KHỞI ĐỘNG HÌNH THỂ

Bài 28: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật

Hô hấp ở người

Hô hấp ở thực vật

Quang hợp ở thực vật

Trao đổi khí là gì?

Bài 28: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật

Trao đổi khí là quá trình sinh vật lấy
O2 hoặc CO2 từ môi trường vào cơ
thể, đồng thời thải ra môi trường khí
CO2 hoặc O2.

Hô hấp ở
người

Quang hợp ở thực vật
Hô hấp ở thực vật

Bảng 28.1

Trao đổi khí
Ở thực vật
Quang hợp
Hô hấp
Ở động vật và người
Hô hấp
Hô hấp tế bào

Khí lấy vào
CO2
O2
O2
O2

Khí thải ra
O2
CO2
CO2
CO2

Bảng 28.1

Trao đổi khí
Ở thực vật
Quang hợp
Hô hấp
Ở động vật (người) Hô hấp
Hô hấp tế bào

Khí lấy vào
CO2
O2
O2
O2

Khí thải ra
O2
CO2
CO2
CO2

Trao đổi khí ở thực vật và
động vật được thực hiện qua
quá trình nào?

Trao đổi khí
Ở thực vật
Quang hợp
Hô hấp
Ở động vật (người) Hô hấp
Hô hấp tế bào

Khẳng định trao đổi khí ở người
là quá trình hô hấp là đúng

Khí lấy vào
CO2
O2
O2
O2

Khí thải ra
O2
CO2
CO2
CO2

Theo em:
Khẳng định trao đổi khí ở thực
vật là quá trình hô hấp.

Khẳng định này đúng hay sai ?
Quá trình trao đổi khí ở người và thực vật có được thực hiện theo cơ chế
đó không?

CƠ THỂ SINH VẬT

MÔI TRƯỜNG

Hướng di chuyển của phân tử
khí theo cơ chế khuếch tán

Bài 28: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật

Trao đổi khí là quá trình sinh vật lấy
O2 hoặc CO2 từ môi trường vào cơ
thể, đồng thời thải ra môi trường khí
CO2 hoặc O2.
- Sự trao đổi khí giữa cơ thể và môi
trường tuân theo cơ chế khuếch tán.

CO2

CO22

Trao đổi khí

O2

Môi trường

Trao đổi khí

O2

Trao đổi khí liên
quan gì đến hô
hấp tế bào?

CO2
Khí lấy vào

Khí thải ra

Ở thực vật
Ở động vật

Hô hấp

O2

CO2

Hô hấp

O2

CO2

O2

CO2

Hô hấp tế bào

Quá trình trao đổi khí giúp cơ thể: + Lấy O2 dùng cho hô hấp tế bào
+ Thải CO2 từ hô hấp tế bào ra môi trường

Môi trường

CO22

CO2

Trao đổi khí

O2

O2
CO2

Tại sao không nên đốt
lò sưởi, bếp than trong
nhà khép kín?

Môi trường

CO22

CO2

Trao đổi khí

O2

O2

Tại sao không nên đốt
lò sưởi, bếp than trong
nhà khép kín?

CO2

Để có bầu không khí trong lành
giúp quá trình hô hấp thuận lợi,
chúng ta cần làm gì?

- Cây xanh giúp tạo ra oxygen để chúng ta thở.
- Sinh vật và cây xanh cần nhau để sống.
- Bảo vệ cây xanh là cách giúp môi trường trong
lành.

Trao đổi khí
Ở thực vật
Quang hợp
Hô hấp
Ở động vật
Hô hấp
Hô hấp tế bào

Khí lấy vào

Khí thải ra
O2

CO2
O2
O2

CO2
CO2

O2

CO2

II. Trao đổi khí ở thực vật
1. Cấu tạo của khí khổng

Khí khổng

Cơ quan trao đổi khí ở
thực vật là gì? Cơ
quan đó nằm ở đâu?
Thực vật sở hữu khí khổng (có trong lá) và các màng
(có trong thân, rễ ) tham gia tích cực vào quá trình trao

II. Trao đổi khí ở thực vật
1. Cấu tạo của khí khổng
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng (ở lá cây).

Tế bào hình
hạt đậu

Thành trong dày
Khí khổng được chụp
dưới kính hiển vi

Thành ngoài mỏng

Khí khổng mở

Nêu cấu tạo của
khí khổng?

