SỞ GDĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hảo
Giáo sinh thực tập: Vũ Thị Thu Hà
Bài 40.
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ HÓA HỌC
ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
I. Các chất dinh dưỡng chính
1. Cacbon
Vai trò:
- Là yếu tố dinh dưỡng quan trọng nhất
- Bộ khung cấu trúc của chất sống
- Cần cho tất cả các hợp chất hữu cơ tạo nên tế bào
Nguồn cacbon:
- Các hợp chất hữu cơ, CO2.
2. Nitơ, lưu huỳnh và photpho
Nitơ
- Vai trò: Cần cho quá trình tổng hợp AND, ARN, protein, ATP
- Nguồn Nitơ: Nh44+, NO3-, N2 (từ khí quyển), hợp chất hữu cơ.
Lưu huỳnh:
- Vai trò: tổng hợp các axit amin chứa S như xistêin, mêtiônin
- Nguồn S: SO42-, HS-, S0, S2O32-, các hợp chất lưu huỳnh..



Vi Khuẩn lưu huỳnh màu lục
Photpho
Vai trò: cần cho qúa trình tổng hợp axit nuclêic và photpholipit của màng sinh chất, ATP.
Nguồn P: HPO42-
Vi Khuẩn lưu huỳnh tía
3. Ôxi
Vai trò: - Ôxi phân tử là yếu tố không thể thiếu đối với sinh trưởng của vsv hiếu khí.
- Ôxi phân tử có thể giết chết hoặc ức chế sinh trưởng của vsv kị khí
Vi khuẩn E.Coli
4. Các yếu tố sinh trưởng
- Là các hợp chất hữu cơ quan trọng mà một số VSV không tổng hợp được và phải thu nhận trực tiếp từ môi trường.
- Ví dụ: vitamin, bazơ purin, axit amin và pirimidin
II. Các chất ức chế sinh trưởng
Khái niệm: Là các chất vô cơ hay hữu cơ ức chế quá trình sinh trưởng của VSV.
cồn, iot, khí etylen oxit,…
Các chất tiêu độc
Các chất phòng thối
Chất hóa trị liệu
Câu hỏi ?
1
2
3
5
4
Câu 1
Hãy kể tên những chất diệt khuẩn thường dùng trong bệnh viện, trường học và gia đình?
Đáp án:
Cồn, nước giaven (natri hipoclorit), thuốc tím, chất kháng sinh …
Câu 2
Vì sao sau khi rửa rau sống nên ngâm trong nước muối hay thuốc tím pha loãng 5 – 10 phút?
Đáp án:
Ngâm rau sống trong nước muối thì các vsv sẽ bị co lại do mất nước vsv không phân chia được. Còn trong thuốc tím thì sẽ tạo ra ôxi nguyên tử có tác dụng ôxi hoá mạnh.
Câu 3
Xà phòng có phải là chất diệt khuẩn không? Tại sao?
Đáp án:
Xà phòng chỉ là chất tảy rửa không phải chất diệt khuẩn. Vì xà phòng chỉ loại vsv nhờ bọt và khi rửa vsv bị trôi đi.
Câu 4
Tại sao nói thuốc kháng sinh là kẻ thù của vsv?
Đáp án:
Thuốc kháng sinh là loại thuốc kháng khả năng sinh sản của vsv. Có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt một hay một nhóm vi khuẩn nhất định (mỗi kháng sinh chỉ tác động lên một vi khuẩn hay một nhóm vi khuẩn)
kháng sinh ức chế các quá trình chuyển hoá năng lượng, ảnh hưởng đến sự hô hấp của vi khuẩn và ức chế quá trình phân chia tế bào
Câu 5
Hiện nay, nhiều gia đình sử dụng máy ozon để khử trùng thực phẩm. vậy máy ozon có diệt hết vi khuẩn hay không? Vì sao?
Đáp án:
Ozon đều có khả năng giết được bào tử của nấm và vi khuẩn ở mặt ngoài rau quả, nhưng không khử trùng ở bộ phận hư thối đã có sẵn trên rau quả.
Ozon có khả năng tiêu huỷ tác dụng của thuốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên việc tiêu huỷ này nhanh chậm khác nhau tuỳ theo loại thuốc, có loại bị tiêu huỷ ngay trong vòng 30 phút nhưng cũng có loại phải ngâm đến 6 giờ mới tiêu huỷ hoàn toàn 100%
Bài tập củng cố
Câu 1: VSV nào sau đây thuộc nhóm kị khí?
Nấm men, vi khuẩn giang mai.
Nấm men, vi khuẩn sinh mêtan
Vi khuẩn giang mai, tảo.
Vi khuẩn am, tảo
Câu 2: Tảo, nấm, ĐVNS chỉ có thể sinh trưởng khi có mặt ôxi. Đây gọi là VSV gì?
Hiếu khí bắt buộc.
Kị khí bắt buộc.
Kị khí không bắt bộc.
Vi hiếu khí.
Câu 3: Hoá chất nào có thể sát trùng nước uống?
Dung dịch nitrat
Dung dịch nước clo
Dung dịch formallin
Dung dịch phenol
Câu 4: Các chất phenol, alcol, các halogen, các chất oxi hóa. Các chất này được gọi là gì?
Chất hoạt động bề mặt
Chất dinh dưỡng phụ
Chất ức chế sinh trưởng
Yếu tố sinh trưởng