét gì về kế hoạch của
Nguyễn Chích ?
Kế hoạch của Nguyễn
Chích đã giúp nghĩa
quân thoát khỏi thế bao
vây, mở rộng địa bàn
hoạt động. Kế hoạch
rất phù hợp với tình
hình thời đó

d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427)

? Em hãy trình bày tóm tắt diễn biến trận
Tốt Động – Chúc Động.

d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427)

? Em hãy trình bày tóm tắt diễn biến, kết
quả trận Tốt Động – Chúc Động.

d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427)
*Trận Tốt Động - Chúc Động ( cuối năm 1426).

- Diễn biến:
+ Tháng 10/1426, hơn 5 vạn viện binh do Vương Thông chỉ huy
kéo vào Đông Quan, nâng tổng số quân Minh lên tới 10 vạn.
+ Để giành lại thế chủ động, Vương Thông mở cuộc tấn công vào
quân chủ lực của nghĩa quân ở Cao Bộ (Hà Nội).
+ Biết âm mưu của giặc, nghĩa quân đặt phục binh ở Tốt Động và
Chúc Động.
+ Khi quân Minh lọt vào trận địa, nghĩa quân nhất tề xông thẳng ra
đánh.
- Kết quả: trên 5 vạn tên bị tử thương, 1 vạn bị bắt sống, Vương
Thông bị thương tháo chạy về Đông Quan.

* Trận Chi Lăng - Xương Giang ( tháng 10-1427)
? Sau thất bại ở Tốt
Động – Chúc Động
quân Minh có kế
hoạch gì?

h
ạn
Th

10/1427

15 vạn viện binh giặc( do Liễu
Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy
chia làm 2 đạo tiến vào nước ta.

Li ễ
uT
hă
ng

ộc
M

Vân Nam

Quảng Tây

h
ạn
Th

+ Môc Thạnh (5 vạn) từ
Vân Nam tiến vào Hà Giang

Li ễ
uT
hă
ng

ộc
M

Vân Nam

Quảng Tây
+ Liễu Thăng (10 vạn) từ
Quảng Tây tiến vào Lạng
Sơn

* Trận Chi Lăng - Xương Giang
- Tháng 10/1427, 15 vạn viện binh quân Minh do Liễu
Thăng, Mộc Thạnh cầm đầu đã kéo vào nước ta.
- Ngày 8/10/1427, nghĩa quân phục kích diệt được quân
Minh ở ải Chi Lăng, Cần Trạm, Xương Giang…
* Hội thề Đông Quan
- Ngày 10/12/1427, Vương Thông mở hội thề ở Đông
Quan và rút quân Minh về nước......

Nhóm 1-3: Trình bày nguyên nhân
thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn?
Nhóm 2-4: Nêu ý nghĩa lịch sử của
cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử.
a.Nguyên nhân thắng lợi:
+ Nhân dân ta có lòng yêu nước.
+ Nhờ tinh thần đoàn kết, sự chiến đấu và hy sinh anh dũng của
nhân dân
Nêu
nguyên
+ Nhờ đường lối chiến lược,chiến thuật đúng đắn ,sáng tạo của
nhân
thắng
lợiđầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi.
bộ chỉ huy nghĩa
quân
đứng

Nêu ý nghĩa lịch sử
của khởi nghĩa
của khởi nghĩa Lam
b.Ý nghĩa lịchLam
sử: Sơn ?
Sơn ?

- Chấm dứt 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh. Mở ra thời kì
phát triển mới của đất nước-Thời Lê Sơ.

Bài tập 1 ( trang 85- SGK)

g
n
ù
h
h
n
a
ị
Kể tên các v
a
ĩ
h
g
n
i
ở
h
k
c
trong cuộ
Lam Sơn.

t
ộ
m
t
ế
i
v
à
v
u
ệ
i
l
ư
t
m
ầ
t
u
Sư
i
ờ
ư
g
n
ề
v
ể
k
n
ắ
g
n
n
ă
v
đoạn
n
ấ
ó
c
m
e
à
anh hùng m
.
t
ấ
h
n
g
n
ợ
tư