Chương III
Nước Đại Việt Thời Trần
Thế Kỉ XIII
CHỦ ĐỀ 5:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (THẾ KỈ XIII)

III- CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287- 1288)
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (THẾ KỈ XIII)
III- CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287- 1288)
Nội dung :
Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt.
Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.
Chiến thắng Bạch Đằng.
LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN NGUYÊN (1287- 1288)



Thoát Hoan
Ô Mã Nhi- Phàn Tiếp
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
1. Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ
Nguyên nhân:
-Thiết lập ách đô hộ đối với Đại Việt.
- Làm bàn đạp tấn công lên phía nam Trung Quốc tiêu diệt Nam Tống
Quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì ?
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
a. Hành động của quân Nguyên
- Đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản
- Huy động 30 vạn quân và nhiều danh tướng
- Hàng trăm chiến thuyền
- Hàng chục vạn thạch lương
- 12/1287: Quân Nguyên ồ ạt tiến vào nước ta.
- Đầu 1288: Thoát Hoan chọn Vạn Kiếp để xây dựng căn cứ.


1. Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
1. Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ
Thạch lương:Đơn vị đo lường thời xưa:
1 thạch = 4 quân, 1 quân = 30 cân, 1 cân = 16 lạng.
1 cân = 0.6 Kilogram
Người ta thường nói "kẻ tám lạng, người nửa cân" là vì nửa cân chính là 8 lạng.
Trong Tam Quốc, chúng ta thường hay nghe những cụm từ "20 vạn thạch lương", nhưng ít ai biết, "20 vạn thạch lương" là bao nhiêu tấn gạo.
Theo tỷ lệ trên:
20 vạn thạch = 80 vạn quân = 2,400 vạn cân = 1,440 vạn Kilogram = 14,400 Tấn.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong 2 tháng của Việt Minh, họ đã huy động được 14,950 tấn gạo để cung cấp cho bộ đội. Tổng số bộ đội tham chiến là 55,000 người (5.5 vạn).
Như vậy có thể tạm tính, 20 vạn thạch lương chỉ đủ dùng cho một đội quân 5-6 vạn người dùng trong 2 tháng.
Hình vẽ quân Mông cổ -Nguyên
“- Quân Mông Cổ lớn lên trên yên ngựa, tự luyện tập chiến đấu, từ mùa xuân đến mùa đông, ngày ngày săn bắn, đó là cách sống của họ
- Về đánh trận , họ lợi ở dã chiến, không thấy lợi thì không tiến quân
Trăm quân kị quay vòng, có thể bọc được vạn người. Nghìn quân kị tản ra có thể dài tới trăm dặm , kẻ địch chia ra thì họ chia ra, kẻ địch hợp lại thì họ hợp lại nên kị đội là thế mạnh của họ
Đội quân lúc ẩn lúc hiện, đến thì như trời rơi xuống, đi thì nhanh như chớp giật. Họ mà thắng thì đuổi theo địch chém giết không để trốn thoát, họ mà thua thì chạy rất nhanh, đuổi theo không kịp” theo lời sử học nhà Tống
Hốt Tất Liệt
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
III - Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược
Nguyên (1287- 1288):
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt:
“Không được để cho Giao Chỉ là một nước nhỏ mà coi thường”
Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (Thế kỉ XIII)
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
b.Sự chuẩn bị của ta
- Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến , cử Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ huy
Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (Thế kỉ XIII)
III - Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược
Nguyên (1287- 1288)
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của giặc

2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của giặc
- Diễn biến 
Tại Vân Đồn, Trần Khánh Dư cho quân mai phục đợi đoàn thuyền lương của địch.
Khi đoàn thuyền lương đi qua bị quân ta từ nhiều phía đánh ra dữ dội. 
- Kết quả: Phần lớn thuyền lương bị đắm, số còn lại bị quân ta chiếm

Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (Thế kỉ XIII)




Trương Văn Hổ
LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN NGUYÊN (1287- 1288) Trận đánh ở Vân Đồn
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của giặc:
Ý nghĩa:
Làm cho quân giặc lâm vào thế bị động, gặp nhiều khó khắn tinh thần.
Tạo thời cơ cho quân dân nhà Trần tiến lên tiêu diệt quân Nguyên.

Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN (THẾ KỈ XIII)
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
III - Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược
Nguyên (1287- 1288)
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của
Trương Văn Hổ
3. Chiến thắng Bạch Đằng
Đợi mãi không thấy đoàn thuyền lương đến Thoát Hoan đã làm gì?
Trước sự rút chạy của kẻ thù, vua tôi nhà Trần đã làm gì?
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
3. Chiến thắng Bạch Đằng
Hoàn cảnh
- Quân địch: 1/1288 Thoát Hoan chiếm Thăng Long.
rơi vào thế vườn không nhà trống , có nguy cơ bị cô lập
- Quân ta: Quyết định mở cuộc phản công và tiến hành việc bố trí trận mai phục ở sông Bạch Đằng

20
Sông Chanh - nơi diễn ra trận Bạch Bằng lịch sử (1288)
Vì sao ta lại quyết định chọn sông Bạch Đằng làm nơi tiêu diệt giặc?
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
3. Chiến thắng Bạch Đằng:
b. Diễn biến:
4/1288: Đoàn thuyền lương của Ô Mã Nhi rút về theo sông Bạch Đằng.

Ta nhử địch vào sâu trận địa khi nước dâng cao.

- Lúc nước rút thuyền địch xô vào cọc và bị quân ta đánh từ 2 bên bờ.
 
Trên đoạn sông Bạch Đằng này đã từng diễn ra những chiến thắng lớn nào trong lịch Sử?
Trận Bạch Đằng năm 938
Trận Bạch Đằng năm 981
Bài 14:
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII)
c. Kết quả:
Nhiều tên giặc bị chết, Ô Mã Nhi bị bắt sống.
 d. Ý nghĩa
Đập tan mộng xâm lược Đại Việt của nhà Nguyên

Trận Bạch Đằng có ý nghĩa như thế nào với công cuộc chống ngoại xâm của nhân dân ta?
3. Chiến thắng Bạch Đằng:
Tranh vẽ trận Bạch Đằng năm 1288

Di tích bãi cọc chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, tại xã Yên Giang, Yên Hưng (Quảng Ninh) đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.
Miếu thờ và tượng đài Trần Hưng Đạo tại thành phố Hồ Chí Minh
1. Quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì ? Hãy chọn các câu trả lời mà em cho là đúng.(2 đáp án đúng)
a. Làm bàn đạp tấn công các nước châu Á
d. Làm bàn đạp tấn công Nam Tống
BÀI TẬP CỦNG CỐ
c. Tấn công Nhật Bản
b. Thiết lập ách đô hộ đối với Đại Việt.
2. Ai là người đã đánh tan đoàn thuyền lương của giặc ?(1 đáp án đúng)
a. Trần Khánh Dư
b. Trần Quốc Tuấn

