Nguyễn Công Trứ
Bài ca ngất ngưởng
GV: HƯỚNG THỊ MINH ANH
1
2
3
4
Tác giả, tác phẩm
Khái niệm“ngất ngưởng”
“Ngất ngưởng” chốn quan trường
“Ngất ngưởng” lúc về hưu
5
“Ngất ngưởng” lúc triều chung
6
Tổng kết
-Nguyễn Công Trứ (1778-1858)
hiệu là Hi Van, quê ở Hà Tĩnh.
-Là ngưuời văn võ song to�n , nhuưng
gặp nhiều thăng trầm trên con
đuường công danh.
-Ông rất giàu lòng yêu nuớc.

I.TÌM HIỂU CHUNG:
2.Tác phẩm:
-Chủ yếu là thơ chữ Nôm.
-Thể loại ưua thích: Hát nói
-Bài ca ngất ngưuởng duợc sáng tác sau năm 1848 (năm Nguyễn Công Trứ về nghỉ tại quê nhà).
Một số hình ảnh về hát ca trù
Bố cục của tác phẩm?
3) Bố cục
bố cục
Giới thiệu tài năng danh vị
xã hội của nhà thơ.
(6 câu đầu)
Phong cách sống và phẩm
chất, bản lĩnh của nhà thơ
(12 câu tiếp)
Khẳng định phong cách
sống của mình
(câu kết)
II. Đọc- hiểu văn bản
1. Khái niệm “ Ngất ngưởng”
- Xuất hiện: 4 lần (câu 4, 8, 12 và câu cuối)
Ngất ngưởng: diễn tả vị thế cao mà không vững.
Thái độ sống “Ngất ngưởng”:
+ Là khác người, xem mình cao hơn người khác
+ Là thoải mái, tự do, phóng túng, không theo một khuôn khổ nào hết

"Vũ trụ nội mạc phi phận sự "
->Một tuyên ngôn về chí làm trai của Nguyễn Công Trứ
(ý thức bản thân có tầm quan trọng lớn)
"Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng"
->Tự giới thiệu tên mình và khẳng định tài năng đã trở thành phong cách.
Tài năng lỗi lạc xuất chỳng đưuợc bộc lộ qua danh vị :
-Đỗ đầu kì thi Hưuơng.
-Tham tán quân vụ.
-Tổng đốc Hải An.



2. “Ngất ngưởng ở chốn quan trường”
II. Đọc- hiểu văn bản
Tài năng của tác giả đuợc bộc lộ nhuư thế nào?
Biện pháp nghệ thuật?

Biện pháp nghệ thuật: điệp từ “khi” Liệt kê, sử dụng nhiều từ Hán Việt => khoe tài và nhấn mạnh các chức danh
- Giọng điệu:
+ Khoe khoang, phô trương
+ Tự cao, tự đại, khinh đời
=> Lời tù thuËt ý thức giá trị tài n¨ng vµ lÝ t­ưëng trung qu©n,ý thøc tr¸ch nhiÖm cña NguyÔn C«ng Trø.
Nhận xét về giọng thơ?
*Khi về hưu
+ Cưỡi bò cái về hưu
+ Đạc ngựa đeo cho bò
+ Đi chùa lại mang theo 2 cô đầu, bụt cũng phải cười.  trái khoáy, trêu ngươi
=>Cè ý ph¬i bµy sù kh¸c l¹ cña m×nh

* Thú ăn chơi:
 “ca”, “tửu”, “cắc”. “tùng”: thái độ hành lạc thỏa thích, phong túng, tự do, thích gì làm nấy, sống theo cách mình
* Quan niệm sống, thái độ sống:
- Ngất ngưởng: coi thường sự được mất, khen chê ở đời.
- Ngất ngưởng: sống thanh nhã, không vướng tục, không danh lợi.
Ngất ngưởng: tự khẳng định mình là cái tôi trung thành, sánh ngang hàng với các danh tướng TQ: Trái Tuân, Nhạc Phi, Hàn Kì, Phú Bật.
3. “ Ngất ngưởng” lúc về hưu:
Lúc về hưu không thấy yến tiệc linh đình, không có tặng phẩm, ngựa quý vua ban mà thay vào đó là?
Thú vui của NCT được thể hiện trong câu thơ nào?
NCT có quan điểm sống như thế nào?

