Khi tay chúng ta bị thương, tay sưng tấy và
đau vài hôm rồi khỏi.
Hoặc nếu tay bị dầm đâm phải, tay có thể
sưng đau một thời gian rồi cũng khỏi.
 Vậy do đâu mà tay khỏi đau?

Chủ đề 2: TUẦN HOÀN (Tiếp)
Từ bài 13-19

PHẦN B

B- BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
Các loại bạch cầu của cơ thể

Trong 1 mm3 có 5000 –
8000 bạch cầu.
Cấu tạo: Tế bào chất,
nhân và chân giả.
Bạch cầu sinh ra từ tủy
xương, tỳ, bạch huyết.
Sống từ 2 – 4 ngày.

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
I. CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU

Quan sát hình 14.1, 14.3 và 14.4
Khi vi khuẩn, vi rút xâm nhập vào cơ thể, bạch cầu
sẽ tạo ra những hàng rào nào để bảo vệ cơ thể?
THỰC BÀO
TẠO KHÁNG THỂ
PHÁ HỦY TẾ BÀO NHIỄM BỆNH

Trình bày cơ chế hoạt động thực bào của tế bào bạch cầu?

Hoạt động của Bạch cầu

Cơ chế hoạt động

Loại bạch cầu

Bạch cầu hình thành chân giả
bắt và nuốt các vi khuẩn,
virut rồi tiêu hoá chúng.

Bạch cầu trung
tính và bạch
cầu mô nô

2.Tạo kháng thể vô hiệu
hóa kháng nguyên

BC limpho B tiết ra các kháng
thể, rồi các kháng thể sẽ gây
kết dính và làm vô hiệu các
kháng nguyên.

Bạch
cầu
limpho B

3. Phá hủy tế bào nhiễm
bệnh

Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm vi
khuẩn bằng cách nhận diện,
tiếp xúc, rồi tiết ra các
protein đặc hiệu làm tan
màng TB bị nhiễm đó => phá
hủy chúng

1.Thực bào

Bạch cầu
limpho T

Mũi kim

Ổ viêm sưng lên
Vi khuẩn

Đại thực bào
Bạch cầu
trung tính
Bạch cầu
trung tính

Sơ đồ hoạt động thực bào

Đại thực bào

2. Tạo kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên

Tương tác giữa
thể A
g
n
á
h
K
kháng nguyên
–
kháng thể theo cơ
chế chìa khóa và
ổ khóa
Thể B
g
n
á
h
K

Kháng
nguyên A

Kháng
nguyên B

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
2. Tạo kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên

Trong vài trường hợp, số lượng VK, VR xâm nhập quá lớn,
nó quá nhiều, thì lúc bày BC trung tính và BC mô nô không
tiêu diệt hết. Một số VK, VR sẽ chui vào bên trong sẽ gặp
hoạt động bảo vệ của tế bào limpho B.
Tế bào B
tiết kháng thể

Các kháng thể

Tế bào vi khuẩn
bị vô hiệu hóa

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
3. Phá hủy các tế bào đã nhiễm bệnh
Phân tử prôtêin đặc hiệu
Tế bào T

Kháng
nguyên của
VK,VR

Tế bào nhiễm
vi khuẩn, virut

Lỗ thủng
trên màng
tế bào

Tế bào nhiễm bị
phá hủy

Trình bày cơ chế hoạt động thực bào của tế bào bạch cầu?

Hoạt động của Bạch cầu

Cơ chế hoạt động

Loại bạch cầu

Bạch cầu hình thành chân giả
bắt và nuốt các vi khuẩn,
virut rồi tiêu hoá chúng.

Bạch cầu trung
tính và bạch
cầu mô nô

2.Tạo kháng thể vô hiệu
hóa kháng nguyên

BC limpho B tiết ra các kháng
thể, rồi các kháng thể sẽ gây
kết dính và làm vô hiệu các
kháng nguyên.

Bạch
cầu
limpho B

3. Phá hủy tế bào nhiễm
bệnh

Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm vi
khuẩn bằng cách nhận diện,
tiếp xúc, rồi tiết ra các
protein đặc hiệu làm tan
màng TB bị nhiễm đó => phá
hủy chúng

1.Thực bào

Bạch cầu
limpho T

Trình bày cơ chế hoạt động thực bào của tế bào bạch cầu?

Hoạt động của Bạch cầu

Cơ chế hoạt động

Loại bạch cầu

Bạch cầu hình thành chân giả
bắt và nuốt các vi khuẩn,
virut rồi tiêu hoá chúng.

Bạch cầu trung
tính và bạch
cầu mô nô

2.Tạo kháng thể vô hiệu
hóa kháng nguyên

BC limpho B tiết ra các kháng
thể, rồi các kháng thể sẽ gây
kết dính và làm vô hiệu các
kháng nguyên.

Bạch
cầu
limpho B

3. Phá hủy tế bào nhiễm
bệnh

Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm vi
khuẩn bằng cách nhận diện,
tiếp xúc, rồi tiết ra các
protein đặc hiệu làm tan
màng TB bị nhiễm đó => phá
hủy chúng

1.Thực bào

Bạch cầu
limpho T

 Vậy do đâu mà tay khỏi đau?

=> Tay khỏi đau là do hoạt động của bạch
cầu đã tiêu diệt hết vi khuẩn nên vết
thương sẽ hết sưng đau và lành lại.

Vì vi rút HIV tấn công
vào các tế bào limpho T
làm suy giảm hệ thống
miễn dịch  thường chết
bởi các bệnh cơ hội.

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
II. MIỄN DỊCH

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
II. MIỄN DỊCH

- Miễn dịch là gì?
Miễn dịch là khả năng của cơ thể không bị mắc một
bệnh nào đó.
- Phân biệt miễn dịch tự nhiên với miễn dịch nhân tạo.
+ Miễn dịch tự nhiên: Tự cơ thể có khả năng không mắc 1 số bệnh
(miễn dịch bẩm sinh) hoặc sau 1 lần mắc bệnh thì sau này không
mắc lại bệnh đó nữa (miễn dịch tập nhiễm).
+ Miễn dịch nhân tạo: do con người tạo ra cho cơ thể bằng tiêm
chủng phòng bệnh hoặc tiêm huyết thanh.

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

- Miễn dịch bẩm sinh

- Miễn dịch tập nhiễm

- Miễn dịch nhân tạo

- Trẻ em được
tiêm
phòng
(chích
ngừa)
những
loại
bệnh nào?

=> Trẻ em được tiêm phòng các loại bệnh (trong chương
trình tiêm chủng mở rộng – miễn phí): lao, sởi, ho gà, uốn ván,
bại liệt, bạch hầu, viêm gan B.

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

THÔNG ĐIỆP CỦA
BỘ Y TẾ

Câu 1. Loại bạch cầu tham gia vào quá
trình thực bào là
A

bạch cầu limpho B và limpho T

B

bạch cầu ưa axit và mônô

C

bạch cầu ưa kiềm và ưa axit

D

bạch cầu trung tính và mônô

Câu 2. Hoạt động nào là hoạt động của
tế bào lim pho B?
A

Thực bào bảo vệ cơ thể.

B

Tự tiết chất bảo vệ cơ thể.

C

Tiết kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên.

D

Tạo hàng rào bảo vệ.

Câu 3. Tế bào T phá hủy tế bào cơ thể bị nhiễm vi
khuẩn bằng cách nào ?

A

Tiết men phá hủy màng.

B

Thực bào

C

Dùng phân tử Prôtêin đặc hiệu.

D

Dùng chân giả tiêu diệt.

Câu 4. Khi được tiêm phòng vác xin thuỷ đậu, chúng ta sẽ
không bị mắc căn bệnh này trong tương lai. Đây là dạng
miễn dịch nào?

A

Miễn dịch tập nhiễm

B

Miễn dịch tự nhiên

C
D

Miễn dịch bẩm sinh

Miễn dịch nhân tạo

VẬN DỤNG
1. Có phải bạch cầu có khả năng tiêu diệt bất cứ
loại vi khuẩn, virut nào xâm nhập vào cơ thể hay không?
2.Để tạo miễn dịch cho cơ thể trong việc chủ động
phòng ngừa dịch Covid 19, nhà nước đã đẩy mạnh tiêm vác
xin toàn dân.
Hãy cho biết: Bộ Y Tế của Việt Nam đã cấp phép sử
dụng vác xin phòng ngừa Covid 19 loại nào để tiêm cho
người dân?

CHÚC CÁC EM LUÔN VUI KHỎE - HỌC TẬP THẬT TỐT

Soạn bài 15
1.Đông máu có ý nghĩa gì? Liên qua đến yếu tố nào?
2. Máu không chảy ra khỏi mạch nhừ đâu?
3. Tiểu cầu đóng vai trò gì trong đông máu?
4. Đặc điểm các nhóm máu ở người?
5. Các nguyên tắc khi truyền máu?
6. Ý nghĩa của công tác hiến máu nhân đạo?