BÀI TẬP CỦNG CỐ
d. Trương Văn Hổ
c. Trần Thái Tông
e. Trần Thủ Độ
3. Trần Khánh Dư đã đánh tan đoàn thuyền lương của giặc ở đâu ?( 1 đáp án đúng)
a. sông Bạch Đằng
c. Cửa biển Vân Đồn
b. Sông Hàn
d. Sông Chanh
BÀI TẬP CỦNG CỐ
4.TRÌNH BÀY LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN NGUYÊN (1287- 1288)
BÀI TẬP CỦNG CỐ
5.TRÌNH BÀY LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN QUÂN TA CHẶN DÁNH QUÂN NGUYÊN Ở CỬA BIỂN VÂN ĐỒN (TRẦN KHÁNH DƯ)
BÀI TẬP CỦNG CỐ
32
a
Đ
h
C
a
o
t
n
v
i
k
e
q
o
o
a
o
a
n
A
u
a
o
n
n
t
o
u
n
m
g
G
t
a
t
i
h
n
n
n
a
h
a
v
v
n
h
a
n
r
l
h
n
g
t
n
o
u
p
H
o
r
t
t
Câu 2:
Đâu là nơi mà Thoát Hoan ra sức xây dựng thành căn cứ vững chắc để định đánh lâu dài với quân ta?
Câu 3:
Người chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần ba?
Câu 5:
Đây là nơi Trần Khánh Dư đánh bại đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ ?
Câu 6:
Tên tướng giặc bị quân ta bắt sống trên sông Bạch Đằng ?
Câu 7:
Nơi nhân dân ta thực hiện kế hoạch ``Vườn không nhà trống``?
Câu 8:
Tên tướng giặc bị Trần Khánh Dư đánh bại tại Vân Đồn?
Câu 1:
Hốt Tất Liệt phải đình chiến cuộc chiến tranh ở đâu
để tập trung lực lượng tấn công Đại Việt?
Câu 4:
Người trực tiếp chỉ huy quân Nguyên xâm lược Đại Việt?
n
B
A
Chiến thắng Bạch Đằng
Ô CHỮ LỊCH SỬ
Có Thể Em Chưa Biết
Đánh chìm 170.000 thạch lương của quân Nguyên, Trần Khánh Dư lập được công lớn, mở đường cho quân dân nhà Trần đánh bại giặc xâm lược được cho là hùng mạnh nhất thế giới bấy giờ.
Cuối năm 1287, cánh quân thủy của nhà Nguyên do Trương Văn Hổ chỉ huy 70 thuyền chở 170.000 thạch lương tiến vào nước ta. Đi trước dẫn đường là đoàn quân của Ô Mã Nhi theo hướng Khâm Châu tiến vào Đại Việt.
Có Thể Em Chưa Biết
Trần Khánh Dư và thế trận Vân Đồn
Khi tới Vân Đồn (Quảng Ninh), giặc Nguyên chạm trán quân của Trần Khánh Dư. Một trận đánh lớn đã diễn ra ở đây. Dù đã chuẩn bị, trước kẻ địch rất mạnh, đội quân nhà Trần do Trần Khánh Dư chỉ huy bị đánh bại. Nghe tin, Thượng hoàng Trần Thánh Tông nổi giận, sai Trung sứ đưa Trần Khánh Dư về kinh đô chịu tội.
Khánh Dư tâu rằng: “Lấy quân luật mà xử, tôi xin chịu tội, nhưng xin hoãn cho vài ba ngày, để lập công chuộc tội, rồi sẽ chịu búa rìu cũng chưa muộn”.
Thấy lời nói có lý, Trung sứ thuận lòng cho Trần Khánh Dư thêm cơ hội lập công chuộc tội.


