Liệt kê
Tiết 116 (Tiếng việt)
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1. THẾ NÀO LÀ LIỆT KÊ.
* VD1: Bên cạnh ngài, mÐ tay tr¸i, b¸t yÕn hÊp ®­êng phÌn, ®Ó trong khay kh¶m, khãi bay nghi ngót; tr¸p ®åi måi ch÷ nhËt ®Ó më, trong ng¨n b¹c ®Çy nh÷ng trÇu vµng, cau ®Ëu, rÔ tÝa, hai bªn nµo èng thuèc b¹c, nµo ®ång hå vµng, nµo dao chu«i ngµ, nµo èng v«i ch¹m, ngo¸y tai, vÝ thuèc, qu¶n bót, t¨m b«ng tr«ng mµ thÝch m¾t…
 Liệt kê các đồ dùng để làm nổi bật sự xa hoa của quan phụ mẫu.
(Sèng chÕt mÆc bay - Ph¹m Duy Tèn )
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,...
?Li?t kờ cỏc v? anh hựng dõn t?c d? ca ng?i truy?n th?ng yờu nu?c c?a dõn t?c VN.
Bài tập nhanh:
Tìm và cho biết tác dụng của phép liệt kê trong đoạn văn sau đây:
Tìm và cho biết tác dụng của phép liệt kê trong câu (đoạn) văn sau đây:
Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt như ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi.
? Ca ng?i t�i nang choi d�n c?a ngu?i nh?c cụng
a. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
b. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập. ( Hồ Chí Minh)
Xét theo cấu tạo cú: liệt kê theo từng cặp v� liệt kê không theo từng cặp.
2. CÁC KIỂU LIỆT KÊ
* VÍ DỤ:
a. Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng. (Thép Mới)

b. Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia.( Phạm Văn Đồng)
Xét theo ý nghĩa cú: liệt kê tăng tiến v� liệt kê không tăng tiến.
2. V� D? (SGK)
Sơ đồ hệ thống hóa kiến thức
II. LUYỆN TẬP:
BÀI 2.Tìm phép liệt kê:
- Dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm.
- Những cu li kéo xe, những quả dưa hấu, những xâu lạp xưởng, cái rốn chú khách, một viên quan
Liệt kê không theo từng cặp: Nhấn mạnh sự lộn xộn của thành phố.
b. - Điện giật, dùi đâm, dao cắt lửa nung
 Liệt kê không theo từng cặp về các hình thức tra tấn của kẻ thù đối với người chiến sĩ CM nhằm ca ngợi ý chí kiên cường của người tù CM.

Hướng dẫn về nhà:
Xem lại bài, thuộc ghi nhớ;
Hoàn thành các bài tập còn lại trong SGK.
Sưu tầm những câu thơ có sử dụng phép liệt kê;
Chuẩn bị bài sau: Ôn tập Tiếng Việt