Bài 16: TẾ BÀO NHÂN THỰC (tiếp theo)
Mục tiêu
Kiến thức:
Giải thích được cấu trúc hệ thống màng trong tế bào phù hợp với chức năng của nó.
Mô tả được cấu trúc và chức năng của lưới nội chất, bộ máy Gôngi, lizôxôm và không bào.
Giải thích được mối liên quan giữa các hệ thống màng trong tế bào thông qua ví dụ cụ thể.
Kỹ năng
Quan sát kênh hình, thông tin SGK phát hiện kiến thức.
Thái độ:
Thấy rõ tính thống nhất giữa cấu trúc và chức năng của lưới nội chất, bộ máy Gôngi, lizôxôm, không bào và là điểm khác biệt giữa TBNT và TBNS.
Bài cũ
Câu 1: Mô tả cấu trúc ti thể? Tại sao nói ti thể là nhà máy điện của tế bào?
Câu 2:
Trình bày cấu trúc của lục lạp phù hợp với chức năng của nó?
Một nhà sinh học đã nghiền nát một mẫu mô thực vật sau đó đem li tâm để thu 1 số bào quan. Các bào quan này hấp thu CO2 và giải phóng O2. Các bào quan này có khả năng là:
a. Lục lạp b. Ribôxôm c. Nhân d. Ti thể




? Hãy liệt kê cấu trúc của tế bào nhân thực mà em đã học?
Ribôxôm, khung xương tế bào,
trung thể, ti thể, lục lạp
Lưới nội chất, bộ máy Gôngi,
Lizôxôm, không bào
Màng nhân
Chất nhiễm sắc
Nhân con
TBC
VII. LƯỚI NỘI CHẤT
Quan sát hình 16.1, hãy cho biết trong TBNT có những loại lưới nội chất nào?
Vị trí của lưới nội chất trong tb?
Mô tả cấu trúc của lưới nội chất?
Lưới nội chất trơn
Trung thể
Ribôxôm
Nhân
Bộ máy Gôngi
Lưới nội chất hạt
Lizôxôm
Perôxixôm
Màng sinh chất
Nhân con
Ti thể
Khung
xương
tế bào
Lưới nội chất là 1 hệ thống màng bên trong TBNT, tạo thành hệ thống các xoang dẹp và ống thông với nhau, ngăn cách với phần còn lại của tế bào chất.
Lưới nội chất (LNC) gồm lưới nội chất hạt và lưới nội chất trơn.
VII. LƯỚI NỘI CHẤT
VII. LƯỚI NỘI CHẤT
Nằm gần nhân
Nằm xa nhân
Là hệ thống xoang dẹp
nối giữa màng nhân và
LNC trơn
Có đính nhiều ribôxôm
Là hệ thống xoang
hình ống nối tiếp từ
LNC hạt
Có nhiều enzim
Hoàn thành nội dung phiếu học tập?

Tại sao tế bào bạch cầu ở người có
lưới nội chất hạt phát triển mạnh?
Bạch cầu có nhiệm vụ tổng hợp kháng thể giúp cơ thể chống lại vi khuẩn mà kháng thể có bản chất là prôtêin, prôtêin là do lưới nội chất hạt tổng hợp. Do vậy tế bào bạch cầu ở người có lưới nội chất hạt phát triễn mạnh