Qua đây cho chúng ta thấy nhà thơ đã ý thức rõ về bản thân? Em có cảm nhận gì về phẩm chất của NCT
Phẩm chất, bản lĩnh trưuớc số phận:
Ung dung, t? do, phúng khoỏng, c?ng c?i
- Khẳng định: nhà thơ là một đại thần ngất ngưởng trong triều: không ai trong triều như ông, bằng ông
- Dụng ý: nêu bật sự khác biệt của mình đối với tập đoàn PK  đó là cái tôi đứng bên ngoài đám quan lại nhợt nhạt。
4.“Ngất ngưởng ở chốn triều cung”
Tại sao đang nói về cái tôi “ngất ngưởng” ở chốn quê nhà, tác giả lại quay về chốn quan trường để k/đ cái tôi ngất ngưởng của mình
Qua đó, em có đánh giá ntn về cái tôi “ngất ngưởng” của NCT?
Nhận xét:
- Nhà thơ đã ý thức rõ về bản lĩnh và phẩm chất giá trị của bản thân.
Cái tôi ngất ngưỡng của NCT là cái tôi đáng trọng.

"Trong triều ai ngất nguưởng nhuư ông!"
Cõu nghi v?n -> cõu kh?ng d?nh
Cỏi tụi cỏ nhõn >< Xó h?i phong ki?n
(cỏ tớnh phúng khoỏng) >< (XHPK d?y khuụn phộp)
S? d?ng phộp d?i, cõu nghi v?n, so sỏnh
Biện pháp nghệ thuật ở đây là gì ? Tác dụng?
NGẤT NGƯỞNG
Cách sống đẹp,
có bản lĩnh
Hết lòng vì vua, vì nước, bất chấp mọi được – mất, khen –chê.
Ý thức rõ giá trị bản thân: tài năng, địa vị, bản chất.
III. TỔNG KẾT
NỘI DUNG
Qua thái độ ngất ngưởng, tác giả muốn thể hiện một phong cách sống đẹp có bản lĩnh, có cá tính, trung thực, thẳng thắn, ý thức rõ về bản thân


- Đây là bài hát nói viết theo lối tự thuật, có hình thức tự do (về vần, nhịp)
Có sự kết hợp hài hòa giữa từ Hán Việt, chữ Nôm và ngôn ngữ hàng ngày.
BPNT: điệp từ, liệt kê, phép đối, câu nghi vấn, so sánh…
NGHỆ THUẬT
YÊU CẦU VỀ NHÀ
壹
贰
bài tập trắc nghiệm



Câu 1: Câu "Vũ trụ nội mạc phi phận sự" cho thấy Nguyễn Công Trứ là con nguười nhưu thế
nào ?
A-Có trách nhiệm cao với cuộc đời.
B-Có tài năng xuất chúng, hơn nguười.
C-Có niềm tin sắt đá vào bản thân.
D-Có lòng yêu nuước tha thiết.
bài tập trắc nghiệm



Câu 2: Hình ảnh mây trắng trong câu "Kìa núi nọ phau phau mây trắng" là biểu tưuợng cho
cái gì ?
A-Vẻ đẹp của thiên nhiên.
B-Cuộc sống ẩn dật thanh cao.
C-Tột đỉnh của vinh hiển trong cuộc đời làm quan của tác giả.
D-Sự bất tử của con nguười nổi tiếng.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
(?) Nếu ngất ngưởng là một phong cách sống thì phong cách sống ấy như thế nào?

Đó có phải là cách sống lập dị giống như một số người hiện đại?
Ngất ngưởng: là phong cách sống có bản lĩnh, có cá tính, trung thực, thảng thắn, ý thức rõ về bản thân
Khác lối sống lập dị.
(?) Muốn thể hiện phong cách sống tích cực như Nguyễn Công Trứ, tuổi trẻ cần có những phẩm chất, năng lực gì?
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Có những phẩm chất trí tuệ và năng lực nhất định.
CỦNG CỐ
Từ “Ngất ngưởng” trong Bài ca ngất ngưởng được hiểu là:
A. Một người với thân hình cao vượt hẳn xung quang nhưng trong tư thế ngả nghiêng , chông chênh không vững chắc.
B. Một thái độ khoe tài, tự tôn, cố tình làm những điều khác thường trái với thế tục, với lễ giáo phong kiến.
C.Một ý thức về trách nhiệm, tài năng, danh vị, bản lĩnh, phẩm chất, giá trị , quyền lợi của bản thân nhà thơ.
D. Một quan điểm sống, triết lí sống cao đẹp của Nguyễn Công Trứ: mình vì mọi người, mọi người vì mình.