Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ
Bố trí thí nghiệm như hình 43.2
Đặt vật ở rất xa thấu kính:
? Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật?
 Ảnh thật ngược chiều với vật, nằm tại tiêu điểm thấu kính.
F

F’

f
f
O

F

F’

d
Đặt vật cách thấu kính một khoảng d >2f
 Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật.
d > 2f
F

F’

O
F
F’
Đặt vật cách thấu kính một khoảng d = 2f
 Ảnh thật, ngược chiều với vật, lớn bằng vật.
d = 2f
F

F’

O
F
F’
Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách thấu kính một khoảng
f < d < 2f
 Ảnh thật, ngược chiều với vật, lớn hơn vật.
F

F’

f
d
O
F
F’
Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
2. Kết luận: Đối với TKHT thì
a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự
- Khi đặt vật ở rất xa thấu kính
cho ảnh thật, ngược chiều với vật
cho ảnh thật, ảnh cách TK một khoảng
bằng tiêu cự
Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách thấu kính một khoảng
d < f
 Ảnh không hứng được trên màn, ảnh này là ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật.
F

f
d
F’

O
F
F’
b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự
Vật ở rất xa TK
Ảnh thật
Ngược chiều
Nhỏ hơn vật
d > 2f
Ảnh thật
Ngược chiều
Lớn hơn vật
f < d < 2f
Ảnh thật
Ngược chiều
d < f
Ảnh ảo
Cùng chiều
Lớn hơn vật
Nhỏ hơn vật
2. Hãy ghi các nhận xét ở trên vào bảng 1
Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
2. Kết luận: Đối với TKHT thì
a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự
- Khi đặt vật ở rất xa thấu kính
cho ảnh thật, ngược chiều với vật
cho ảnh thật, ảnh cách TK một khoảng
bằng tiêu cự
cho ảnh ảo, lớn hơn vật, cùng chiều với vật.
b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự
* Chú ý:
Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính ở rất xa thấu kính, cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính.
- Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính.
Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ
 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là ảnh thật của S.
II. Cách dựng ảnh
S’
S’
I
I
K
Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ
 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là ảnh ảo của S.
II. Cách dựng ảnh
S’
S’
I
I
K
C5, C6. Vật sáng AB có chiều cao h = 1 cm đặt vuông góc với trục chính của TKHT có tiêu cự f = 12 cm. Điểm A nằm trên trục chính.
Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp
* TH 1: AB cách TK 1 khoảng d = 36 cm
* TH 2 : AB cách TK 1 khoảng d = 8 cm
b) Tính khoảng cách từ ảnh tới TK và tính chiều cao của ảnh trong 2 trường hợp
Tóm tắt
Mà OI = AB
(1)
OA’ = 18cm , A’B’ = h’ = 0,5cm
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
Dựng ảnh của AB
Nhận xét đặc điểm của ảnh?
b) A’B’ = h’=? cm
OA’ =? cm
Bài giải
Mà OI = AB
OA’ = 24cm , A’B’ = h’ = 3cm
B’
A’
B
I
Tóm tắt
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
Dựng ảnh của AB
Nhận xét đặc điểm của ảnh?
b) A’B’ = h’=? cm
OA’ =? cm
Bài giải
C7. Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài?
Khi đặt thấu kính hội tụ sát vào mặt trang sách, ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều và to hơn dòng chữ thật trên trang sách. Đó là ảnh ảo tạo bởi TKHT.
Khi dịch chuyển thấu kính ra xa một khoảng cách nhất định nào đó, ta nhìn thấy ảnh của dòng chữ ngược chiều với vật. Đó là ảnh thật của dòng chữ tạo bởi TKHT.
DẶN DÒ:
Học thuộc ghi nhớ của bài
Xem lại bài
Chuẩn bị tiết sau tiết bài tập
Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ
 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là ảnh ảo của S.
II. Cách dựng ảnh
S’
S’
I
I
K
Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ
 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là ảnh thật của S.
II. Cách dựng ảnh
S’
S’
I
I
K