Khí khổng đóng

1. Cấu tạo của khí khổng

Tế bào hình
hạt đậu

Thành trong dày
Thành ngoài mỏng

Khí khổng mở

- Cấu tạo:
+ Gồm 2 tế bào hình hạt đậu nằm áp sát nhau.
+ Thành ngoài mỏng, thành trong dày.
2. Chức năng của khí khổng

Khí khổng đóng

PHIẾU HỌC TẬP

ĐIỂM:

Nhóm: ……..

Nhóm trưởng: …………….

HS thảo luận nhóm trong 3 phút hoàn thành bài tập điền từ về chức năng của khí khổng

TRAO ĐỔI KHÍ
B. HÔ HẤP

A. QUANG HỢP
Khi (1)…………… mở thì:
+ Khí CO2 khuếch tán từ (2) ………vào

Qua khí khổng:
+ Khí O2 (4)…………từ môi trường vào
(5) ……………

lá
+ Khí (3) ………..khuếch tán từ lá ra
môi trường.

+ Khí (6)…………khuếch tán từ lá ra
môi trường.

C. Chức năng của khí khổng là: (7) …………..và (8) ………………

PHIẾU HỌC TẬP

Nhóm: ……..

Nhóm trưởng: …………….

HS thảo luận nhóm trong 3 phút hoàn thành bài tập điền từ về chức năng của khí khổng

TRAO ĐỔI KHÍ
B. HÔ HẤP

A. QUANG HỢP
Khi (1)…………… mở thì:
+ Khí CO2 khuếch tán từ (2) ………vào

Qua khí khổng:
+ Khí O2 (4)…………từ môi trường vào
(5) ……………

lá
+ Khí (3) ………..khuếch tán từ lá ra
môi trường.

+ Khí (6)…………khuếch tán từ lá ra
môi trường.

C. Chức năng của khí khổng là: (7) …………..và (8) ………………

BIỂU ĐIỂM : Mỗi từ hay cụm từ (1,2,3,4,5,6) điền đúng được
(7), (8)
điền đúng được

1 điểm
2 điểm

TRAO ĐỔI KHÍ
B. HÔ HẤP

A. QUANG HỢP
Khi (1) khí khổng mở thì:
+ Khí CO2 khuếch tán từ (2) môi
trường vào lá
+ Khí (3) O2 khuếch tán từ lá ra
môi trường.

Qua khí khổng:
+ Khí O2 (4) khuếch tán từ môi
trường vào (5) lá.
+ Khí (6) CO2 khuếch tán từ lá ra
môi trường.

C. Chức năng của khí khổng là: (7) trao đổi khí

và (8) thoát hơi nước

TRAO ĐỔI KHÍ
B. HÔ HẤP

A. QUANG HỢP
Khi khí khổng mở thì:
+ Khí CO2 khuếch tán từ môi
trường vào lá
+ Khí O2 khuếch tán từ lá ra môi

Qua khí khổng:
+ Khí O2 khuếch tán từ môi trường
vào lá.
+ Khí CO2 khuếch tán từ lá ra môi

trường.
trường.
C. Chức năng của khí khổng là: (7) trao đổi khí

và (8)

thoát hơi nước

Em hãy nêu chức năng của
khí khổng?

2. Chức năng của khí khổng
- Trao đổi khí:

Trong Quang hợp khi khí khổng mở thì:
+ Khí CO2 khuếch tán từ môi trường vào lá
+ Khí O2 khuếch tán từ lá ra môi trường.

- Thoát hơi nước

Khi hô hấp:
+ Khí O2 khuếch tán từ môi trường vào lá.
+ Khí CO2 khuếch tán từ lá ra môi trường.

Cấu tạo tế bào khí khổng phù
hợp với chức năng trao đổi
khí ở thực vật như thế nào?

Hai bạn An và Bình nói chuyện
với nhau:
+ Bình cho rằng khí khổng mở
suốt ngày đêm.
+ An thì bảo : Khí khổng chỉ
mở ban ngày còn ban đêm đóng
kín không cho không khí trao
đổi.
Theo em bạn nào đúng, bạn nào sai? Tại sao?
Bình sai, An chưa chính xác vì:
Khí khổng tập trung chủ yếu ở mặt dưới của lá (đối với cây trên cạn) và ở mặt
trên đối với cây thủy sinh. Khí khổng không bao giờ đóng hoàn toàn, độ mở của
khí khổng tăng từ sáng đến trưa rồi giảm dần và nhỏ nhất lúc chiều tối.

