Tiết 38: Ăn mòn kim loại
Sự ăn mòn kim loại xảy ra khắp nơi
Tàu thuyền đi trên sông bị ăn mòn
Kim loại dùng trong xây dựng bị ăn mòn
Và sự ăn mòn kim loại xảy ra ở nhiều nơi khác nữa!
Tại sao hầu hết các đồ dùng bằng kim loại, hợp kim sau một thời gian sử dụng lại bị gỉ sét như vậy? Nguyên nhân do đâu?
Đó là do sự ăn mòn kim loại
I. Khái niệm
Ăn mòn kim loại là sự phá huỷ kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất có trong môi trường
Bản chất của sự ăn mòn là gì?
Bản chất: M → Mn+ + ne
II. Hai dạng ăn mòn kim loại
Ăn mòn hoá học
Ăn mòn điện hoá học
1. Ăn mòn hoá học
Ăn mòn hoá học thường xảy ra ở những bộ phận của thiết bị lò đốt, hoặc những thiết bị thường xuyên tiếp xúc với hơi nước và khí oxi, ống xả xe máy, kiềng bếp….
Hãy viết các phương trình xảy ra khi kiềng bếp bị ăn mòn và lò tổng hợp HCl từ clo và hidro bị ăn mòn
3Fe + 4H2O → Fe3O4 + 4H2
3Fe + 2O2 → Fe3O4
3Fe + 3Cl2 → 2FeCl3
Cơ chế trao đổi e xảy ra như thế nào?
Kim loại đóng vai trò gì
trong các phản ứng trên?
Khái niệm:
Ăn mòn hoá học là quá trình oxi hoá khử, trong đó các e của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường
2. Ăn mòn điện hoá học

Khi chưa nối 2 điện cực
Khi nối 2 điện cực
Thí nghiệm
Hiện tượng
Khi chưa nối dây dẫn, lá Zn bị hoà tan và bọt khí hidro thoát ra ở bề mặt lá Zn
Khi nối dây dẫn, lá Zn bị ăn mòn nhanh trong dung dịch chất điện li, kim điện kế bị lệch, bọt khí H2 thoát ra ở bề mặt lá Cu
2. Ăn mòn điện hoá học
a. Khái niệm về sự ăn mòn điện hoá học
Khái niệm: ăn mòn điện hoá là quá trình oxi hoá khử trong đó kim loại bị ăn mòn do tác dụng của chất điện li tạo nên dòng e chuyển rời từ cực dương đến cực âm
b. Điều kiện xảy ra sự ăn mòn
- Có 2 điện cực: là 2 kim loại khác nhau về bản chất hoặc 1 kim loại 1 phi kim
- Các điện cực tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau
- Các điện cực cùng tiếp xúc với dung dịch chất điện li
c. Ăn mòn hoá học của hợp kim của sắt (gang, thép) trong không khí ẩm
Sự ăn mòn điện hoá hợp kim sắt
Phương trình phản ứng
Catot: Fe → Fe2+ + 2e
Anot: O2 + 2H2O + 4e → 4OH-
Sau đó: Fe2+ kết hợp với OH- tạo thành Fe(OH)2, Fe(OH)3 và phân huỷ tạo thành Fe2O3.nH2O tạ thành gỉ sắt.
III. Chống ăn mòn kim loại
Phương pháp bảo vệ bề mặt
Sơn
Bôi dầu mỡ
Bọc chất dẻo
Mạ kim loại…..


III. Chống ăn mòn kim loại
Phương pháp điện hoá
+ Cơ sở: Sự ăn mòn điện hoá làm cho kim loại đóng vai trò là cực âm bị ăn mòn còn kim loại đóng vai trò cực dương thì không bị ăn mòn
+ Cách làm: Dùng một kim loại khác làm “vật hy sinh” bằng cách gắn vào kim loại cần bảo vệ một kim loại yếu hơn. Khi đó kim loại cần bảo vệ trở thành cực dương không bị ăn mòn, còn kim loại gắn thêm vào sẽ bị ăn mòn.
Củng cố
Câu hỏi 1: Giải thích sự ăn mòn xảy ra tại điểm nối giữa một dây đồng và một dây nhôm
trả lời
Củng cố
Câu hỏi 2: Giải thích sự ăn mòn của vành xe đạp, xe máy
trả lời
Bài tập về nhà
Bài tập 1,2,3,4 SGk/136
Bài tập 5.43 – 5.49 SBT/42
Kết thúc
Đáp án
Al, Cu trở thành 2 điện cực kim loại khác nhau về bản chất
Al, Cu tiếp xúc trực tiếp với nhau
Al, Cu cùng được nhúng trong dung dịch chất điện li là nước hoà tan O2, CO2( dung dịch axit yếu)

Tại điểm nối xảy ra sự ăn mòn điện hoá
Click vào đây để xem câu khác
Đáp án
Fe và các kim loại trong vành xe tạo thành 2 điện cực
Hai điện cực tiếp xúc với nhau
Hai điện cực cùng được nhúng trong dung dịch chất điện li là không khí ẩm
Thoả mãn các điều kiện xảy ra sự ăn mòn điện hoá
Trân trọng cảm ơn