MÔN KHTN 8

HOẠT ĐỘNG I. KHỞI ĐỘNG

Ai thông minh hơn ?
Câu hỏi: Để đưa một vật lên cao,
người công nhân có thể trực tiếp
tác dụng lên vật một lực hướng
thẳng đứng lên trên (hình19.1).
Tuy nhiên, trong một số trường
hợp, do kích thước hay khối lượng
của vật lớn sẽ khó nâng trực tiếp
theo cách này.

Có cách nào để
nâng được vật lên
mà không cần tác
dụng lực theo
phương thẳng
đứng ?
Em hãy mô tả cách làm
cụ thể ?

- Để nâng được vật lên mà không cần tác dụng lực theo
phương thẳng đứng người ta sử dụng đòn bẩy.
Em hãy mô tả
cách làm cụ thể
?

-Dùng một một thanh gỗ dài và
một điểm tựa, dùng lực đòn bẩy
để nâng vật lên.

vật

thanh gỗ

điểm tựa

PHẦN
Title
1

2:
NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ BIẾN ĐỔI
Chủ đề 4:
Title 2
TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC

BÀI 19 :
Title 3
ĐÒN BẨY.

BÀI 19 : ĐÒN BẨY.
I – ĐÒN BẨY CÓ THỂ LÀM ĐỔI
HƯỚNG TÁC DỤNG CỦA LỰC.
II – CÁC LOẠI ĐÒN BẨY.
III – SỬ DỤNG ĐÒN BẨY TRONG
THỰC TIỄN.

TIẾT 1

I – ĐÒN BẨY CÓ THỂ LÀM ĐỔI
HƯỚNG TÁC DỤNG CỦA LỰC.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhóm: …

Tên thành viên: ………………..

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Yêu cầu: Nghiên cứu thông tin trang 94,95 SGK, thảo luận nhóm 6-8 HS trong 10
phút để trả lời các câu hỏi sau:

CH1. Nêu một số ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác
dụng.

………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
…………………………..…………….

CH2. Dùng các dụng cụ học tập, thiết kế phương án và tiến hành thí
nghiệm làm một đòn bẩy.

………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

CH1. Nêu một số ví dụ về dùng đòn bẩy làm đổi hướng của lực tác dụng.
+ Đưa vật lên khỏi hố
+ Nhổ đinh

CH2. Dùng các dụng cụ học tập, thiết kế phương án
diễn đòn bẩy, điểm tựa
và tiến hành thí nghiệm làm một đòn bẩy.
trong thí nghiệm này.
Dụng cụ : 
• Vở
• Bút chì
• Bút bi 
Thiết kế:
Bút chì làm thanh đòn
Bút bi làm điểm tựa

CH3. Vẽ hình biểu
và lực

I – ĐÒN BẨY CÓ THỂ LÀM ĐỔI HƯỚNG
TÁC DỤNG CỦA LỰC .
- Khi một vật quay do chịu lực tác dụng nó có
thể tác dụng lực lên một vật khác .
- Từ đặc điểm này người ta đã tạo ra đòn bẩy
- Đòn bẩy có thể làm thay đổi hướng của lực
tác dụng.

I – ĐÒN BẨY CÓ THỂ LÀM ĐỔI HƯỚNG
TÁC DỤNG CỦA LỰC .
* Các yếu tố cơ bản của đòn bẩy :
- Một thanh chắc.
- Một điểm tựa: Mỗi đòn bẩy còn có một điểm
để quay quanh gọi là điểm tựa .
- Điểm đặt lực tác dụng của vật cần nâng.

Áp dụng 1: Xác định điểm tựa, lực tác dụng của vật cần
nâng trong các trường hợp sau:

Lực

Lực
Lực
Điểm tựa
Điểm tựa

Điểm tựa

Áp dụng 2. Sử dụng đòn bẩy như ở “Áp dụng 1” có thể làm đổi hướng tác
dụng lực như thế nào?
- Trong hình a đòn bẩy không có tác dụng làm thay đổi hướng tác dụng
lực.
- Trong hình b và c đòn bẩy có tác dụng làm thay đổi hướng tác dụng lực:
+ Muốn nâng vật trong hình b một cách trực tiếp ta cần tác dụng lực
nâng có phương thẳng đứng chiều từ dưới lên trên. Tuy nhiên, khi dùng
đòn bẩy, đã làm thay đổi hướng tác dụng lực, lực tác dụng có phương
thẳng đứng chiều từ trên xuống dưới.
+ Muốn nhổ chiếc đinh trong hình c trực tiếp ta cần tác dụng lực có
phương vuông góc với tường, chiều hướng ra ngoài tường. Tuy nhiên, khi
dùng đòn bẩy, đã làm thay đổi hướng tác dụng lực, lực tác dụng có
phương song song với tường, chiều từ trên xuống dưới.