Quá trình trao đổi khí chịu ảnh hưởng của
những yếu tố nào? Cây bị thiếu nước ảnh hưởng
như thế nào đến quá trình trao đổi khí?
Biện pháp chăm sóc cây

Cây
thiếu
nước
(ánh
sáng)

Khí
khổng
mở
nhỏ

Trao
đổi khí
CO2,
O2
GIẢM

Ảnh hưởng
đến sinh
trưởng,
phát triển
của cây

Trồng cây

Chăm sóc cây tưới
nước cho cây

Em hãy chọn chữ cái trước đáp án đúng nhất trong các câu sau:

Câu 1. Trao đổi khí ở sinh vật là quá trình:
A. Lấy khí O2 từ môi trường vào cơ thể
B. Lấy khí CO2 từ môi trường vào cơ thể
C. Lấy khí O2 hoặc CO2 từ môi trường vào cơ thể, đồng thời thải khí CO2
hoặc O2 từ cơ thể ra môi trường.
D. lấy khí CO2 từ môi trường vào cơ thể, đồng thời thải khí O2 và CO2 ra
ngoài môi trường
Câu 2. Trao đổi khí ở thực vật diễn ra thông qua quá trình nào?
C. Thoát hơi nước.
A.Quang hợp và thoát hơi nước.
D. Hô hấp.
B. Quang hợp và hô hấp.

Câu 3. Trong trình quang hợp ở thực vật, các khí được trao đổi qua khí khổng là:
A. CO2 và O2 từ môi trường vào trong tế bào lá
B. O2 và CO2 từ trong lá ra môi trường.
C. O2 từ môi trường vào trong tế bào lá, O2 từ trong tế bào lá ra ngoài
D. CO2 từ môi trường vào trong tế bào lá, O2 từ trong tế bào lá ra môi
trường.
Câu 4: Để có sức khoẻ tốt vào ban đêm người ta không nên để nhiều hoa, cây
xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa,  vì:
A. Cây xanh có thể hấp dẫn côn trùng
B.Cây xanh hô hấp đã lấy oxygen nhả ra carbon dioxide.
C.Cây xanh quang hợp đã lấy oxygen nhả ra carbon dioxide.
D.Cơ chế thải độc của thực vật về đêm

III. Trao đổi khí ở động vật

1. Cơ quan trao đổi khí ở động vật

Quan sát video về một số cơ quan trao đổi
khí ở động vật:

Nối các cơ quan hô hấp ( qua da, qua phổi, qua mang, qua hệ thống
ống khí)phù hợp với đại diện( ruồi, cá, chó, giun đất).
Qua da

Qua phổi

Ruồi

Cá

Qua mang

Giun đất

Qua hệ thống
ống khí

Chó

1. Động vật đơn
bào và một số
động vật đa bào
như ruột khoang,
giun tròn, giun
dẹp,...

a. trao
đổi
khí
qua
mang.

2. Các
loài
côn
trùng

b.
trao
đổi
khí
qua bề
mặt cơ
thể.

3.Động
vật thuộc
lớp Bò
sát,
Chim,
Thú

c. trao
đổi khí
qua hệ
thống
ống khí

4. Các loài
sống dưới
nước như cá,
tôm, cua, trai,
...

d. trao
đổi khí
qua
phổi.

Nối các ý trên cho phù hợp giữa động vật và cơ quan trao

III. Trao đổi khí ở động vật
1. Cơ quan trao đổi khí ở động vật
- Động vật trao đổi khí với môi trường qua cơ quan trao đổi khí.
- Tùy từng loại động vật mà cơ quan trao đổi khí là da, hệ thống ống khí, mang hay phổi.
- Ví dụ:
• Giun đất: trao đổi khí qua da.
• Châu chấu: trao đổi khí qua hệ thống ống khí.
• Cá: trao đổi khí qua mang.
• Mèo: trao đổi khí qua phổi.
2. Quá trình trao đổi khí ở động vật ( ví dụ ở người)

2. Quá trình trao đổi khí ở động vật ( ví dụ ở người)
- Đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở động vật:
 Khí O2 từ môi trường qua cơ quan hô hấp đi vào cơ thể, cung cấp cho tế bào
thực hiện quá trình hô hấp.
 Khí CO2 sinh ra từ hô hấp tế bào được cơ thể đưa ra ngoài môi trường qua cơ
quan trao đổi khí.