Khi con người uống rượu thì tế bào nào trong cơ thể phải làm việc, bào quan nào của tế bào phải hoạt động mạnh để cơ thể khỏi bị đầu độc?
Khi con người uống rượu thì
tế bào gan trong cơ thể phải làm việc nhiều, bào
quan lưới nội chất trơn phải hoạt động mạnh
để phân huỷchất độc đối với cơ thể, từ đó suy ra
gan phải hoạt động mạnh và có hại cho gan
ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người
VIII. Bộ máy Gôngi
Vị trí của bộ máy Gôngi trong tế bào?
a. Cấu trúc: Gồm hệ thống túi màng dẹp xếp chồng lên nhau (nhưng tách biệt nhau) theo hình vòng cung.
VIII. 1. Bộ máy Gôngi
Trình bày cấu trúc và chức năng của bộ máy Gôngi?
b. Chức năng:
Gắn nhóm cacbohidrat vào protein.
Tổng hợp 1 số hoocmôn
Tạo các túi có màng bao bọc (túi tiết, lizôxôm)
Tổng hợp polysaccarit cấu trúc nên thành tế bào thực vật.
→ Là nơi thu nhận, lắp ráp, đóng gói và phân phối sản phẩm đến nơi cần thiết trong tế bào hay để xuất bào.
VIII. 2. Lizôxôm
Cấu trúc: là bào quan dạng túi có 1 lớp màng (màng đơn) bao bọc chứa nhiều enzim thủy phân.
Chức năng: phân hủy các bào quan già hay các tế bào bị tổn thương không còn khả năng phục hồi cũng như kết hợp với không bào tiêu hóa để phân hủy thức ăn.
Đọc SGK, quan sát hình và trình bày cấu trúc, chức năng của lizôxôm?
Điều gì sẽ xảy ra nếu vì lí do nào đó mà lizôxôm của tế bào bị vỡ ra ?
Trả lời:
- Vì lí do nào đó lizôxôm bị huỷ hoại hoặc do màng bị vỡ ra các enzim của lizôxôm sẽ phân huỷ luôn cả tế bào  Tế bào chết.
- Khi tế bào chết, màng bao lizôxôm vỡ ra, các enzim nhanh chóng tiêu huỷ tế bào.
Tại sao enzim thủy phân có trong lizôxôm lại không làm vỡ lizôxôm của tế bào?
Trả lời: Tế bào có hệ thống tự bảo vệ. Bình thường các enzim trong lizôxôm được giữ ở trạng thái bất hoạt, chỉ khi nào dùng đến chúng mới được hoạt hóa bằng cách thay đổi pH trong lizôxôm.
Các màng trong tế bào có liên quan với nhau
như thế nào?
Vật chất từ lưới nội chất
Túi tiết
Bộ máy Gôngi
(thu nhận, lắp ráp, đóng gói)
Túi tiết
Nơi cần sử dụng
Tế bào bạch cầu sản xuất ra các phân tử protein và xuất ra ngoài tb. Em hãy xác định xem con đường nào dưới đây đã vận chuyển phân tử protein từ nơi được sản xuất tới màng sinh chất của tb bạch huyết?
Lục lạp → bộ máy Gôngi → màng sinh chất (MSC)
Nhân → bộ máy Gôngi → lưới nội chất hạt → MSC
Lưới nội chất trơn → lizôxôm → MSC
Lưới nội chất hạt → bộ máy Gôngi → MSC
IX. Không bào
Cấu trúc: là bào quan được bao bọc bởi 1 lớp màng (màng đơn), bên trong là dịch không bào chứa các chất hữu cơ và các ion khoáng.
Chức năng:
Chứa các chất dự trữ.
Bảo vệ
Chứa các sắc tố….
Đọc SGK và mô tả cấu trúc, chức năng của không bào?
Cho biết không bào có ở loại tb nào?
Điều nào dưới đây không phải là chức năng của bộ máy Gôngi
Gắn thêm đường vào protein
Tổng hợp lipit
Bao gói các sản phẩm tiết
Tạo các glicolipit
Tổng hợp polysaccarit từ các đường đơn.
b. Tổng hợp lipit
Tr�n m�ng lu?i n?i ch?t tron cĩ ch?a nhi?u lo?i ch?t n�o sau d�y?
05
04
03
02
01
00
Enzim
Hoocmôn
Kháng thể
Polysaccarit
Ho?t d?ng n�o sau d�y x?y ra tr�n lu?i n?i ch?t h?t?
05
04
03
02
01
00
Phân giải chất độc hại đối với tế bào
Tổng hợp lipit
Chuyển hóa đường
Tổng hợp protein
Trong t? b�o th?c v?t, b? m�y Gơngi cịn th?c hi?n ch?c nang n�o sau d�y?
05
04
03
02
01
00
T?o ra ATP
Tham gia qu� trình t?ng h?p th�nh xenlulơzo
T?ng h?p protein
T?ng h?p c�c enzim cho t? b�o
Lo?i t? b�o n�o sau d�y ch?a nhi?u lizơxơm nh?t ?
05
04
03
02
01
00
T? b�o co
T? b�o h?ng c?u
T? b�o b?ch c?u
T? b�o th?n kinh
Dặn dò
Làm bài tập 1/59 SGK vào vở bài tập
Học bài và trả lời câu hỏi 2, 3 SGK
Đọc và trả lời câu hỏi lệnh bài 17 Tế Bào Nhân Thực (tiếp theo)