Áp dụng 3. Nêu một số ví dụ về dùng đòn bẩy
làm đổi hướng của lực tác dụng ?
A.Bập bênh

B.Nâng vật từ hố sâu lên cao

TIẾT 2

II – CÁC LOẠI ĐÒN BẨY.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhóm: …
Tên thành viên: ………………..
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu: Nghiên cứu thông tin H19.4,5,6 trang 95 SGK,thảo luận nhóm 7 phút trả lời
các câu hỏi sau:
1.Em hãy nêu các đặc điểm dùng để phân loại đòn bẩy ?
……………………………………………….
2.Hoàn thành bảng sau :

Nhóm: …….

Tên thành viên: ………………………………

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
1. - Các
đặc
điểm
Vị trí
của
vật dùng để phân loại đòn bẩy ?
- Vị trí tác dụng lực
- Điểm tựa
2. Hoàn thành bảng :
Loại
đòn Đặc điểm
bẩy
Loại 1
Đòn bẩy có điểm tựa ở giữa 
Loại 2
Loại 3

Đòn bẩy có điểm tựa ở một điểm đầu, vật ở giữa và
lực tác dụng ở đầu bên kia
Đòn bẩy có điểm tựa ở một đầu, vật ở đầu bên kia
và lực tác dụng ở trong khoảng giữa hai đầu(ở
trường hợp này điểm tựa thường được giữ cố định
với đầu đòn bẩy).

Ví dụ
Mái chèo thuyền, kéo….
Kẹp làm vỡ hạt,xe rùa...
 
Cần câu, đũa, xẻng xúc
cát …
 

II. CÁC LOẠI ĐÒN BẨY :
- Đòn bẩy có điểm tựa ở giữa: Loại này có lợi ích cho lợi
về lực và thay đổi hướng tác dụng lực theo mong muốn.

II. CÁC LOẠI ĐÒN BẨY :
- Đòn bẩycó điểm tựa ở một đầu, vật ở giữa và lực tác dụng
ở đầu bên kia. Loại này cho lợi về lực giúp nâng được vật
nặng nhưng di chuyển vật chậm.

II. CÁC LOẠI ĐÒN BẨY :
- Đòn bẩy loại 3 (lực tác dụng lên đòn bẩy gần điểm tựa).
Loại này không cho lợi về lực nhưng giúp di chuyển vật cần
nâng nhanh chóng và dễ dàng.

Em hãy theo dõi đoạn video sau.
Áp dụng 2.1

https://encryptedvtbn0.gstatic.com/video?q=tb
n:ANd9GcSiBHwww8y0Cz0ligJavzvVob7kc7CkIY
b43g

Cho biết trong đoạn video đó có những loại đòn bẩy nào trong 3
loại trên và hoàn thiện vào PHT 3.

Phiếu học tập 3.
LOẠI ĐÒN BẨY
LOẠI 1
LOẠI 2
LOẠI 3

TÊN DỤNG CỤ

https://encryptedvtbn0.gstatic.com/video?q=tbn:ANd9GcSiBHwww8y0Cz0ligJavzvVob7kc
7CkIYb43g

PHT 3.
LOẠI ĐÒN BẨY

TÊN DỤNG CỤ

LOẠI 1

Bập bênh, thăng bằng, kìm bấm, cần cẩu,

LOẠI 2

máy
bắn đá
Xe
đẩy

LOẠI 3

TIẾT 3

III – SỬ DỤNG ĐÒN BẨY
TRONG THỰC TIỄN.

III. SỬ DỤNG ĐÒN BẨY TRONG
THỰC TIỄN :  
- Để sử dụng đòn bẩy ta cần chọn một vật thích
hợp làm đòn bẩy, tạo ra hoặc lựa chọn một điểm
cố định dùng làm điểm tựa cho đòn bẩy. Tiếp đó
cần tìm cách bố trí đòn bẩy và điểm tựa để đòn
bẩy tác dụng lực lên vật và tìm vị trí ở đòn bẩy để
người tác dụng lực lên đòn bẩy được thuận tiện.
- Đòn bẩy được ứng dụng nhiều trong đời sống và
kỹ thuật. Trong thực tiễn vị trí tác dụng của lực và
vị trí điểm tựa có thể thay đổi để phù hợp với khả

Câu hỏi 1: Hình 19.7a, b, c tương ứng với loại đòn bẩy
nào?

Câu hỏi 1: Mỗi hình trong hình 19.7a, b, c tương ứng với loại đòn bẩy
nào?

19.7a) Loại 3: Đòn bẩy có
điểm tựa ở một đầu, vật ở
đầu bên kia và lực tác dụng
ở trong khoảng giữa
hai đầu.

19.7b) Loại 1 : Đòn
bẩy có điểm tựa ở
giữa. 

 19.7c) Loại 2: Đòn bẩy có
điểm tựa ở một đầu, vật ở
giữa và lực tác dụng ở đầu
bên kia.

Câu hỏi 2: Quan sát hình 19.8 và cho biết đâu là đòn bẩy, đâu
là điểm tựa và chỉ ra sự thay đổi hướng của lực trong hình.

- Cái kéo là đòn bẩy.
- Điểm tựa và sự thay đổi hướng của lực thể hiện như trong hình vẽ.
+ →F1→F1 là lực tác dụng của tay vào kéo.
+ →F2→F2 là lực tác dụng bị thay đổi hướng.