Có Thể Em Chưa Biết
Nắm được tình hình của địch, Trần Khánh Dư đoán rằng, đại quân đi trước, đoàn thuyền lương của chúng tất phải theo sau. Sau trận thắng, Ô Mã Nhi chủ quan, khinh địch, không đi theo bảo vệ đoàn thuyền lương. Nhận thấy đây chính là cơ hội vàng để tấn công quân địch, Khánh Dư đã cho thu thập tàn quân, mai phục sẵn.
Đúng như dự đoán của Khánh Dư, Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp theo sông Bạch Đằng vội tiến về Vạn Kiếp để nhanh chóng hội quân với Thoát Hoan theo như kế hoạch đã định, bỏ lại phía sau đoàn thuyền vận lương nặng nề của Trương Văn Hổ.
Có Thể Em Chưa Biết
Có Thể Em Chưa Biết
Yên tâm có quân của Ô Mã Nhi đi trước dọn đường, Trương Văn Hổ cho đoàn thuyền chở lương thực và khí giới chậm chạp tiến vào Hạ Long. Chúng không ngờ bị rơi vào trận địa phục kích.
Khi quân giặc vừa tới Vân Đồn, thủy binh của ta từ các vị trí yểm sẵn bất ngờ xông ra đánh. Trương Văn Hổ cùng quân lính ra sức chống đỡ, cố thúc đoàn thuyền vào đất liền nhưng bị quân ta liên tục tiến công.
Có Thể Em Chưa Biết
Giặc bị chặn đánh trên chặng đường dài hàng chục km, đến Cửa Lục (Hòn Gai), thủy binh của ta đổ ra đánh càng đông. Quân giặc không chống đỡ nổi, phần bị đắm thuyền, phần bị tiêu diệt. Chúng phải đổ cả thóc xuống biển hòng thoát thân.
Trương Văn Hổ may mắn thoát chết chạy về Trung Quốc trên một chiếc thuyền. Toàn bộ số lương thảo của giặc bị nhấn chìm. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, "Khánh Dư đánh, giặc bị thua, bắt được lương thực khí giới của giặc không xiết kể, bắt sống quân giặc rất nhiều".
Có Thể Em Chưa Biết
Danh tướng bán than nổi danh sử Việt
Tin thắng trận lập tức được báo về triều đình, thượng hoàng tha tội trước không hỏi đến, Trần Khánh Dư và quân của ông đã chuộc được tội trước đây để cho thủy quân của Ô Mã Nhi qua được Vân Đồn.
Theo lời Thượng hoàng Trần Nhân Tông, chỗ trông cậy của quân Nguyên là lương thảo, nay đã bị đánh chìm, chúng không thể hung hăng được nữa. Sau đó, thượng hoàng lại dùng kế tha cho những tên lính bị bắt đến doanh trại báo cho quân Nguyên biết tin khủng khiếp đó. Nghe tin, quân Nguyên mất hết nhuệ khí chiến đấu, chỉ mong rút quân khỏi Đại Việt.
Có Thể Em Chưa Biết
Chiến thắng của Trần Khánh Dư đã buộc quân Nguyên rơi vào thế bị động. Trên đường rút lui, chúng đã bị Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão đánh cho tan tác. Thoát Hoan phải chui vào ống đồng trốn về Trung Quốc.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, trước đó, vì mắc tội, Trần Khánh Dư bị phạt đánh 100 roi, đuổi về quê, tước hết gia sản. Trở về Chí Linh, ông làm nghề đốt than kiếm sống.
Có Thể Em Chưa Biết
Có Thể Em Chưa Biết
Một hôm, vua Trần Nhân Tông trên đường từ sông Đuống xuống bến Bình Than hội quân, bàn kế đánh giặc. Từ xa, ông thấy một người có vóc dáng giống Khánh Dư, ăn mặc tiều tụy, cho người lại gần hỏi han.
Người bán than trả lời rằng: "Tôi chỉ là lão bán than vô danh tiểu tốt, có gì mà hỏi?".
Người lính quay về kể lại với vua, Trần Nhân Tông bèn bảo khẩu khí đó mà xét thì người đó đích thị là Nhân Huệ Vương chứ không ai khác. Sau khi được vua Trần Nhân Tông đón lên thuyền, xuống bến Bình Than hội quân, Trần Khánh Dư đã ra trận lập công.
Sử gia Phan Huy Chú đã xếp Trần Khánh Dư đừng hàng thứ năm trong số những tướng giỏi của nhà Trần, chỉ sau Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật và Phạm Ngũ Lão.
Có Thể Em Chưa Biết
.
https://fb.watch/27mzf-FLvH/
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288.
Xin chân thành cảm ơn
Cễ V� C�C B?N D� QUAN T�M L?NG NGHE