Chào mừng
các em đến với
bài học Sinh 9
Tiết 42- Bài 43:
Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật
Câu 1: Yếu tố nào dưới đây là nhân tố hữu sinh?
   A. Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm
   B. Chế độ khí hậu, nước, ánh sáng
   C. Con người và các sinh vật khác
   D. Các sinh vật khác và ánh sáng

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2: Tuỳ theo khả năng thích nghi của thực vật với nhân tố ánh sáng, người ta chia thực vật thành những nhóm nào
 A. Nhóm kị sáng và nhóm kị bóng
B. Nhóm ưa sáng và nhóm kị bóng
 C. Nhóm kị sáng và nhóm ưa bóng
D. Nhóm ưa sáng và nhóm ưa bóng
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 3: Loại cây nào sau đây là cây ưa bóng?
  A. cây xương rồng
B. cây phượng vĩ
C. Cây me đất
D. Cây dưa chuột
KIỂM TRA BÀI CŨ
TIẾT 42- BÀI 43:
Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật


I/ ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ từ 0 - 50°C
- Tuy nhiên
+ Có một số sinh vậy sống ở nhiệt độ rất cao. Ví dụ
+ Có 1 số sinh vật sống ở nơi có nhiệt độ rất thấp. Ví dụ
Ở thực vật cây chỉ quang hợp và hô hấp ở nhiệt độ từ 20 - 30°C. Nhiệt độ trên 40°C và dưới 0°C cây ngừng quang hợp và hô hấp
Cây sống ở vùng nhiệt đới và ôn đới có đặc diểm về hình thái khác nhau

Động vật ở vùng lạnh và vùng nóng có nhiều đặc diểm khác nhau
+ Lông của thú sống ở vùng lạnh dày hơn so với lông của thú sống ở vùng nóng.
+ Ở chim, thú cùng loài (hoặc loài gần nhau): ở vùng lạnh có kích thước lớn hơn ở vùng nóng.
Ví dụ:
Gấu Bắc Cực có bộ lông dày, cơ thể lớn hơn gấu ngựa ở Việt Nam
Nhiều loại động vật có tập tính lẩn tránh nơi nóng hoặc lạnh quá bằng cách: chiu vào hang, ngủ đông hoặc ngủ hè...
Chuột đào hang tránh nóng
ếch chui v�o h?c bựn ng? dụng
Gấu Bắc Cực ngủ đông
Sư tử tránh nóng trong hang đá
- Dựa vào sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật. Người ta chia sinh vật thành 2 nhóm
II/ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Độ ẩm không khí và độ ẩm của đất ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật
+ Có những sinh vật thường xuyên sống trong nước hoặc trong môi trường ẩm ướt ven các bờ suối, dưới tán cây rừng rậm
+ Có những sinh vật sống nơi có khí hậu khô như hoang mạc, vùng núi đá
Nhóm thực vật ưa ẩm
Cây sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng
Cây sống nơi ẩm ướt nhưng có nhiều ánh sáng
Nhóm thực vật ưa khô
Xương rồng và cây bụi vùng hoang mạc
Cây cỏ mọc trên các đụn cát ven biển
Sinh vật sống ở những vùng có độ ẩm khác nhau có hình thái, cấu tạo khác nhau
+ Cây sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng: phiến lá mỏng, bản lá rộng, mô giậu kém phát triển
+ Cây sống nơi ẩm ướt, ánh sáng mạnh: phiến lá hẹp, mô giậu phát triển
+ Cây sống nơi khô hạn: cơ thể mọng nước, lá và thân tiêu giảm, lá biến thành gai.
+ Động vật sống nơi ẩm ướt (ếch, nhái...) khi trời nóng cơ thể mất nước nhanh vì da chúng là da trần. Nhưng bò sát khả năng chống nước hiệu quả hơn vì da có lớp vảy sừng bao bọc
- Dựa vào ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật, người ta chia thực vật thành các nhóm: thực vật ưa ẩm, thực vật chịu hạn, động vật ưa ẩm, động vật ưa khô
LUYỆN TẬP
Câu 1: Tuỳ theo mức độ phụ thuộc của nhiệt độ cơ thể vào nhiệt độ môi trường người ta chia làm hai nhóm sinh vật là
   A. Sinh vật chịu nóng và sinh vật chịu lạnh
   B. Sinh vật ưa nhiệt và sinh vật kị nhiệt
   C. Sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt
   D. Sinh vật biến nhiệt và sinh vật chịu nhiệt
LUYỆN TẬP
Câu 2: Nhóm động vật nào dưới đây thuộc động vật hằng nhiệt là
   A. Châu chấu, dơi, chim én
   B. Cá sấu, ếch, ngựa
   C. Chó, mèo, cá chép
   D. Cá heo, trâu, cừu
LUYỆN TẬP
Câu 3: Những cây sống ở vùng ôn đới, về mùa đông thường có hiện tượng:
   A. Tăng cường hoạt động hút nước và muối khoáng
   B. Hoạt động quang hợp và tạo chất hữu cơ tăng lên
   C. Cây rụng nhiều lá
   D. Tăng cường ôxi hoá chất để tạo năng lượng giúp cây chống lạnh
LUYỆN TẬP
Câu 4: Dựa vào khả năng thích nghi của thực vật với lượng
nước trong môi trường, người ta chia làm hai nhóm thực vật:
   A. Thực vật ưa nước và thực vật kị nước
   B. Thực vật ưa ẩm và thực vật chịu hạn
   C. Thực vật ở cạn và thực vật kị nước
   D. Thực vật ưa ẩm và thực vật kị khô
LUYỆN TẬP
Câu 5: Cây xanh nào sau đây thuộc nhóm thực vật ưa ẩm?
   A. Cỏ lạc đà
   B. Cây rêu, cây thài lài
   C. Cây mía
   D. Cây hướng dương
LUYỆN TẬP
Câu 6: Động vật nào dưới đây thuộc nhóm động vật ưa khô?
   A. Thằn lằn
   B. Ếch, muỗi
   C. Cá sấu, cá heo
   D. Hà mã
Trong hai nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt, sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường? TẠI SAO
Sinh vật hằng nhiệt có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ nhiệt độ của mói trường vì:
- Sinh vật hằng nhiệt có khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định, không thay đổi theo nhiệt độ môi trường ngoài.
- Cơ thể sinh vật hằng nhiệt đã phát triển cơ chế điều hòa nhiệt và xuất hiện trung tâm điều hòa nhiệt ở bộ não.
Sinh vật hằng nhiệt điều chinh nhiệt độ cơ thể hiệu quả bằng nhiều cách như chống mất nhiệt qua lớp lông, da hoặc lớp mỡ dưới da hoặc điều chỉnh mao mạch gần dưới da. Khi cơ thể cần tỏa nhiệt, mạch máu dưới da dãn ra, tàng cường thoát hơi nước và phát tán nhiệt..
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học và trả lời câu hỏi 1,2,4 skg/129
Đọc mục “Em có biết”
Đọc trước bài 44: Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các loài sinh vật.