Môn vật lý - lớp 9
Giáo viên giảng dạy:NGUYỄN ĐỨC HÙNG
TRƯỜNG THCS YÊN THƯỜNG
Kiểm tra bài cũ
Nêu những đặc điểm để nhận biết TKHT?
2) Mô tả đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua TKHT?
Trả lời: 1)
- TKHT thường dùng có phần rìa mỏng hơn phần giữa
- Một chùm tia tới song song với trục chính của TKHT cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính.
Trả lời: 2)
Tia tới qua quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.
Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
TIẾT 49:
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I) ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
1) Thí nghiệm: (T -116 SGK)
Quan sát ảnh của 1 vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
( Bố trí thí nghiệm như hình 43.2 sgk)
BẢNG 1:
a) Dặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? ảnh lớn hay nhỏ hơn vật? ảnh có vị trí ở đâu?
? Ảnh thật ngược chiều với vật, nh? hon v?t, nằm g?n tiêu điểm c?a thấu kính
F
?
F`
?
f
f
TH1: Vật đặt ở rất xa thấu kính:
O
d > 2f
- ?nh thu du?c l� ?nh th?t hay ?nh ?o ? C�ng chi?u hay ngu?c chi?u so v?i v?t? L?n hon hay nh? hon so v?i v?t?
-?Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật
F
?
F`
?
O
TH2: Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:
- ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? ảnh lơn hơn hay nhỏ hơn vật?
- ? Ảnh thật, ngược chiều với vật lớn hơn vật
F
?
F`
?
f
d
TH3: Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách TK 1 khoảng d: f< d< 2f
- ảnh có hứng được trên màn không? đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? ảnh lớn hay nhỏ hơn vật?
b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự:
Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách thấu kính 1 khoảng d: d< f
- ? ?nh khơng h?ng du?c tr�n m�n n�n dĩ l� ?nh ?o. ?nh n�y c�ng chi?u v� l?n hon v?t.
F
?
f
d
F`
?
2) GHI CÁC NHẬN XÉT Ở TRÊN VÀO BẢNG 1:
?nh th?t
?nh th?t
?nh th?t
?nh ?o
Ngu?c chi?u
Ngu?c chi?u
Ngu?c chi?u
c�ng chi?u
Nhỏ hơn vật
Nhỏ hơn vật
Lớn hơn vật
Lớn hơn vật
II) CÁCH DỰNG ẢNH:
1)Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ
?
?
F
F/
S
?
?
S/
?Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là ảnh của S
O
2) Dựng ảnh của v?t sáng AB tạo bởi thấu kính hội t? cĩ ti�u c? f =12cm
a) Trường hợp1: v?t AB c�ch th?u kính m?t kho?ng d=OA=36cm
?
?
F
F/
O
A
B
B/
A/
? Dựng ảnh B/ của B rồi hạ đường vuông góc với trục chính tại A/ , A /B/ là ảnh tạo bởi vật AB
b) Trường hợp 2: v?t AB c�ch th?u kính m?t kho?ng d=OA=8cm
(0?
?
F
F/
O
A
B
B/
A/
III) VẬN DỤNG:
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
A’O = d’=? (cm)
A’B’ = h’=? (cm)
C6.
Mà OI = AB=1cm
(1)
A’O = 18cm , A’B’ = h’ = 0,5cm
AB = h = 1cm
OA = d = 8cm
OF=OF’= f = 12cm
A’O = d’=? (cm)
A’B’ = h’=? cm
Mà OI = AB =1cm
A’O = 24cm , A’B’ = h’ = 3cm
B’
A’
B
I
C6.

F
F`
A
B
A’
B’

F
F`
A
B
B’
A’

F
F`
A
B
? T?NG K?T:
- V?t d?t ngồi kho?ng ti�u c? cho ?nh th?t, ngu?c chi?u v?i v?t. Khi d?t v?t r?t xa th?u kính thì ?nh th?t cĩ v? trí c�ch th?u kính m?t kho?ng b?ng ti�u c?.
- V?t d?t trong kho?ng ti�u c? cho ?nh ?o, l?n hon v?t, v� c�ng chi?u v?i v?t.
* Mu?n d?ng ?nh A`B` c?a AB qua th?u kính( AB vuơng gĩc v?i tr?c chính v� A n?m tr�n tr?c chính) ch? c?n d?ng ?nh B`c?a B b?ng c�ch v? du?ng truy?n c?a 2 tia s�ng d?c bi?t, sau dĩ t? B` h? vuơng gĩc v?i tr?c chính ta cĩ ?nh A` c?a A.
VỀ NHÀ:

1- Ñoïc phaàn coù theå em chöa bieát.
2- Học kĩ câu hỏi C6 để biết cách giải.
3- Laøm baøi taäp saùch baøi taäp baøi
42-43.6 đến 42-43.13