Bài 20

thực hành
Quan sát các kì của Nguyên phân
trên tiêu bản rễ hành
Kiểm tra bài cũ
1. Hãy nêu khái niệm chu kì tế bào và trình bày một chu kì tế bào.
Kiểm tra bài cũ
2. Hãy nêu những đặc điểm cơ bản ở các pha của kì trung gian?
Khi nào tế bào trong cơ thể phân chia ?
- Các tế bào trong cơ thể đa bào chỉ phân chia khi nhận đượccác tín hiệu từ bên ngoài cũng như bên trong tế bào.
- Cuối pha G1 có điểm kiểm soát (R) nếu TB vượt qua điểm R mới tiếp tục đi vàp pha S và diễn ra nguyên phân.
- Sau pha G2 TB diễn ra quá trình nguyên phân.
I. QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
Hãy quan sát đoạn băng sau và cho biết:
1. Quá trình nguyên phân gồm những giai đoạn nào?
I. QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
Quá trình nguyên phân chia làm 2 giai đoạn:
Giai đoạn phân chia nhân
Giai đoạn phân chia TB chất
Phân chia nhân gồm có mấy kì? Nêu diễn biến của từng kì?
Nêu những diễn biến cơ bản ở các kì trong nguyên phân
PHIẾU HỌC TẬP
I. QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
Kì trung gian
a. Kì đầu
1. Phân chia nhân
I. QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
a. Kì đầu
1. Phân chia nhân
- Mỗi NST kép (gồm 2 sợi crômatit đính với nhau ở tâm động) co ngắn, đóng xoắn dần
- Màng nhân, nhân con tiêu biến.
- Đôi trung tử di chuyển về hai cực tế bào, hình thành thoi phân bào
Tại sao nhân con lại biến mất?
TBTV không có trung tử thoi phân bào được hình thành như thế nào?
b. Kì giữa
ảNH CHụP
a. Kì đầu
1. Phân chia nhân
b. Kì giữa
- NST co xoắn đạt mức cực đại, có hình dạng đặc trưng cho loài.
- Các NST tập trung một hàng trên mặt phẳng xích đạo.
- Thỏi phân bào được đính vào 2 phía của NST tại vị trí tâm động.
Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì giữa của nguyên phân các thoi vô sắc bị phá hủy?
c. Kì sau
ảNH CHụP

c. Kì sau
a. Kì đầu
1. Phân chia nhân
b. Kì giữa
- Hai NST đơn trong thể kép tách rời nhau ở tâm động và mỗi chiếc di chuyển về một cực của tế bào.
Vì sao các NST có thể di chuyển về 2 cực của TB.
Do sự co ngắn của sợi tâm động kết hợp với sự kéo dài của các sợi cực và hẹp lại của thỏi phân bào.
d. Kì cuối
ảNH CHụP
d. Kì cuối
c. Kì sau
a. Kì đầu
1. Phân chia nhân
b. Kì giữa
NST dãn xoắn, dài ra ở dạng sợi mảnh
Thoi phân bào biến mất, màng nhân và nhân con được hình thành
Vì sao thoi phân bào lại biến mất ?
2. Sự phân chia tế bào chất
PHÂN CHIA TẾ BÀO CHẤT Ở TẾ BÀO THỰC VẬT
PHÂN CHIA TẾ BÀO CHẤT Ở TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
3. Kết quả quá trình nguyên phân
- Từ một tế bào “mẹ” (2n) hình thành 2 tế bào “con” có số NST giữ nguyên không đổi (2n)
Do đâu nguyên phân lại có thể tạo được hai tế bào con có bộ NST giống hệt tế bào mẹ?
Do sự tự nhân đôi của NST ở kì trung gian.
Do sự phân li đồng đều của các nhiễm sắc tử về hai cực của tế bào.
Hãy chỉ rõ hình thái NST đã biến đổi như thế nào để thuận lợi cho việc nhân đôi và phân li đồng đều của các nhiễm sắc tử về 2 cực tế bào?
- NST duỗi xoắn cực đại trở về dạng sợi mảnh để thuận lợi cho sự nhân đôi của AND là cơ sở cho sự tự nhân đôi của NST.
- NST xoắn cực đại để thuận lợi cho việc phân li các NST về 2 cực TB.
GĐđầu kì đầu
Kì đầu
Kì giữa
Kì sau
Kì cuối
Kì trung gian
Hãy điền vào ô trống các kì của quá trình nguyên phân.
II. Ý NGHĨA CỦA QUÁ TRÌNH NGUYÊN PHÂN
Ý nghĩa sinh học
- Ở cơ thể đa bào, loài sinh sản hữu tính
+ Truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng qua các thế hệ TB
+ Làm tăng số lượng tế bào, giúp cơ thể trưởng thành và phát triển
- Sinh vật đơn bào, loài sinh sản sinh dưỡng, vô tính
+ Truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng qua các thế hệ loài
- Giúp cơ thể tái sinh lại những mô hoặc cơ quan bị tổn thương
Nuôi cấy mô
(Cây Ngô)
Nuôi cấy mô thưc vật trong ống nghiệm
Cừu Doli
Ghép cành
Ghép gốc

2. Ý nghĩa thực tiễn
Cơ sở của phương pháp giâm, chiết ghép cành…
Ứng dụng kĩ thuật nuôi cấy mô.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Trong qúa trình nguyên phân thoi phân bào xuất hiện ở…
A. kì đầu
B. kì giữa
C. kì sau
D. kì cuối
A. kì đầu
2. Hoạt động quan trọng nhất của NST trong nguyên phân là…
A. sự tự nhân đôi và sự đóng xoắn
B. sự phân li đồng đều về 2 cực tế bào
C. sự tự nhân đôi và sự tự phân li
D. sự đóng xoắn và sự tháo xoắn

B. sự phân li đồng đều về 2 cực tế bào
3. Sự phân chia vật chất di truyền trong quá trình nguyên phân thực sự xảy ra ở…
A. kì đầu
B. kì giữa
C. kì sau
D. kì cuối

C. kì sau
BÀI TẬP
Ở một loài thực vật có bộ NST lưỡng bội là 2n = 18. Một tế bào đang tiến hành nguyên phân:
a. Ở kì sau có số NST trong 1 tế bào là…
A. 18 NST đơn
B. 18 NST kép
C. 36 NST kép
D. 36 NST đơn
b. Số NST đơn có trong các tế bào sau 3 lần nguyên phân là…
A. 288 B. 144 C. 126 D. 270
D. 36 NST đơn