Câu hỏi 3: Trong hình 19.9, bộ
phận nào có vai trò như một
đòn bẩy?

Thân chày cùng đầu chày có vai trò
như một đòn bẩy.

Câu hỏi 4: Chỉ ra bộ phận
đóng vai trò đòn bẩy ở hình
19.10.

Cần gạt, trục bơm, piston là bộ
phận đóng vai trò đòn bẩy trong
máy bơm nước bằng tay.

LUYỆN TẬP
LUYỆN TẬP 1.
Tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư
duy.

SƠ ĐỒ TƯ DUY

LUYỆN TẬP 2.
BT 1. Để nhổ một chiếc đinh ra khỏi tấm gỗ, người ta sử dụng một chiếc
búa nhổ đinh hoặc một chiếc kìm (hình 19.11). Em hãy:
a. Mô tả cách dùng hai dụng cụ này để nhổ đinh.
b. Vận dụng kiến thức, kĩ năng về đòn bẩy để giải thích cách làm.

a.Mô tả cách dùng búa nhổ đinh: Đặt đầu búa sao cho đinh
nằm chặt ở khe búa và đầu búa tì vào tấm gỗ làm điểm tựa, tay
cầm vào cán búa, càng cách xa đầu búa thì càng nhổ dễ, dùng
lực từ cánh tay hướng theo chiều lực →F→ như hình vẽ khi
cán búa quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.

- Mô tả cách dùng kìm nhổ đinh: kẹp mũi kìm vào đinh, ấn mũi
kìm xuống tấm gỗ để lấy điểm tựa, tác dụng lực vào cán
kìm theo chiều lực →F→ như hình vẽ khi cán kìm quay thì đinh
cũng được nhổ dần lên.

b. Đòn bẩy có thể làm thay đổi hướng của lực tác dụng và khi một vật
quay do chịu lực tác dụng thì nó có thể tác dụng lực lên một vật khác.
-Dùng búa nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy
loại 1 cho ta lợi về lực.

-Dùng kìm nhổ đinh là áp dụng đòn
bẩy loại 2 cũng cho ta lợi về lực.

BT 2. Nêu một số công việc trong thực tiễn có sử dụng đòn bẩy. Dùng
hình vẽ để mô tả rõ tác dụng của đòn bẩy trong công việc đó.
Trả lời:
- Sử dụng đòn bẩy loại 2
như đôi đũa để lấy thức ăn
được dễ dàng.

- Sử dụng đòn bẩy loại 1 như cái mở nắp
chai, cái kéo….

Em có biết:

-Archimedes là một nhà toán học, nhà vật lý, kỹ sư và nhà thiên văn học người
Hy Lạp. Ông có nhiều phát minh nổi tiếng có ý nghĩa trong cuộc sống như quy
tắc đòn bẩy, định luật về lực tác dụng lên một vật nằm trong lòng chất lỏng
hay chất khí(định luật Archimedes)…
-Cho đến nay người ta vẫn lưu truyền câu nói của ông về ý nghĩa của đòn bẩy
là: Hãy cho tôi một điểm tựa tôi sẽ nhấc bổng trái đất lên.
-Mặc dù trong thực tế không thể có điểm tựa hay chiếc đòn bẩy nào như vậy
nhưng câu nói này của Archimedes đã nêu bật ứng dụng của đòn bẩy. 

Ghi nhớ !
- Đòn bẩy có thể đổi hướng tác dụng của lực.
- Tùy theo vị trí của vật vị trí lực tác dụng điểm
tựa đòn bẩy được chia thành ba loại khác
nhau.
- Trong thực tiễn việc sử dụng đòn bẩy sẽ giúp
thực hiện nhiều công việc thuận tiện và hiệu
quả hơn. 

VẬN DỤNG
MỜI CÁC EM CÙNG THAM GIA TRÒ CHƠI

“ AI NHANH HƠN ? ”

CÂU 1

Trong hình sau, điểm tựa đặt ở điểm nào thì lực
có tác dụng lớn nhất ?
A.

X

B.

Y

C.

Z

D. GIỮA X VÀ Y

CÂU 2
Trường hợp nào sau đây đòn bẩy làm đổi
hướng của lực tác dụng ?
A

BẬP BÊNH

B

CÁI DAO THÁI

C

CÁI DẬP GHIM

D

CÁI XE RÙA

CÂU 3
3. CÁI XE RÙA LÀ ĐÒN BẨY LOẠI NÀO ?

A. LOẠI 1

B. LOẠI 2

C. LOẠI 3

D. KHÔNG
THUỘC LOẠI
NÀO.

CÂU 4

Trong hình sau, lực tác dụng đặt ở điểm
nào ?

A. O

B. O1

C. O2

D. O3

CÂU 5
Để nhổ một cái đinh bị cắm quá chặt vào gỗ thì ta nên
dùng dụng cụ nào sau đây ?
A

BÚA NHỔ ĐINH

B

KÌM

C

TUA VÍT

D

DAO

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- LÀM BÀI
TẬP CHỦ ĐỀ 4
SGK / 98

ÔN LẠI
NỘI DUNG
BÀI HỌC

- CHUẨN
BỊ BÀI 20.

CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT.